નવી દિલ્હી : ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના તણાવમાં વધુ એક મોટું પગલું ભરતા, યુએસ સરકારે ઈરાનના સૌથી મોટા ક્રિપ્ટોકરન્સી એક્સચેન્જ 'નોબિટેક્સ' (Nobitex) પર કડક આર્થિક પ્રતિબંધો લાદી દીધા છે. આ નિર્ણય રોઇટર્સની એક તપાસ બાદ લેવામાં આવ્યો છે, જેમાં સ્પષ્ટ થયું હતું કે નોબિટેક્સ ઈરાનની સેન્ટ્રલ બેંક અને ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) માટે લાખો ડોલરની લેવડદેવડ કરવામાં એક મુખ્ય માધ્યમ તરીકે કામ કરી રહ્યું હતું.
ભ્રષ્ટ કાર્યસૂચિ અને પ્રતિબંધોમાંથી બચવાની વ્યૂહરચના
યુએસ ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેંટે પોતાના નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થા મુશ્કેલીમાં હોવા છતાં, શાસન ડિજિટલ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ પોતાના ભ્રષ્ટ એજન્ડાને પાર પાડવા માટે કરી રહ્યું છે. આ એક્સચેન્જનો ઉપયોગ પ્રતિબંધોથી બચવા અને દેશની બહાર સંપત્તિ ટ્રાન્સફર કરવા માટે કરવામાં આવતો હોવાના પુરાવા મળ્યા છે. તપાસમાં એ વાત પણ સામે આવી છે કે, જ્યારે ઈરાનમાં સરકારી ઇન્ટરનેટ શટડાઉન કરવામાં આવ્યું હતું, તે દરમિયાન પણ નોબિટેક્સ કાર્યરત રહ્યું હતું અને કરોડોના વ્યવહારો પૂર્ણ કર્યા હતા.
માલિકી અને રાજકીય સંબંધોનું રહસ્ય
પ્રતિબંધિત એક્સચેન્જના તાર ઈરાનના પ્રભાવશાળી 'ખરાઝી' પરિવાર સાથે જોડાયેલા હોવાનું તપાસમાં બહાર આવ્યું છે. યુએસ ટ્રેઝરીએ નોબિટેક્સના સીઈઓ અમીર હુસૈન રાદ અને આ પરિવારના બે ભાઈઓ - સૈયદ મોહમ્મદ અલી અને સૈયદ મોહમ્મદ અઘામીર મોહમ્મદ અલી પર પણ પ્રતિબંધો લાદ્યા છે. કોર્પોરેટ રેકોર્ડ્સ દર્શાવે છે કે આ લોકો ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા સાથે ગાઢ સંબંધો ધરાવે છે અને ગુપ્ત રીતે આ એક્સચેન્જનું સંચાલન કરી રહ્યા હતા.
નોબિટેક્સનો બચાવ અને તૈયારી
આ પ્રતિબંધો બાદ નોબિટેક્સે પોતાની ટેલિગ્રામ ચેનલ પર એક નિવેદન જાહેર કરીને જણાવ્યું છે કે, ઈરાની વ્યવસાયો તરીકે તેઓ આવા પડકારોની અપેક્ષા રાખતા હતા. એક્સચેન્જે દાવો કર્યો છે કે તેણે આવી આંતરરાષ્ટ્રીય મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવા માટે અગાઉથી જ જરૂરી ટેકનિકલ અને ઓપરેશનલ તૈયારીઓ કરી રાખી હતી.
જોકે, આ કાર્યવાહી સ્પષ્ટ કરે છે કે અમેરિકા હવે ડિજિટલ કરન્સીના માધ્યમથી થતા ઈરાની નાણાકીય નેટવર્કને તોડવા માટે સંપૂર્ણ આક્રમક મૂડમાં છે. આ પ્રતિબંધોને કારણે ઈરાનના આર્થિક વ્યવહારો પર અને તેના દ્વારા સંચાલિત સમાંતર નાણાકીય વ્યવસ્થા પર મોટી અસર પડવાની શક્યતા છે.