પટના: બિહાર સરકારે જમીન મહેસૂલ અને રેકોર્ડ મેનેજમેન્ટમાં પારદર્શિતા લાવવા માટે એક ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. વર્ષોથી ચાલતા જમીન વિવાદો, ગુમ થયેલા રેકોર્ડ્સ અને સર્કલ ઓફિસોમાં ચાલતા ભ્રષ્ટાચારને નાથવા માટે બિહાર હવે 'આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ' (AI) નો સહારો લેશે. આવી વિશેષ AI સમિતિની રચના કરનાર બિહાર સમગ્ર દેશમાં પ્રથમ રાજ્ય બન્યું છે.
શા માટે લેવાયો આ નિર્ણય?
બિહારમાં નોંધાતા કુલ ગુનાઓમાંથી લગભગ ૬૦ ટકા ગુનાઓ પાછળ જમીન વિવાદ મુખ્ય કારણ હોય છે. મુખ્યમંત્રી નીતીશ કુમાર છેલ્લા એક દાયકાથી આ રેકોર્ડ્સને સુધારવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યા હતા, પરંતુ ભાષાના અવરોધ અને વહીવટી ખામીઓને કારણે સફળતા મર્યાદિત રહી હતી. હવે, જ્યાં માણસો નિષ્ફળ રહ્યા છે ત્યાં મશીન લર્નિંગ અને AI દ્વારા ડેટાનું વિશ્લેષણ કરીને વિવાદોનો કાયમી ઉકેલ લાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
૫ સભ્યોની હાઈ-પાવર કમિટી
મહેસૂલ અને જમીન સુધારણા વિભાગના સચિવ જય સિંહના નેતૃત્વમાં ૫ સભ્યોની સમિતિની રચના કરવામાં આવી છે. આ સમિતિ જમીન સર્વેક્ષણ, દસ્તાવેજોની સ્વચાલિત ચકાસણી અને નાગરિક સેવાઓના વિતરણમાં AI ના અમલીકરણનો અભ્યાસ કરશે. આ ઉપરાંત, દરેક જિલ્લામાં અધિક કલેક્ટરની અધ્યક્ષતામાં ૫ સભ્યોનો ખાસ 'AI સેલ' પણ બનાવવામાં આવશે.
નાયબ મુખ્યમંત્રીનું વિઝન: "તમારો વિશ્વાસ અમારી સેવા"
બિહારના નાયબ મુખ્યમંત્રી અને મહેસૂલ મંત્રી વિજય સિંહાએ જણાવ્યું હતું કે, "અમે વહીવટને વધુ ખુલ્લો અને નાગરિક-કેન્દ્રિત બનાવવા માંગીએ છીએ. AI ની મદદથી અમે જમીન વિવાદોને મૂળમાંથી નાબૂદ કરીશું અને એક ન્યાયી સમાજનું નિર્માણ કરીશું." આ ટેકનોલોજી દ્વારા જમીનની માપણી અને રેકોર્ડના ડિજિટાઇઝેશનમાં માનવીય ભૂલોની શક્યતા નહિવત થઈ જશે.
મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો:
•    ડેટા એનાલિસિસ: જમીન રેકોર્ડ અને દસ્તાવેજોની ઓટોમેટિક વેરિફિકેશન.
•    ટ્રેનિંગ: મહેસૂલ અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓને નવી ટેકનોલોજી માટે સજ્જ કરવા.
•    પારદર્શિતા: ભ્રષ્ટાચાર અટકાવવા માટે સિસ્ટમને વધુ પારદર્શક બનાવવી.
બિહારનું આ 'આત્મનિર્ભર' અને 'ટેક-સેવી' મોડેલ જો સફળ રહેશે, તો આગામી સમયમાં અન્ય રાજ્યો પણ પોતાના ગૂંચવાયેલા જમીન પ્રશ્નો ઉકેલવા માટે આ પદ્ધતિ અપનાવી શકે છે.