બાંસવાડા, તા.૦૧: રાજસ્થાનનું નામ સાંભળતા જ સામાન્ય રીતે પ્રવાસીઓના મનમાં વિશાળ રણ, ઊંટની સવારી અને સૂકા વાતાવરણની છબી ઊભી થાય છે, પરંતુ દક્ષિણ રાજસ્થાનમાં આવેલું બાંસવાડા શહેર આ કલ્પનાથી તદ્દન વિપરીત છે. માહી નદીના વહેણમાં આવેલા સેંકડો નાના-મોટા અદભુત ટાપુઓને કારણે આ વિસ્તાર સમગ્ર દેશમાં ‘૧૦૦ ટાપુઓના શહેર’ તરીકે ઓળખાય છે. ઊંચા લીલાછમ પહાડો, ઝરણાં અને શાંત જળાશયો સાથેનું આ સ્થળ પ્રકૃતિપ્રેમીઓ માટે એક સ્વર્ગ સમાન બની રહ્યું છે.

ઈતિહાસ અને પ્રવાસન વિભાગના અહેવાલો મુજબ, ‘બાંસવાડા’ નામ અહીં પ્રાચીન સમયમાં મોટા પ્રમાણમાં ઉગતા વાંસ (બાંસ)ના વૃક્ષો પરથી પડ્યું હોવાનું માનવામાં આવે છે. આ વિસ્તાર ભીલ આદિવાસી સમુદાયની સમૃદ્ધ સંસ્કૃતિ અને પરંપરા સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલો છે. ઐતિહાસિક ઉલ્લેખો અનુસાર, ભૂતકાળમાં અહીં બાંસિયા નામના ભીલ શાસકનું શાસન હતું, જેના નામ પરથી આ પ્રદેશને બાંસવાડા ઓળખ મળી હતી.

ભૌગોલિક દ્રષ્ટિએ બાંસવાડા રાજસ્થાનના અન્ય તમામ જિલ્લાઓ કરતાં સાવ અલગ પડે છે. અહીં અન્ય વિસ્તારોની તુલનામાં વધુ વરસાદ પડે છે, જેના કારણે જમીન અત્યંત ફળદ્રુપ છે. આ હરિયાળા વિસ્તારમાં મકાઈ, ઘઉં, ચોખા, કપાસ અને સોયાબીન જેવા પાકોની પુષ્કળ ખેતી થાય છે. સાગના ઘનઘોર જંગલો ઉપરાંત આંબા, ખજૂર અને મહુડાના વૃક્ષો આ પ્રદેશની કુદરતી સુંદરતામાં વધારો કરે છે.

પ્રવાસીઓ માટે બાંસવાડામાં જોવાલાયક સ્થળોની મોટી શ્રૃંખલા આવેલી છે. અહીં ત્રિપુરા સુંદરી મંદિર, આનંદ સાગર તળાવ, માહી ડેમ, કાગદી પિકઅપ વીયર, ડાયલાબ તળાવ, રામકુંડ અને માનગઢ ધામ જેવા ધાર્મિક તથા પ્રકૃતિપ્રેમી સ્થળો આવેલા છે. આ ઉપરાંત અબ્દુલ્લા પીર, અંદેશ્વર પાર્શ્વનાથજી અને જવા ધોધ પણ મુલાકાતીઓમાં ભારે આકર્ષણ જમાવે છે.

આ અનોખા પ્રવાસન સ્થળે પહોંચવા માટે હવાઈ, રેલ અને માર્ગ વ્યવસ્થા ઉપલબ્ધ છે. સૌથી નજીકનું એરપોર્ટ ઉદયપુરનું મહારાણા પ્રતાપ એરપોર્ટ છે, જે અહીંથી આશરે ૧૮૫ કિલોમીટરના અંતરે આવેલું છે. રેલવે માર્ગે જનારાઓ માટે રતલામ રેલવે સ્ટેશન માત્ર ૮૦ કિલોમીટર દૂર પડે છે, જ્યારે જયપુર, દિલ્હી અને ગુજરાતના વિવિધ શહેરોમાંથી અહીં પહોંચવા માટે સીધી બસ સેવા પણ મળી રહે છે.

રાજસ્થાન પ્રવાસન નિગમ દ્વારા આ વિસ્તારને વધુ વિકસાવવા માટે સતત પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. રણના બદલે હરિયાળી અને ટાપુઓનો અનોખો અનુભવ કરવા ઈચ્છતા દેશ-વિદેશના પ્રવાસીઓ માટે બાંસવાડા એક ઉત્કૃષ્ટ વિકલ્પ બનીને ઉભરી રહ્યું છે, જ્યાં દર વર્ષે મુલાકાતીઓની સંખ્યામાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે.