પ્રયાગરાજ, તા. 17: કાયદાના અમલીકરણમાં ન્યાયાધીશોની સતર્કતા કેટલી અનિવાર્ય છે, તેનો એક ચોંકાવનારો કિસ્સો અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં સામે આવ્યો છે. 'હાફિઝ વિરુદ્ધ પરવીન ખાતૂન' ના કેસમાં સુનાવણી કરતી વખતે હાઈકોર્ટે શોધી કાઢ્યું કે બાંદા ફેમિલી કોર્ટે એક એવા કાયદાના આધારે છૂટાછેડાનો આદેશ આપ્યો હતો, જે ભારતીય કાયદાકીય પુસ્તકોમાં ક્યાંય અસ્તિત્વમાં જ નથી! આ ગંભીર ભૂલને પગલે હાઈકોર્ટે છૂટાછેડાનો આદેશ રદ કરી કેસ ફરીથી ફેમિલી કોર્ટમાં મોકલ્યો છે.
સમગ્ર મામલો અને કાનૂની છબરડો
બાંદાની ફેમિલી કોર્ટે 28 જાન્યુઆરીના રોજ એક મુસ્લિમ મહિલાને 'મુસ્લિમ મહિલા વિવાહ વિસર્જન અધિનિયમ, 1986' હેઠળ છૂટાછેડા મંજૂર કર્યા હતા. જ્યારે આ મામલો અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં જસ્ટિસ અતુલ શ્રીધરન અને જસ્ટિસ વિવેક સરનની બેન્ચ સમક્ષ પહોંચ્યો, ત્યારે તેઓ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા હતા. બેન્ચે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારતમાં આવો કોઈ કાયદો જ નથી. હકીકતમાં, નીચલી અદાલતનો ઈરાદો કદાચ 'મુસ્લિમ લગ્ન વિસર્જન અધિનિયમ, 1939' નો ઉલ્લેખ કરવાનો હતો, પરંતુ આખા ચુકાદામાં વારંવાર 1986ના ખોટા કાયદાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો.
હાઈકોર્ટનો આકરો ઠપકો
હાઈકોર્ટે ફેમિલી કોર્ટના જજની આકરી ટીકા કરતા કહ્યું કે, સિનિયર ડિસ્ટ્રિક્ટ જજ જેવા જવાબદાર હોદ્દા પર બેઠેલી વ્યક્તિ દ્વારા આવી ભૂલ "અત્યંત કેઝ્યુઅલ" (બેદરકાર) અભિગમ દર્શાવે છે. કોર્ટે ટિપ્પણી કરી કે, કોઈપણ ચુકાદો આપતી વખતે તે કાયદો ખરેખર અસ્તિત્વમાં છે કે નહીં તે જોવાની પ્રાથમિક જવાબદારી ટ્રાયલ કોર્ટની છે. કાયદાના નામમાં અને વર્ષમાં કરવામાં આવેલી આ ભૂલ કાયદાકીય રીતે અસ્વીકાર્ય છે.
હવે શું થશે?
પતિ દ્વારા કરવામાં આવેલી અપીલને ગ્રાહ્ય રાખી હાઈકોર્ટે છૂટાછેડાનો હુકમ રદ કર્યો છે. જોકે, મુસાફરોને રાહત આપતા કોર્ટે કહ્યું છે કે આ કેસમાં ફરીથી આખી ટ્રાયલ (સુનાવણી) કરવાની જરૂર નથી. ફેમિલી કોર્ટે ઉપલબ્ધ પુરાવાઓ અને રેકોર્ડના આધારે 'સાચા કાયદા' હેઠળ નવો નિર્ણય લેવાનો રહેશે.
સમયમર્યાદા નક્કી કરાઈ
અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટે બાંદા ફેમિલી કોર્ટને નિર્દેશ આપ્યો છે કે આ કેસનો નિકાલ આગામી ત્રણ મહિનાની અંદર કરી દેવો જોઈએ. આ ચુકાદાએ કાયદાકીય વર્તુળોમાં ભારે ચર્ચા જગાડી છે અને ન્યાયતંત્રમાં દસ્તાવેજી ચોકસાઈના મહત્વને ફરી એકવાર સાબિત કર્યું છે.