તિરુવનંતપુરમ, તા. 14 જુલાઈ: કેરળના રાજકીય ઇતિહાસમાં આજે એક એવી ઘટના બની છે, જેની ચર્ચા દેશભરમાં થઈ રહી છે. તિરુવનંતપુરમ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના વાઝોત્થુકોન્નન વોર્ડમાંથી ચૂંટાયેલા ભાજપના કાઉન્સિલર સુગથન આર. એ સેન્ટ્રલ જેલની અંદરથી જ પોતાના હોદ્દાના શપથ ગ્રહણ કર્યા છે. કેરળ હાઈકોર્ટના હસ્તક્ષેપ બાદ આ અનોખી ઘટના શક્ય બની હતી, જેણે લોકશાહીમાં 'જનતાના આદેશ'ને સર્વોપરી ગણવાના સિદ્ધાંતને ફરી એકવાર મજબૂત કર્યો છે.
શું છે સમગ્ર વિવાદ?
વાસ્તવમાં, ગત વર્ષે ચૂંટાયેલા 20 ભાજપના કાઉન્સિલરોએ જે શપથ લીધા હતા, તેમાં નિર્ધારિત ફોર્મેટનું પાલન કરવામાં આવ્યું ન હતું. આરોપ હતો કે શપથ દરમિયાન દેવતા અથવા સંગઠનના નામ મનસ્વી રીતે ઉમેરવામાં આવ્યા હતા, જેને અદાલતે અમાન્ય જાહેર કર્યા હતા. ત્યારબાદ કોર્ટે તમામ કાઉન્સિલરોને ફરીથી શપથ લેવાનો આદેશ આપ્યો હતો. જોકે, સુગથન આર. હાલમાં કેરળ અસામાજિક પ્રવૃત્તિઓ (નિવારણ) અધિનિયમ (KAAPA) હેઠળ જેલમાં હોવાથી તેઓ કોર્પોરેશન ઓફિસ પહોંચી શકે તેમ ન હતા.
જેલની લાઇબ્રેરી બની શપથ સ્થળ
સુગથનની મજબૂરીને ધ્યાનમાં રાખીને કેરળ હાઈકોર્ટે માનવીય અને લોકશાહી દ્રષ્ટિકોણ અપનાવ્યો. કોર્ટે સેન્ટ્રલ જેલના સુપરિન્ટેન્ડેન્ટને શપથવિધિ માટે જેલની અંદર જ વ્યવસ્થા કરવા કડક નિર્દેશ આપ્યો. એટલું જ નહીં, મેયર અને અન્ય જવાબદાર નાગરિક અધિકારીઓને પણ જેલમાં પ્રવેશવાની વિશેષ પરવાનગી આપવામાં આવી હતી. જેલની લાઇબ્રેરીમાં યોજાયેલા આ શપથ ગ્રહણ સમારોહમાં ભાજપના આ નેતાએ નિયમ મુજબ શપથ લીધા હતા.
લોકશાહીમાં જનતાનો આદેશ સર્વોપરી
અદાલતે પોતાની નોંધમાં જણાવ્યું હતું કે, ભલે નેતા કાયદાકીય પ્રક્રિયા હેઠળ અટકાયતમાં હોય, પરંતુ લોકશાહીમાં ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિ તરીકે જનતાના મતનું સન્માન કરવું એ સરકાર અને તંત્રની ફરજ છે. જન પ્રતિનિધિ તરીકે શપથ લેવા એ તેમનો બંધારણીય અધિકાર છે, જેને માત્ર અટકાયતને કારણે નકારી શકાય નહીં. કેરળના રાજકારણમાં આ પ્રકારનો આ કદાચ પ્રથમ કિસ્સો છે, જ્યાં જેલના સળિયા પાછળથી કોઈ નેતાએ હોદ્દાની ગરિમા જાળવીને શપથ લીધા હોય.
આ ઘટનાએ ફરી એકવાર રાજકીય વર્તુળોમાં શપથવિધિની શુદ્ધતા અને બંધારણીય પ્રક્રિયાઓના પાલન અંગે નવી ચર્ચા છેડી છે. તિરુવનંતપુરમમાં આ ઘટના બાદ વહીવટીતંત્ર સતર્ક છે અને સમગ્ર મામલો અત્યારે રાજકીય અને કાયદાકીય રીતે ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે.