દિસપુર | તા. 27: ઉત્તરાખંડ અને ગુજરાત બાદ હવે આસામ પણ સમાન નાગરિક સંહિતા (UCC) લાગુ કરનારું ભાજપ શાસિત ત્રીજું રાજ્ય બની ગયું છે. બુધવારે વિધાનસભામાં ભારે હોબાળા અને વિરોધ વચ્ચે આ બિલ પસાર કરવામાં આવ્યું હતું. મુખ્યમંત્રી હિમંત બિસ્વા સરમાએ આ બિલને માત્ર રાજકીય એજન્ડા તરીકે જ નહીં, પરંતુ એક 'અપૂર્ણ બંધારણીય આદેશ' તરીકે રજૂ કર્યું હતું. તેમણે કોંગ્રેસ પર પ્રહાર કરતા કહ્યું કે UCC નો ખ્યાલ મૂળરૂપે જવાહરલાલ નેહરુના સમયથી પ્રસ્તાવિત હતો, જે આજે સાકાર થઈ રહ્યો છે.
શું છે આ નવા કાયદાની વિશેષતા?
આસામ સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, આ કાયદો મુખ્યત્વે લિંગ ન્યાય (Gender Justice) ને મજબૂત કરવા માટે લાવવામાં આવ્યો છે. આ કાયદા હેઠળ લગ્ન, છૂટાછેડા, વારસો અને લિવ-ઈન રિલેશનશિપ જેવા વિષયોમાં એકરૂપતા લાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. આ કાયદો બહુપત્નીત્વ પર પ્રતિબંધ મૂકે છે અને લગ્ન તથા લિવ-ઈન સંબંધોની નોંધણી ફરજિયાત બનાવે છે. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ કાયદાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બાળ લગ્ન જેવી સામાજિક કુરીતિઓ સામે લડવાનો અને મહિલાઓને સમાન અધિકારો અપાવવાનો છે.
આદિવાસીઓને મુક્તિ અને વિપક્ષનો વિરોધ
આસામના UCC બિલની સૌથી નોંધપાત્ર બાબત એ છે કે તેમાંથી આદિવાસી સમુદાયોને બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે. મુખ્યમંત્રી સરમાએ સ્પષ્ટ કર્યું કે આદિવાસીઓની પરંપરાઓ અને સામાજિક અસ્તિત્વ સદીઓ જૂના છે અને તેમાં દખલગીરી કરવાનો સરકારનો કોઈ ઈરાદો નથી. જોકે, બીજી તરફ વિધાનસભામાં વિપક્ષે આ બિલને લઈને તીખી પ્રતિક્રિયા આપી હતી. તૃણમૂલ કોંગ્રેસના ધારાસભ્ય શેરમન અલી અહેમદે આરોપ લગાવ્યો કે બિલની કેટલીક જોગવાઈઓ ઈસ્લામિક ધાર્મિક પ્રથાઓમાં દખલ કરે છે અને તે મૂળભૂત અધિકારો પર હુમલો છે.
રાજકીય અને સામાજિક ઘર્ષણ
વિધાનસભામાં ચર્ચા દરમિયાન મુખ્યમંત્રી સરમા અને વિપક્ષ વચ્ચે આકરા શાબ્દિક પ્રહારો થયા હતા. સરમાએ વિપક્ષને 'સાંપ્રદાયિક' ગણાવતા કહ્યું કે તેઓ માત્ર ધર્મનો બચાવ કરી રહ્યા છે અને બંધારણીય સુધારાઓને ધાર્મિક રંગ આપી રહ્યા છે. આસામનું આ UCC, ઉત્તર-પૂર્વની બંધારણીય વાસ્તવિકતા અને આદિવાસી સ્વાયત્તતાને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવ્યું હોવાથી એક વિશિષ્ટ સ્વરૂપ ધારણ કરે છે. આ નિર્ણય સાથે આસામ હવે સામાજિક અને કાનૂની માળખામાં એક મોટા ફેરફાર તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, જેના દૂરગામી પ્રભાવો આગામી સમયમાં જોવા મળશે.