નવી દિલ્હી, ૩૧ મે:પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવ અને હોર્મુઝ જળમાર્ગના વૈશ્વિક તેલ સંકટ વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારે સ્થાનિક તેલ કંપનીઓને મોટી રાહત આપતા પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) ની નિકાસ પર લાગતા ટેક્સમાં ઘટાડો કરવાનો મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલા સત્તાવાર આદેશ અનુસાર આ નવા સુધારેલા દરો ૧ જૂનથી દેશભરમાં અમલમાં આવશે. જોકે, આ ફેરફાર માત્ર વિદેશ મોકલવામાં આવતા ઇંધણ પર જ લાગુ પડતો હોવાથી દેશના સામાન્ય વાહનચાલકો માટે પેટ્રોલ-ડીઝલના છૂટક ભાવોમાં કોઈ સીધો ફેરફાર થશે નહીં.

સરકારના સત્તાવાર જાહેરનામા મુજબ, હવેથી નિકાસ થતા પેટ્રોલ પર પ્રતિ લીટર ૧.૫ રૂપિયા ટેક્સ વસૂલવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, ડીઝલની નિકાસ પર પ્રતિ લીટર ૧૩. canvas૫ રૂપિયા અને હવાઈ જહાજોમાં વપરાતા ATF પર પ્રતિ લીટર ૯.૫ રૂપિયા નિકાસ શુલ્ક (એક્સપોર્ટ ડ્યૂટી) નક્કી કરવામાં આવ્યું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ચાલી રહેલી ભારે ઉથલપાથલ અને પશ્ચિમ એશિયાના ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવને ધ્યાનમાં રાખીને ભારતીય નિકાસકારો વૈશ્વિક સ્તરે ટકી રહે તે માટે આ કદમ ઉઠાવવામાં આવ્યું છે.

નાણા મંત્રાલયના સત્તાવાર સોર્સના જણાવ્યા અનુસાર, સરકાર આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલ અને રિફાઇન્ડ પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ભાવોની દર ૧૫ દિવસે નિયમિત સમીક્ષા કરે છે. વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવના આધારે જ વિન્ડફોલ ટેક્સ અને નિકાસ શુલ્કમાં વધારો કે ઘટાડો કરવામાં આવે છે. પ્રશાસને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સ્થાનિક બજારમાં વેચાતા ઇંધણ પરના ટેક્સ માળખામાં કોઈ છેડછાડ કરવામાં આવી ન હોવાથી સામાન્ય જનતાના ખિસ્સા પર તેની કોઈ અસર નહીં પડે.

સરકારે અગાઉ ૨૭ માર્ચ, ૨૦૨૬ના રોજ સ્થાનિક બજારમાં પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોનો પૂરતો જથ્થો જાળવી રાખવા અને સપ્લાય ચેઇન સુનિશ્ચિત કરવા માટે પ્રથમ વખત પેટ્રોલ-ડીઝલની નિકાસ પર સ્પેશિયલ એડિશનલ એક્સાઇઝ ડ્યૂટી (SAED) અને રોડ એન્ડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેસ (RIC) જેવા કડક કરવેરા લાગુ કર્યા હતા. તે સમયે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે નફાખોરી રોકવા આ કાયદો લવાયો હતો, જેમાં વર્તમાન પરિસ્થિતિને જોતા હવે સરકારે ઢીલ આપી છે.

અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, હાલમાં જાહેર કરાયેલા આ નવા દરો આગામી પખવાડિયા (૧૫ દિવસ) સુધી અમલમાં રહેશે. ત્યારબાદ જૂનના મધ્યમાં આંતરરાષ્ટ્રીય બજારની સ્થિતિ, હોર્મુઝ સંકટની ગંભીરતા અને વૈશ્વિક તેલના ભાવોનું પુનઃ મૂલ્યાંકન કરવામાં આવશે અને તેને આધારે આગામી ડ્યૂટીના દરો અંગે નવો આદેશ જારી કરીને આગળની કાર્યવાહી નક્કી કરવામાં આવશે.