તિનસુકિયા, તા.૦૯: ઉત્તર-પૂર્વ ભારત (North-East India) હંમેશાં પોતાની અનોખી સંસ્કૃતિ અને પ્રાકૃતિક સુંદરતા માટે જાણીતું રહ્યું છે. આ જ અદભુત વારસાની એક અદ્ભુત ઝલક આસામના તિનસુકિયા જિલ્લામાં જોવા મળી છે. અહીં આવેલા ઐતિહાસિક લોંગટોંગ સેમા નાગા ગામમાં ગઈકાલે, એટલે કે બુધવાર ૮ જુલાઈના રોજ, સુમી નાગા આદિવાસી સમુદાયનો સૌથી મોટો અને પવિત્ર લણણી ઉત્સવ 'તુલુની' (Tuluni Festival) ભારે હર્ષોલ્લાસ અને સાંસ્કૃતિક ભવ્યતા સાથે ઉજવવામાં આવ્યો હતો. માર્ગેરિટા મુખ્ય મથકથી આશરે ૧૮ કિલોમીટર દૂર તિરાપ આદિવાસી પટ્ટામાં આવેલા આ નાનકડા ગામમાં જાણે આખું પૂર્વોત્તર ભારત એક રંગે રંગાયું હતું.
દર વર્ષે ૮ જુલાઈએ ઉજવાતો આ વાર્ષિક ઉત્સવ સુમી નાગા સમુદાયના સમૃદ્ધ વારસાનું પ્રતીક છે. આ વર્ષે દેશના ખૂણે-ખૂણેથી આ સમુદાયના લોકો, સરકારી અધિકારીઓ અને પ્રવાસીઓ આ નયનરમ્ય ઉત્સવના સાક્ષી બનવા એકઠા થયા હતા. કાર્યક્રમની શરૂઆત લોંગટોંગ એસબીસીના પાદરી સૈખા ચિશી દ્વારા કરવામાં આવેલી વિશેષ પવિત્ર પ્રાર્થના સાથે થઈ હતી. આ તહેવાર માત્ર એક ઉત્સવ નથી, પરંતુ કુદરત તરફથી મળેલા પુષ્કળ પાક (ખેતી) માટે ભગવાનનો આભાર માનવાનો અને આપસી ભાઈચારો વધારવાનો એક અનોખો અવસર છે.
પરંપરાગત અગ્નિ પ્રગટાવવાની ટેકનિક:
આ મહોત્સવમાં આધુનિક ટેકનોલોજી વિના, સદીઓ જૂની પદ્ધતિથી પથ્થર અને લાકડાના ઘર્ષણ દ્વારા પરંપરાગત અગ્નિ પ્રગટાવવાની અદ્ભુત ટેકનિકનું લાઈવ પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું હતું. આ સાથે જ પવિત્ર 'લોકીવી તુલુની' વિધિઓ પણ કરવામાં આવી હતી, જેને જોઈને ત્યાં હાજર પ્રવાસીઓ દંગ રહી ગયા હતા.
શું છે 'તુલુની' શબ્દનો અસલી અર્થ?
'તુલુની' શબ્દ મૂળ સુમી નાગા ભાષામાંથી આવ્યો છે, જે ચોમાસાની ઋતુમાં નદી-નાળા અને પાણીના સ્ત્રોતોના છલકાઈ જવાની પ્રક્રિયા સાથે જોડાયેલો છે. આ તહેવાર ફળદ્રુપતા, સમૃદ્ધિ અને હરિયાળીનું પ્રતીક છે. આ દિવસોમાં ડાંગર (ચોખા)ના ખેતરો પાકથી લહેરાતા હોય છે, તેથી પ્રકૃતિના આ આશીર્વાદને વંદન કરવા માટે આખો આદિવાસી સમાજ ભેગો થાય છે.
આ તહેવારની સૌથી મોટી અને રોચક પરંપરા એ છે કે અહીં મહેમાનોના સ્વાગત માટે ખાસ હોમ-મેડ 'રાઇસ બિયર' (ચોખામાંથી બનેલું પરંપરાગત પીણું) તૈયાર કરવામાં આવે છે અને તેને એકબીજા સાથે વહેંચીને આતિથ્ય સત્કાર કરવામાં આવે છે. આ પ્રસંગે ગામના તમામ લોકો પોતાના પરંપરાગત અને અત્યંત રંગબેરંગી આદિવાસી પોશાક પહેરીને લોકનૃત્યો, પરંપરાગત ગીતો અને દેશી રમતોની રમઝટ બોલાવે છે. આ તહેવારનું સામાજિક મહત્વ પણ ઘણું વધારે છે, કારણ કે સુમી નાગા સમુદાયમાં તુલુની ઉત્સવના દિવસોને સગાઈ અને લગ્ન જેવા શુભ કાર્યો માટે સર્વોત્તમ માનવામાં આવે છે. અંતમાં સામુદાયિક પાદરી વિનિટોલી યેપ્થોની પ્રાર્થના સાથે આ રંગારંગ સાંસ્કૃતિક ઉત્સવ સંપન્ન થયો હતો.