નવી દિલ્‍હી તા.૨૫: ભારતમાં ડિજિટલ ચુકવણી સ્‍વીકારતા લગભગ ત્રણ ચતુર્થાંશ વેપારીઓએ ક્‍યારેય એક સમયે રૂા.૨,૦૦૦ થી વધુ વ્‍યવહારો કર્યા નથી. તેથી, યુનિફાઇડ પેમેન્‍ટ્‍સ ઇન્‍ટરફેસ (UPI) પર લાદવામાં આવેલ મર્ચન્‍ટ ડિસ્‍કાઉન્‍ટ રેટ (MDR) તેમના પર અસર કરશે નહીં. નેશનલ પેમેન્‍ટ્‍સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્‍ડિયા (NPCI) ના મેનેજિંગ ડિરેક્‍ટર અને ચીફ એક્‍ઝિક્‍યુટિવ ઓફિસર દિલીપ આસ્‍બેએ  આ વાત કહી.

Asbe ની ટિપ્‍પણી એવા સમયે આવી છે જ્‍યારે દેશભરના વેપારીઓ અને વ્‍યવસાયિક સંગઠનોએ ૨ ઓક્‍ટોબરે નો UPI ડે ની જાહેરાત કરી છે. આ સંગઠનો ૧૫ ઓક્‍ટોબરથી રૂા. ૨,૦૦૦ થી વધુના UPI વ્‍યવહારો પર ૦.૪% મર્ચન્‍ટ ડિસ્‍કાઉન્‍ટ રેટ (MDR) લાદવાનો વિરોધ કરી રહ્યા છે. આસ્‍બેએ સમજાવ્‍યું કે કુલ MDR આવકનો આશરે ૮૦% હિસ્‍સો રૂા.૧,૦૦૦ કરોડથી વધુ વાર્ષિક ગ્રોસ મર્ચેન્‍ડાઇઝ વેલ્‍યુ (GMV) ધરાવતા વ્‍યવસાયોમાંથી આવશે.

બાકીનો ૧૦% હિસ્‍સો રૂા.૧ કરોડથી વધુ વાર્ષિક ટર્નઓવર ધરાવતા વેપારીઓમાંથી આવશે. કુલ MDR મૂલ્‍યના આશરે ૯૦% હિસ્‍સો ધરાવતા આ વેપારીઓ પહેલાથી જ ક્રેડિટ કાર્ડ જેવી MDR-સક્ષમ ચુકવણી પદ્ધતિઓ સ્‍વીકારે છે. તેથી, તેઓ ગ્રાહકો પર ખર્ચ પસાર કરે તેવી શક્‍યતા નથી.

તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે, વેપાર મૂલ્‍યના ૧૦% પર ગ્રાહકો પર MDR ખર્ચ પસાર થવાનું જોખમ હોઈ શકે છે. જોકે, બેંકો, ચુકવણી એગ્રીગેટર્સ અને NPCI ખાતરી કરશે કે આ ફી ગ્રાહકો પાસેથી વસૂલવામાં ન આવે. તેમણે કહ્યું, ગ્રાહક પાસેથી વસૂલવામાં આવવાનું વાસ્‍તવિક જોખમ કુલ મૂલ્‍યના માત્ર ૧૦% છે. આસ્‍બે મુંબઈમાં SBI બેંકિગ અને ઇકોનોમિક્‍સ કોન્‍ક્‍લેવમાં બોલી રહ્યા હતા.

ભારતમાં ૬૦ મિલિયનથી વધુ વેપારીઓ ડિજિટલ ચુકવણી સ્‍વીકારે છે. અમારી પાસે લગભગ ૬૦ મિલિયન યુનિક વેપારીઓ છે. આમાંથી ૭૫% લોકોએ રૂા.૨,૦૦૦ થી વધુના કોઈપણ વ્‍યવહારો કર્યા નથી. તેથી, અમારી નીતિ તેમના પર અસર કરશે નહીં, આસ્‍બેએ જણાવ્‍યું. આસ્‍બેએ ઉમેર્યું કે ઉદ્યોગ UPI વ્‍યવહાર વોલ્‍યુમ અને મૂલ્‍ય પર મોટી અસરની અપેક્ષા રાખતો નથી.

ગયા અઠવાડિયે, NPCI એ પસંદગીના વેપારીઓ પર UPI વ્‍યવહારો પર MDR લાદવાનું એક સૂચના જારી કરી. NPCI એ રૂા.૨,૦૦૦ થી વધુના UPI વેપારી વ્‍યવહારો પર ૦.૪૦% ફી લાદી છે. MDR ગ્રાહકો પર લાગુ થશે નહીં. આ તે ફી છે જે વેપારી UPI, ડેબિટ કાર્ડ અથવા ક્રેડિટ કાર્ડ જેવા ડિજિટલ ચુકવણીઓ સ્‍વીકારવા માટે ચૂકવે છે.