નવી દિલ્હી : કાશ્મીર ખીણની દેશના અન્ય ભાગો સાથેની રેલ કનેક્ટિવિટી હવે અત્યંત મજબૂત બની ચૂકી છે, જેના કારણે પ્રવાસીઓની સાથે-સાથે વેપારીઓ અને ખેડૂતો માટે પણ પ્રગતિના નવા દ્વાર ખુલી ગયા છે. ઉધમપુર-શ્રીનગર-બારામુલા રેલ લિંક (USBRL) પ્રોજેક્ટના માધ્યમથી કાશ્મીરને તમામ ઋતુઓમાં સક્રિય રહે તેવી ભરોસાપાત્ર રેલવે કનેક્ટિવિટી મળી ગઈ છે. ચિનાબ નદી પર નિર્મિત વિશ્વના સૌથી ઊંચા રેલવે આર્ચ બ્રિજ અને અંજી ખડ બ્રિજ જેવી એન્જિનિયરિંગની કમાલોએ માલસામાનના પરિવહનનો ખર્ચ ઘટાડવાની સાથે વેપાર અને કૃષિ ક્ષેત્રે ક્રાંતિકારી પરિવર્તન લાદ્યું છે.

આ મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટનો ૧૧૧ કિલોમીટર લાંબો કટરા-બનિહાલ વિભાગ પૂર્ણ થવાથી પીર પંજાલ પર્વતમાળાના દુર્ગમ ભૌગોલિક અવરોધો પાર કરીને કાશ્મીર ખીણ સીધી દેશના રેલવે નેટવર્ક સાથે જોડાઈ ગઈ છે. પશ્ચિમ રેલવેના અધિકારીઓ દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી મુજબ, આ રેલ કનેક્ટિવિટીના કારણે કાશ્મીરનાં પ્રખ્યાત સફરજન, ચેરી, જરદાળુ અને અન્ય કૃષિ ઉત્પાદનોને દેશનાં મોટાં બજારો સુધી પહોંચાડવું ખૂબ જ સરળ અને ઝડપી બન્યું છે. અગાઉ કાશ્મીરથી રસ્તા માર્ગે સફરજન દિલ્હી પહોંચવામાં ૩૦ થી ૩૫ કલાકનો સમય લાગતો હતો, જે હવે રેલવે દ્વારા ઘટીને માત્ર ૨૦ થી ૨૨ કલાક થઈ ગયો છે. એ જ રીતે, ચેરીને મુંબઈ પહોંચાડવામાં અગાઉ ૪૬ થી ૪૭ કલાક લાગતા હતા, જ્યારે હવે તે ૩૦ થી ૩૨ કલાકમાં જ મુંબઈ પહોંચાડી શકાય છે.

આ રૂટ પર હાલમાં દરરોજ નિયમિતપણે માલગાડીઓ અને વંદે ભારત જેવી આધુનિક ટ્રેનો દોડી રહી છે, જેના કારણે સિમેન્ટ, ઔદ્યોગિક મીઠું, વાહનો, અનાજ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોનું પરિવહન પણ વ્યાપક પ્રમાણમાં થઈ રહ્યું છે. પ્રથમ માલગાડી પહોંચ્યા બાદથી અત્યાર સુધીમાં ૧.૫ લાખ ટનથી વધુ સિમેન્ટ અને હજારો ટન સફરજન કાશ્મીર ખીણમાંથી રેલવે દ્વારા અન્ય રાજ્યોમાં મોકલવામાં આવ્યાં છે, જેનાથી રોડ માર્ગ પરનું ભારણ નોંધપાત્ર રીતે ઘટ્યું છે.

આ પ્રોજેક્ટ અંતર્ગત બનેલો ચિનાબ રેલ બ્રિજ એન્જિનિયરિંગની અદ્ભુત મિસાલ છે, જે નદીના પટથી ૩૫૯ મીટર ઊંચો અને ૧,૩૧૫ મીટર લાંબો છે. સિસ્મિક ઝોન-૫માં સ્થિત આ પુલ ૨૬૬ કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની પવનની ઝડપ અને ભારે વિસ્ફોટો સામે પણ સુરક્ષિત રહે તે રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, ભારતનો પ્રથમ કેબલ-સ્ટેઇડ રેલવે બ્રિજ ગણાતો 'અંજી ખડ બ્રિજ' પણ આ પ્રોજેક્ટનું મુખ્ય આકર્ષણ છે. રેલવે કનેક્ટિવિટીમાં થયેલા આ ઐતિહાસિક સુધારાથી કાશ્મીરના આર્થિક વિકાસ, પ્રવાસન અને વેપારને નવું બળ મળ્યું છે.