તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે સમજુતીઃ હોર્મુઝ માર્ગ ખુલશે
મધ્યપૂર્વમાં યુધ્ધનો અંત! હોર્મુઝ તબક્કાવાર ખુલશેઃ વૈશ્વિક ઓઈલ પુરવઠો-વ્યાપાર અને ઉર્જા માર્કેટને રાહત :બંને દેશ ફસાયેલા જહાજોને નીકળવા દેશે હવે પછીની બેઠક ઈસ્લામબાદ નહિ પણ જીનીવામાં યોજાય તેવી શક્યતા
તેહરાન,તા.૭: હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અંગે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે એક મોટા કરારના સમાચાર સામે આવ્યા છે. અહેવાલો સૂચવે છે કે બંને દેશો યુએસ નૌકાદળના નાકાબંધી હળવી કરવા અને બદલામાં વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ધીમે ધીમે ફરી ખોલવા સંમત થયા છે. અરબી મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, બંને દેશો વચ્ચે વધતા તણાવ બાદ ગુરુવારે આ કરાર થયો હતો. યુએસ-ઈરાન સંઘર્ષની શરૂઆતમાં, ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરી દીધું, જેના કારણે વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠા પર નોંધપાત્ર અસર પડી અને તેલ અને ગેસ પુરવઠો ખોરવાઈ ગયો.
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે કરાર અંગે ત્રણ મુદ્દાઓ પર સહમતિ થઈ છે, જેના પછી બંને પક્ષો એક પાનાનો કરાર પ્રસ્તાવ રજૂ કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. ઈરાનનો અંતિમ પ્રતિભાવ મળ્યા પછી, બંને દેશોના પ્રતિનિધિમંડળો આ બાબતે સામ-સામે મળશે. આ વખતે, બેઠક ઈસ્લામાબાદને બદલે જીનીવામાં થઈ શકે છે. આ અંગે બે સંકેતો પણ મળ્યા છે.
ખરેખર, ઈરાન ઈસ્લામાબાદને બદલે જીનીવામાં બેઠક યોજવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. યુદ્ધ પહેલા પણ, જીનીવામાં કરાર અંગે બેઠકનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ તે પહેલા, અમેરિકાએ ઈરાન પર હુમલો કર્યો.
અહેવાલમાં સૂત્રોને ટાંકીને કહેવામાં આવ્યું છે કે, નાકાબંધી હળવી કરવા અને ધીમે ધીમે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવા માટે એક કરાર થયો છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ફસાયેલા જહાજોને આગામી કલાકોમાં જવા દેવામાં આવશે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ વેપાર માર્ગોમાંનો એક માનવામાં આવે છે. વૈશ્વિક તેલ પુરવઠાનો મોટો હિસ્સો તેમાંથી પસાર થાય છે. આ માર્ગ બંધ થવાથી ઊર્જા સંકટ સર્જાયું અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધઘટ થઈ.
એવું માનવામાં આવે છે કે બંને દેશો વચ્ચેનો આ કરાર વૈશ્વિક બજારો અને દરિયાઈ વેપારને રાહત આપી શકે છે. જોકે, આ કરાર પર અમેરિકા અને ઈરાન દ્વારા હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન જારી કરવામાં આવ્યું નથી. નોંધનીય છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની નાકાબંધી દરમિયાન, એક યુએસ ફાઇટર જેટે ઈરાની તેલ ટેન્કર પર હુમલો કર્યો હતો. વિમાને ટેન્કરના રડર, દિશા નિયંત્રણ એકમને નિશાન બનાવ્યું હતું. દરમિયાન, યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ચેતવણી આપી છે કે જો કોઈ સોદો નહીં થાય તો ઈરાન પર મોટો હુમલો કરવામાં આવશે.
૧. એક્સિઓસ અહેવાલ આપે છે કે બેઠકનું સ્થાન હજુ નક્કી થયું નથી. જીનીવા અંગે વાટાઘાટો ચાલી રહી છે. જીનીવાએ અગાઉ ફ્રાન્સ-વિયેતનામ કરાર અને સોવિયેત-અફઘાનિસ્તાન કરાર સહિત અનેક શાંતિ રક્ષા કરારોનું આયોજન કર્યું છે. જીનીવા સંમેલનો વિશ્વભરના યુદ્ધોમાં ઘાયલ સૈનિકો સાથે માનવીય વર્તન કરવાનો આદેશ આપે છે.
૨. કરાર તૂટી ગયાના સમાચાર પછી ન્યૂ યોર્ક પોસ્ટના પત્રકાર ડનબોર્સે યુએસ પ્રમુખ ટ્રમ્પ સાથે વાત કરી. ટ્રમ્પે તેમને કહ્યું કે કરાર લગભગ અંતિમ છે, પરંતુ તેમણે ઇસ્લામાબાદ ન જવું જોઈએ કારણ કે હજુ સુધી કંઈ અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું નથી. ડનબોર્સ કહે છે કે ઈરાન પણ કરાર પર સંમત થયા છે.
વ્હાઇટ હાઉસના સૂત્રોને ટાંકીને એક્સિઓસ અહેવાલ આપે છે કે અમેરિકા અને ઈરાન ત્રણ મુદ્દાઓ પર સંમત થયા છે. પહેલો પરમાણુ શષો ન વિકસાવવાની પ્રતિજ્ઞા છે. આનો અર્થ એ છે કે ઈરાન પરમાણુ શસ્ત્રો માટે યુરેનિયમ સમૃદ્ધ ન કરવાનો નિર્ણય લેશે. વધુમાં, તે તેની પાસે રહેલા સમૃદ્ધ યુરેનિયમને પાતળું કરશે અથવા નાશ કરશે.
બંને પક્ષો વચ્ચેનો બીજો કરાર હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને લગતો છે. ઈરાન અને અમેરિકા હોર્મુઝ પરનો નાકાબંધી સમાપ્ત કરશે. હાલમાં, ઈરાન હોર્મુઝને અવરોધે છે, જ્યારે અમેરિકા હોર્મુઝને અવરોધે છે.
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો ત્રીજો કરાર આર્થિક પ્રતિબંધો હટાવવા સંબંધિત છે. અમેરિકા ઈરાન પરના આર્થિક પ્રતિબંધો હટાવશે. વધુમાં, તે તેના સ્થિર ભંડોળ પરત કરશે. ઈરાનને આ પ્રક્રિયા દ્વારા ઓછામાં ઓછા $૧૫૦ બિલિયન મળવાની અપેક્ષા છે.
(2:49 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
