ચંદીગઢ : દેશના રાજકીય વર્તુળોમાં અત્યારે એક બહુ મોટા સમાચારને લઈને ભારે તોફાન મચ્યું છે. અંદરના સૂત્રો અને રાજકીય વિશ્લેષકોના જણાવ્યા અનુસાર, પંજાબ, ઉત્તરાખંડ અને મેઘાલય જેવા મહત્વના રાજ્યોમાં વિધાનસભા ચૂંટણીઓ નિર્ધારિત સમય કરતાં ૩ થી ૪ મહિના વહેલી યોજાઈ શકે છે. આ રાજ્યોમાં કાયદેસર રીતે ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૭માં નવી સરકાર ચૂંટવા માટે મતદાન થવાનું હતું, પરંતુ હવે એવી પ્રબળ શક્યતાઓ દેખાઈ રહી છે કે આ વર્ષે નવેમ્બરમાં જ અહીં આચારસંહિતા લાગુ થઈ જશે અને જનતા મતદાન મથકો તરફ વળશે.

જો કે, ભારતીય ચૂંટણી પંચ (ECI) તરફથી હજી સુધી કોઈ સત્તાવાર તારીખો જાહેર કરવામાં આવી નથી, પરંતુ જમીની સ્તરે તમામ પક્ષોએ અત્યારથી જ 'ઇલેક્શન મોડ' ઓન કરીને પ્રચારના રણશિંગા ફૂંકી દીધા છે.

સમય પહેલાં ચૂંટણી કેમ? આ રહ્યા બે મુખ્ય વ્યવહારુ કારણો

ચૂંટણી પંચ દ્વારા મતદાનની તારીખો વહેલી લાવવા પાછળ કોઈ રાજકીય રમત નહીં, પરંતુ બે અત્યંત મહત્વના અને ભૌગોલિક કારણો હોવાનું સામે આવી રહ્યું છે:

·         ૧. હાડથીજવતી ઠંડી અને બરફવર્ષા: પંજાબની સાથે ઉત્તરાખંડ અને મણિપુર જેવા પર્વતીય રાજ્યોમાં પણ ચૂંટણી યોજાવાની છે. જાન્યુઆરી અને ફેબ્રુઆરી મહિનામાં આ પહાડી વિસ્તારોમાં ભારે બરફવર્ષા અને હાડથીજવતી ઠંડી પડે છે, જેના કારણે તંત્ર માટે ચૂંટણી સામગ્રી પહોંચાડવી અને મતદાન કરાવવું લોઢાના ચણા ચાવવા જેવું બને છે. આવી ભયંકર ઠંડીમાં મતદાનની ટકાવારી પણ ખૂબ ઘટી જાય છે. આથી, હવામાન સાનુકૂળ હોય તેવા નવેમ્બર મહિનામાં જ ચૂંટણી પતાવી દેવાની ગણતરી છે.

·         ૨. રાષ્ટ્રીય વસ્તી ગણતરી (Census) નો સંઘર્ષ: ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૭ થી દેશમાં રાષ્ટ્રીય વસ્તી ગણતરીનો બીજો અને સૌથી મોટો તબક્કો શરૂ થવાનો છે. ભારતના વહીવટી તંત્ર અને સરકારી કર્મચારીઓનો મોટો હિસ્સો આ વસ્તી ગણતરીની કામગીરીમાં વ્યસ્ત થઈ જશે. એવામાં એકસાથે ૫ રાજ્યોની સામાન્ય ચૂંટણીઓનું આયોજન કરવું સુરક્ષા અને વ્યવસ્થાની દ્રષ્ટિએ મોટો પડકાર બની શકે તેમ છે.

"આપણી પાસે બહુ ઓછો સમય છે" – કેજરીવાલે ભટિંડામાં કર્યો મોટો દાવો

રાજકીય ગરમાવો વધ્યો

આ વહેલી ચૂંટણીની ચર્ચાને ત્યારે વધુ બળ મળ્યું જ્યારે આમ આદમી પાર્ટી (AAP) ના રાષ્ટ્રીય સંયોજક અરવિંદ કેજરીવાલે પંજાબના ભટિંડામાં એક ભવ્ય રોડ શો દરમિયાન મોટો ધડાકો કર્યો. તેમણે કાર્યકરોને સંબોધતા સ્પષ્ટ કહ્યું, "મને એવી સચોટ માહિતી મળી છે કે પંજાબમાં ચૂંટણી ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૭ ના બદલે આ જ વર્ષે નવેમ્બરમાં યોજાઈ શકે છે. હવે આપણી પાસે માત્ર ગણતરીના મહિનાઓ જ બાકી છે. આપણું એકમાત્ર લક્ષ્ય ભગવંત સિંહ માનને ફરીથી પ્રચંડ બહુમતી સાથે મુખ્યમંત્રી બનાવવાનું છે."

બીજી તરફ, ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) એ કેજરીવાલના આ દાવાને માત્ર રાજકીય અટકળો ગણાવીને ફગાવી દીધો છે.

જંગ જીતવા તમામ પક્ષો મેદાનમાં: કોની કેવી છે તૈયારીઓ?

તારીખો ભલે નક્કી ન હોય, પણ નવેમ્બરની અટકળોએ પંજાબ અને ઉત્તરાખંડના રાજકારણમાં સળવળાટ પેદા કરી દીધો છે:

·         AAP (આમ આદમી પાર્ટી): સત્તાધારી પક્ષ 'આપ' હાલમાં સૌથી વધુ એક્ટિવ મોડમાં છે. અરવિંદ કેજરીવાલ અને સીએમ ભગવંત માન સતત જનતા વચ્ચે જઈને છેલ્લા ૪ વર્ષનું રિપોર્ટ કાર્ડ રજૂ કરી રહ્યા છે અને દાવો કરી રહ્યા છે કે તેમની સરકાર પર ભ્રષ્ટાચારનો એક ડાઘ પણ નથી.

·         BJP (ભારતીય જનતા પાર્ટી): ભાજપે પણ પંજાબ કબજે કરવા માટે એડીચોટીનું જોર લગાવ્યું છે. કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહની અધ્યક્ષતામાં હાઈ-લેવલ બેઠકોનો દોર શરૂ થઈ ગયો છે અને પંજાબના સામાજિક સમીકરણોને સાધવા માટે માસ્ટર પ્લાન તૈયાર થઈ રહ્યો છે.

·         કોંગ્રેસ (Congress): મુખ્ય વિપક્ષી દળ કોંગ્રેસ અત્યારે અચાનક આવેલી આ તેજી વચ્ચે પોતાના આંતરિક જૂથવાદને શાંત કરવામાં અને સંગઠનને મજબૂત કરવામાં વ્યસ્ત છે, જેથી સમય પહેલાં ચૂંટણી આવે તો પણ તેઓ પલટવાર કરી શકે.

હવે આખો દડો ચૂંટણી પંચના કોર્ટમાં છે. જો હવામાન અને વહીવટી કારણોસર પંચ લીલી ઝંડી આપશે, તો આ વર્ષનો નવેમ્બર મહિનો દેશના રાજકારણ માટે ભારે ધમધમાટવાળો સાબિત થશે.