નવી દિલ્હી : સંયુક્ત અરબ અમીરાત (UAE) એ તાજેતરમાં એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ચોંકાવનારો નિર્ણય લેતા તેલ ઉત્પાદક દેશોના શક્તિશાળી જૂથ ઓપેક (OPEC) અને ઓપેક પ્લસમાંથી બહાર નીકળવાની જાહેરાત કરી છે. સરકારી સમાચાર એજન્સી મુજબ, UAE 1 મેથી આ સંગઠનની સદસ્યતા છોડી દેશે. વૈશ્વિક તેલ બજાર અને ભૂ-રાજકીય સ્થિતિમાં આ પગલું એક મોટા પરિવર્તન તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે. 

  આ નિર્ણય પાછળના મુખ્ય કારણો UAE ના ઉર્જા મંત્રીના જણાવ્યા અનુસાર, આ નિર્ણય ઉર્જા ક્ષેત્ર, પેટ્રોલિયમ સેક્ટર અને અન્ય રણનીતિઓની ઝીણવટભરી સમીક્ષા કર્યા બાદ લેવામાં આવ્યો છે. મંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભવિષ્યમાં વિશ્વને વધુ ઉર્જાની જરૂર પડશે અને માંગમાં પણ વધારો થશે, તેથી નવી નીતિ ઘડવા માટે આ યોગ્ય સમય છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં સર્જાયેલી નાકાબંધી અને અવરોધોને કારણે તેલ બજાર પહેલેથી જ અસ્થિર છે, અને આવી સ્થિતિમાં UAE પોતાની અલગ રણનીતિ સાથે આગળ વધવા માંગે છે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ઈરાન અને ઓમાન વચ્ચે આવેલો એક સાંકડો સમુદ્રી માર્ગ છે, જે વિશ્વના લગભગ પાંચમા ભાગના કાચા તેલ અને એલએનજી (LNG) ના નિકાસ માટે અનિવાર્ય છે. ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના તણાવને કારણે અહીં વારંવાર જહાજો પર હુમલા અને નાકાબંધીની સ્થિતિ સર્જાય છે, જેનાથી તેલના ભાવમાં ભારે ઉથલપાથલ જોવા મળે છે. UAE માને છે કે ઓપેકથી અલગ થવાથી તે આવી અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે વધુ સ્વતંત્ર રીતે કાર્ય કરી શકશે.

UAE નું સંગઠન છોડવું એ ઓપેકના નેતા ગણાતા સાઉદી અરેબિયા માટે એક મોટો આંચકો છે. ઓપેકની અંદર લાંબા સમયથી ઉત્પાદન કોટા અને ભૂ-રાજકીય બાબતોને લઈને મતભેદો રહ્યા છે, પરંતુ UAE ના આ પગલાથી સંગઠનની એકતા નબળી પડી શકે છે. બીજી તરફ, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ આને પોતાની મોટી જીત તરીકે જોઈ રહ્યા છે, કારણ કે તેઓ લાંબા સમયથી ઓપેક પર તેલના ભાવ કૃત્રિમ રીતે વધારવાનો આરોપ લગાવતા રહ્યા છે. 

  પ્રાદેશિક રાજકારણ અને અસંતોષ આ નિર્ણય પાછળ માત્ર આર્થિક જ નહીં પણ રાજકીય કારણો પણ છે. UAE એ ગલ્ફ કોઓપરેશન કાઉન્સિલ (GCC) ના દેશોની ટીકા કરતા જણાવ્યું છે કે ઈરાની હુમલાઓ દરમિયાન સાથી આરબ દેશોએ તેમને જરૂરી રાજકીય અને લશ્કરી સમર્થન પૂરું પાડ્યું નથી. આ પ્રાદેશિક અસંતોષ પણ UAE ને આટલા કઠોર નિર્ણય તરફ લઈ ગયો છે. UAE નો આ ઐતિહાસિક નિર્ણય આવનારા સમયમાં ઉર્જા સુરક્ષા અને વૈશ્વિક અર્થતંત્રના સમીકરણો બદલી શકે છે.