અમેરિકાએ ભારતને તેની અમૂલ્ય વિરાસત સમાન અંદાજે 1.4 કરોડ ડોલરની કિંમતની 657 પ્રાચીન કલાકૃતિઓ પરત સોંપી છે. ન્યૂયોર્કમાં આયોજિત એક વિશેષ કાર્યક્રમમાં ભારતની સાંસ્કૃતિક ધરોહરને સન્માનપૂર્વક પરત કરવામાં આવી હતી. આ સફળતા વર્ષોની તપાસ અને આંતરરાષ્ટ્રીય તસ્કરીના નેટવર્કને તોડ્યા બાદ મળી છે, જે ભારત માટે ગર્વની ક્ષણ છે.

મેનહટ્ટન ડિસ્ટ્રિક્ટ એટર્ની એલ્વિન બ્રેગે આ ઐતિહાસિક પરત સોંપણીની જાહેરાત કરતા જણાવ્યું કે, ભારતની વિરાસતને નિશાન બનાવનાર તસ્કરી ગેંગનો વ્યાપ ઘણો મોટો છે અને હજુ પણ ચોરાયેલી સંપત્તિ પાછી લાવવા માટે ઘણું કામ કરવાનું બાકી છે. આ કલાકૃતિઓમાં સૌથી મહત્વની છત્તીસગઢના સીપુરની 'અવલોકિતેશ્વર'ની કાંસ્ય પ્રતિમા છે, જેની કિંમત અંદાજે 20 લાખ ડોલર આંકવામાં આવી છે. આ પ્રતિમા 1952માં રાયપુરના મ્યુઝિયમમાંથી ચોરાઈ હતી અને 1982 સુધીમાં ગેરકાયદેસર રીતે અમેરિકા પહોંચી ગઈ હતી. વર્ષ 2025માં તપાસ એજન્સીઓએ તેને એક ખાનગી સંગ્રહમાંથી શોધી કાઢી હતી. આ ઉપરાંત, મધ્યપ્રદેશના મંદિરથી લૂંટાયેલી ગણેશજીની રેતીના પથ્થરની નૃત્ય મુદ્રાની મૂર્તિ અને અંદાજે 75 લાખ ડોલરની કિંમતની ભગવાન બુદ્ધની લાલ પથ્થરની પ્રતિમા પણ પરત લવાઈ છે.

આ સમગ્ર ઓપરેશનમાં કુખ્યાત તસ્કર સુભાષ કપૂર અને નેન્સી વીનર જેવા નેટવર્કનો પર્દાફાશ થયો છે. સુભાષ કપૂર પર 2019માં કાવતરું ઘડવાનો આરોપ લાગ્યો હતો અને હાલ તેનું ભારત પ્રત્યાર્પણ પેન્ડિંગ છે. ન્યૂયોર્કમાં ભારતના મહાવાણિજ્ય દૂત બિનાય પ્રધાને અમેરિકી સુરક્ષા એજન્સીઓની સતર્કતાની પ્રશંસા કરી હતી. ડેટા મુજબ, 'એન્ટિક્વિટીઝ ટ્રાફિકિંગ યુનિટ' અત્યાર સુધીમાં 48.5 કરોડ ડોલરથી વધુની કિંમતની 6,200થી વધુ કલાકૃતિઓ જપ્ત કરી ચૂક્યું છે, જેમાંથી મોટાભાગની વસ્તુઓ તેમના મૂળ દેશોને પરત કરવામાં આવી છે. આ પગલાથી ભારતની પ્રાચીન કલા અને સંસ્કૃતિને પુનઃસ્થાપિત કરવામાં મોટી સફળતા મળી છે.