રોહતક તા.૨૬: ‘થારા અંકલ ઝિંદા હૈ' ના નારા લગાવીને હરિયાણામાં સરકારી વ્‍યવસ્‍થા પર સવાલ ઉઠાવનારા દુલીચંદનું હવે આ દુનિયામાં નથી. રોહતકના ગાંધાર ગામના રહેવાસી દુલીચંદનું ૧૦૬ વર્ષની ઉંમરે અવસાન થયું. ૧૦૨ વર્ષની ઉંમરે વરરાજા બનવાનું અને પેન્‍શન બંધ થયા પછી લગ્નની શોભાયાત્રાનું નેતૃત્‍વ કરવાનું દુલીચંદનું અનોખું કૃત્‍ય સમગ્ર રાજ્‍યમાં ચર્ચાનો વિષય બન્‍યું.

રોહતકના ગાંધાર ગામના રહેવાસી દુલીચંદે શનિવારે સાંજે પોતાના ઘરે અંતિમ શ્વાસ લીધા. રવિવારે ગામમાં તેમના અંતિમ સંસ્‍કાર કરવામાં આવ્‍યા હતા. સરકારી રેકોર્ડમાં તેમને મૃત જાહેર કરવામાં આવ્‍યા હતા અને તેમનું વૃદ્ધાવસ્‍થા પેન્‍શન બંધ થઈ ગયું હતું ત્‍યારે દુલીચંદ હેડલાઇન્‍સમાં આવ્‍યા હતા.

માર્ચ ૨૦૨૨ માં તેમનું પેન્‍શન બંધ થયા પછી, દુલીચંદે અધિકારીઓની કચેરીઓની મુલાકાત લીધી હતી, પરંતુ સમસ્‍યા ઉકેલાઈ ન હતી. ત્‍યારબાદ તેમણે સામાજિક કાર્યકર નવીન જયહિદનો સંપર્ક કર્યો. નવીન જયહિદના નેતૃત્‍વમાં, દુલીચંદને વરરાજા તરીકે શણગારવામાં આવ્‍યા હતા અને રથ પર બેસાડવામાં આવ્‍યા હતા, રોહતકની શેરીઓમાં જિલ્‍લા ડેપ્‍યુટી કમિશનરની કચેરી સુધી વરઘોડો નેતૃત્‍વ કર્યું હતું.

આ અનોખા વિરોધ દરમિયાન, દુલીચંદે હું જીવિત છુ અને તમારા કાકા જીવિત છેૅ લખેલા પ્‍લેકાર્ડ પકડી રાખ્‍યા હતા. તેમના હાવભાવથી સરકારી રેકોર્ડમાં વિસંગતતાઓ અને પેન્‍શનથી વંચિત વરિષ્ઠ નાગરિકો દ્વારા સામનો કરવામાં આવતી સમસ્‍યાઓ પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્‍યો હતો. વિરોધ બાદ, વહીવટીતંત્રે કાર્યવાહી કરી, અને દુલીચંદનું પેન્‍શન પુનઃસ્‍દ્ધથાપિત કરવામાં આવ્‍યું.

દુલીચંદના જીવન સંઘર્ષ અને તેમના પ્રખ્‍યાત સૂત્રથી પ્રેરિત એક હરિયાણવી ફિલ્‍મ પણ બનાવવામાં આવી હતી, જેના કારણે વિવાદ થયો હતો. દુલીચંદે આરોપ લગાવ્‍યો હતો કે તેમના જીવન અને ચળવળને લગતી સામગ્રીનો ઉપયોગ તેમની પરવાનગી વિના કરવામાં આવ્‍યો હતો. તેમણે આ મામલે કોર્ટનો સંપર્ક કર્યો હતો.

દુલીચંદ છ પુત્રો, ચાર પુત્રીઓ અને આશરે ૭૦ સભ્‍યોનો મોટો પરિવાર છોડી ગયા છે. દસ્‍તાવેજોમાં તેમની ઉંમર ૧૦૬ વર્ષ દર્શાવવામાં આવી હતી, જ્‍યારે ગ્રામજનોએ તેમની ઉંમર ૧૦૮ વર્ષની આસપાસ જણાવી હતી. દુલીચંદનું અવસાન થયું હશે, પરંતુ તેમનું સૂત્ર ૅથરા ફુફા ઝિદા હૈૅ આપણને સરકારી વ્‍યવસ્‍થાની ખામીઓ સામેના તેમના સંઘર્ષની યાદ અપાવતું રહેશે.