કોહિમા, તા. ૧૨ : બ્રિટનની ઓક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીએ વસાહતી શાસનના સમયથી પોતાના સંગ્રહાલયમાં રાખેલા નાગા સમુદાયના ૩૯ પૂર્વજોના માનવ અવશેષો પરત સોંપવાનો ઐતિહાસિક નિર્ણય અમલમાં મૂક્યો છે. ઓક્સફર્ડના પિટ રિવર્સ સંગ્રહાલય ખાતે ૯ નવેમ્બરે યોજાયેલા વિશેષ સમારોહમાં નાગા સમુદાયના પ્રતિનિધિઓને આ અવશેષોનો ઔપચારિક કબજો સોંપવામાં આવ્યો હતો.

ઓક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીની સત્તાવાર માહિતી મુજબ આ અવશેષોનો સંગ્રહ બ્રિટિશ વસાહતી યુગ દરમિયાન કરવામાં આવ્યો હતો. તેમાં મુખ્યત્વે ખોપરીઓ સહિતના માનવ અવશેષોનો સમાવેશ થાય છે. નાગા સમુદાયના સંગઠનો લાંબા સમયથી પોતાના પૂર્વજોના અવશેષો પરત મેળવવાની માગણી કરી રહ્યાં હતાં.

વર્ષ ૨૦૨૦થી શરૂ થયેલી પ્રક્રિયા બાદ ૧૩ જુલાઈ, ૨૦૨૬ના રોજ ઓક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીની પરિષદે ૩૯ અવશેષો પરત આપવાનો નિર્ણય લીધો હતો. અન્ય એક અવશેષ નાગા સમુદાયનો હોવાની સ્પષ્ટ સાબિતી ન હોવાથી તેને હસ્તાંતરણમાં સામેલ કરવામાં આવ્યો નહોતો.

૯ નવેમ્બરના સમારોહમાં પિટ રિવર્સ સંગ્રહાલય તરફથી પ્રોફેસર લૌરા વાન બ્રોકહોવેન અને નાગા સમુદાયના પ્રતિનિધિ રેવરન્ડ ડૉ. વાટી આયરે હસ્તાંતરણના દસ્તાવેજો ઉપર સહી કરી હતી.

આ અવશેષો નાગાલેન્ડના દીમાપુર લાવવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી છે. નાગા સમુદાયે પોતાના પૂર્વજોની સામૂહિક સ્મૃતિ અને સન્માન માટે વિશેષ સ્મારક સ્થળ બનાવવાની યોજના વ્યક્ત કરી છે. આ ઘટનાને માત્ર ઐતિહાસિક વસ્તુઓની પરતફેર નહીં પરંતુ પૂર્વજોના સન્માન અને વસાહતી યુગના અન્યાયના નિવારણ તરફના પગલા તરીકે જોવામાં આવે છે.