નવી દિલ્‍હી તા.૧: પેપર લીક વિરોધી બિલ (જાહેર પરીક્ષાઓ (અન્‍યાયી ઉપાયો નિવારણ) સુધારો બિલ) હવે કાયદો બની ગયું છે. આ કાયદા હેઠળ, ભારતમાં પેપર લીકના આરોપીઓને હવે ૧૦ વર્ષની જેલથી લઈને ૧૦ કરોડ રૂપિયા સુધીના દંડની સજા થઈ શકે છે. તપાસ એજન્‍સીઓને બે મહિનાની સમયમર્યાદામાં પેપર લીકના કેસોની તપાસ કરવાની પણ જરૂર પડશે. છેલ્‍લા કેટલાક દિવસોથી વ્‍યાપક વિરોધ બાદ, આ બિલ સૌપ્રથમ લોકસભા અને રાજ્‍યસભામાં પસાર થયું હતું. રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ ગઈકાલે મોડી રાત્રે આ બિલને મંજૂરી આપી, જેનાથી કાયદો અમલમાં આવ્‍યો. તેના અમલીકરણ સાથે, દેશભરના બાળકો આ બિલ પર ખૂબ જ ધ્‍યાન આપી રહ્યા છે, કારણ કે આ કાયદો ફક્‍ત પેપર લીકને અટકાવશે નહીં પરંતુ લીક માટે જવાબદાર લોકો સામે કડક કાર્યવાહી પણ સુનિﾍતિ કરશે.

NEET પેપર લીક બાદ, ઘણા રાજ્‍યોમાં બાળકો અને વિપક્ષ દ્વારા વિરોધ પ્રદર્શનો ફાટી નીકળ્‍યા. વિપક્ષ અને વિદ્યાર્થીઓએ માંગ કરી હતી કે સરકાર ભવિષ્‍યમાં પેપર લીક અટકાવવા માટે શિક્ષણ નીતિમાં ફેરફાર કરે અને પેપર લીક કરનારાઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરે. પરિણામે, સરકારે કાર્યવાહી શરૂ કરી, પહેલા લોકસભા અને રાજ્‍યસભામાં બિલ પસાર કર્યું. હવે, રાષ્ટ્રપતિ મુર્મુએ ગઈકાલે મોડી રાત્રે તેને મંજૂરી આપી છે.

દેશમાં પેપર લીક વિરોધી કાયદો ૨૦૨૬ અમલમાં આવ્‍યો છે. આ કાયદા હેઠળ, પેપર લીકમાં સામેલ કોઈપણ વ્‍યક્‍તિને ૫ થી ૧૦ વર્ષની જેલની કડક સજા ભોગવવી પડે છે. મહત્તમ દંડ પણ રૂા.૧૦ કરોડ નક્કી કરવામાં આવ્‍યો છે. સંગઠિત પેપર લીકમાં સામેલ અથવા છેતરપિડી રેકેટ ચલાવનારાઓને હવે મહત્તમ ૧૦ વર્ષની જેલની સજા થઈ શકે છે. આ બિલ દંડમાં પણ વધારો કરે છે. પેપર લીકના દોષિતોને હવે રૂા. ૧૦ કરોડ સુધીનો દંડ થઈ શકે છે. વધુમાં, જો પેપર લીકને કારણે ફરીથી પરીક્ષાની જરૂર પડે, તો ગુનેગારો પાસેથી સંપૂર્ણ ખર્ચ વસૂલ કરી શકાય છે. AI નો ઉપયોગ કરીને છેતરપિડી કરવી, પરીક્ષા સિસ્‍ટમ હેક કરવી, પેપર ઓનલાઈન મોકલવા અને સાયબર છેતરપિંડી પણ આ કાયદાના દાયરામાં આવશે. જો પરીક્ષા એજન્‍સી, સેવા પ્રદાતા, ટેકનોલોજી કંપની અથવા કોઈપણ અધિકારી સંડોવાયેલા જણાશે, તો તેમની સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. દંડ રૂા.૧૦ લાખથી વધારીને રુા.૫૦ લાખ કરવામાં આવ્‍યો છે. બિલમાં ગોટાળાના કિસ્‍સામાં પેપર લેવા માટે જવાબદાર કંપની પર રૂા. ૫ કરોડ સુધીનો દંડ લાદવાની જોગવાઈ પણ શામેલ છે.

કેન્‍દ્ર સરકાર પાસે પેપર લીકના કેસોની તપાસ માટે સ્‍પેશિયલ ટાસ્‍ક ફોર્સ (STF) ની રચના કરવાનો અધિકાર હશે. વધુમાં, પોલીસ, CBI અથવા STF ને બે મહિનાના નિર્ધારિત સમયમાં તપાસ પૂર્ણ કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્‍યો છે.

પેપર લીક સંબંધિત સુધારા બિલ પસાર થયા બાદ, પીએમ નરેન્‍દ્ર મોદીએ એક વિડીયો સંદેશ જારી કર્યો જેમાં સ્‍પષ્ટપણે જણાવ્‍યું હતું કે દેશના બાળકોના ભવિષ્‍યને જોખમમાં મુકતા પેપર માફિયા અને લીક ગેંગને કોઈપણ કિમતે બક્ષવામાં આવશે નહીં. શક્‍ય તેટલી કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. કોંગ્રેસ પ્રમુખ મલ્‍લિકાર્જુન ખડગેએ રાજ્‍યસભામાં જણાવ્‍યું હતું કે ફચ્‍ચ્‍વ્‍ પેપર પેપર લીક અને ગંભીર ગેરરીતિઓના આરોપોથી ઘેરાયેલું છે.