(પટના): બિહારના રાજકારણમાં ફરી એકવાર ગરમાવો જોવા મળી રહ્યો છે. વિધાન પરિષદ (MLC) ની આગામી ચૂંટણીઓના પડઘમ વાગી રહ્યા છે, ત્યારે સત્તાધારી એનડીએ (NDA) અને વિપક્ષ બંને પોતપોતાની આગામી રણનીતિઓ ઘડવામાં વ્યસ્ત છે. એક તરફ મુખ્યમંત્રી પદ છોડ્યા પછી પણ નીતિશ કુમારની રાજકીય સક્રિયતા ચર્ચાનો વિષય બની છે, તો બીજી તરફ ભાજપના દિગ્ગજ નેતાઓની દિલ્હી મુલાકાતોએ અનેક તર્ક-વિતર્કોને જન્મ આપ્યો છે.

નીતિશ કુમારનું 'સાયલન્ટ મોડ' ઓપરેશન
નીતિશ કુમાર હવે માત્ર સરકાર જ નહીં, સંગઠન પર પણ બાજ નજર રાખી રહ્યા છે. તેમનું અચાનક નાયબ મુખ્યમંત્રી વિજય કુમાર ચૌધરીના નિવાસસ્થાને પહોંચવું અને ત્યારબાદ જેડીયુ કાર્યાલયના સતત આંટાફેરા એ વાતનો સંકેત છે કે તેઓ પક્ષની લગામ પોતાના હાથમાં રાખવા માંગે છે. રાજકીય નિષ્ણાતો માને છે કે, મંત્રીમંડળના વિસ્તરણ બાદ સરકારી નિર્ણયોની શૈલીમાં જે ફેરફાર આવ્યો છે, તેને લઈને નીતિશ કુમાર પોતાની ભૂમિકા અંગે અત્યંત સાવધ છે.

ભાજપની દિલ્હી સક્રિયતા અને અટકળો
બીજી તરફ, ભાજપના નેતાઓ વિજય કુમાર સિંહા અને સમ્રાટ ચૌધરીની દિલ્હી મુલાકાતોએ રાજકીય વાતાવરણને ગરમાવી દીધું છે. જોકે, સત્તાવાર રીતે આ બેઠકોને 'માર્ગદર્શન' શોધવાની અને વિકાસલક્ષી ચર્ચાઓ ગણાવવામાં આવી રહી છે, પરંતુ બિહારના રાજકીય ગલિયારાઓમાં આને MLC ચૂંટણીની વ્યૂહરચના અને ભવિષ્યના સમીકરણો સાથે જોડીને જોવામાં આવી રહી છે. ચિરાગ પાસવાન અને અન્ય નેતાઓ સાથેની મુલાકાતો એનડીએની એકતા અને મજબૂતીનું પ્રદર્શન માનવામાં આવે છે.

વિપક્ષમાં પણ આંતરિક મંથન
વિપક્ષી છાવણીમાં પણ ચહલ-પહલ ઓછી નથી. તેજસ્વી યાદવના પરિવાર દ્વારા એકતાનું પ્રદર્શન અને આરજેડી સંગઠનમાં થનારા સંભવિત ફેરફારો પર સૌની નજર છે. રોહિણી આચાર્યની ગેરહાજરી અને લાલુ પ્રસાદનું સ્વાસ્થ્ય તપાસ માટે સિંગાપોર જવું, આ બધી બાબતો આરજેડીના આંતરિક રાજકારણને પ્રભાવિત કરી રહી છે. આ સિવાય આનંદ મોહનના નિવેદનો અને પ્રશાંત કિશોરના 'જન સૂરજ' અભિયાનનો ભાજપના ગઢ ગણાતી બેઠકો પર પડકાર, બિહારના રાજકારણને વધુ રસપ્રદ બનાવી રહ્યા છે.

સત્તાના સમીકરણોમાં બદલાવ
જાતિ અને સામાજિક સમીકરણો બિહારના રાજકારણનો મુખ્ય આધાર રહ્યો છે. દરેક પક્ષ હવે પોતાના પાયા મજબૂત કરવા માટે એડીચોટીનું જોર લગાવી રહ્યો છે. વિજય સિંહાના "વિષય બદલવા" અને "પીડા" અંગેના નિવેદનો ભાજપની અંદરના તણાવ તરફ પણ ઈશારો કરી રહ્યા છે. શું આ તમામ ગતિવિધિઓ બિહારના રાજકારણમાં કોઈ મોટા ફેરફારની પૂર્વભૂમિકા છે? તે જોવું આગામી સમયમાં ખૂબ જ રસપ્રદ રહેશે.

નિષ્કર્ષ:
બિહારમાં અત્યારે 'શાંતિ પહેલાના તોફાન' જેવી સ્થિતિ છે. તમામ પક્ષો બધું સામાન્ય હોવાનો દાવો કરી રહ્યા છે, પરંતુ પડદા પાછળની રાજકીય રમત અત્યંત તેજ બની ગઈ છે. MLC ચૂંટણીના પરિણામો અને ત્યારબાદની રાજકીય ઘટનાઓ નક્કી કરશે કે બિહારનું રાજકારણ કઈ દિશામાં વળાંક લેશે.