મુંબઈ : દેશના વિદેશી હૂંડિયામણની અનામતમાં સતત બીજા સપ્તાહમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. ૨૫મી સપ્ટેમ્બરે પૂરા થયેલા સપ્તાહ દરમિયાન ભારતના વિદેશી ચલણ ભંડારમાં ૧૮.૩૪૩ અબજ ડૉલરનો તીવ્ર ઘટાડો થતાં કુલ અનામત ઘટીને ૭૪૭.૫૫૭ અબજ ડૉલરની સપાટીએ પહોંચી ગઈ છે. આ અગાઉના સપ્તાહ દરમિયાન પણ અનામતમાં ૧૪.૮૮૧ અબજ ડૉલરનો મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો, જે અંગે સેન્ટ્રલ બેંક દ્વારા સાપ્તાહિક આંકડાકીય વિગતો જાહેર કરવામાં આવી છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે સ્પેશિયલ કન્સેશનલ સ્વેપ સ્કીમ હેઠળ ૧૩૦ અબજ ડૉલર એકત્રિત થવાના કારણે ૪ થી સપ્ટેમ્બરના રોજ પૂરા થયેલા સપ્તાહમાં દેશનું કુલ વિદેશી હૂંડિયામણ વધીને ૭૮૫.૭૦૬ અબજ ડૉલરની સર્વોચ્ચ ઐતિહાસિક સપાટીએ પહોંચી ગયું હતું. જોકે, ત્યારબાદ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ભૂરાજકીય તણાવ વધતાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ તેલના ભાવમાં નોંધપાત્ર ઉછાળો આવ્યો હતો, જેના કારણે સ્થાનિક ચલણ પર ભારે દબાણ સર્જાયું હતું.

સ્થાનિક ફોરેક્સ માર્કેટમાં ડૉલર સામે રૂપિયાના થતા મૂલ્ય ધોવાણને રોકવા અને ચલણમાં અસ્થિરતા ઘટાડવા માટે સેન્ટ્રલ બેંક દ્વારા સમયાંતરે ફોરેક્સ માર્કેટમાં ડૉલરનું વેચાણ કરવામાં આવ્યું હતું. સેન્ટ્રલ બેંકના આ હસ્તક્ષેપના પરિણામે રેકોર્ડ ઊંચાઈએ પહોંચેલા વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડારમાં વધ્યા મથાળેથી પીછેહઠ જોવા મળી છે.

સમીક્ષા હેઠળના સપ્તાહ દરમિયાન દેશની કુલ અનામતમાં સૌથી મોટો હિસ્સો ધરાવતી વિદેશી ચલણી અસ્ક્યામતો (Foreign Currency Assets) ૧૫.૫૭ અબજ ડૉલર ઘટીને ૬૧૫.૪૧૧ અબજ ડૉલરના સ્તરે પહોંચી ગઈ હતી. આ અસ્ક્યામતોમાં ડૉલર ઉપરાંત યુરો, પાઉન્ડ અને યેન જેવા વિશ્વના અન્ય અગ્રણી ચલણો સામે રૂપિયાના મૂલ્યમાં થયેલી વધઘટની અસર પણ સમાવિષ્ટ હોય છે.

આ ઉપરાંત સપ્તાહ દરમિયાન દેશના ગોલ્ડ રિઝર્વ (સોનાની અનામત) માં ૨.૫૯૧ અબજ ડૉલરનો ઘટાડો થતાં તે ૧૦૮.૭૦૧ અબજ ડૉલરના સ્તરે રહી હતી. જ્યારે ઈન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ (IMF) સાથેના સ્પેશિયલ ડ્રોઈંગ રાઈટ્સ (SDR) ૯.૭ કરોડ ડૉલર ઘટીને ૧૮.૬૪૨ અબજ ડૉલર અને આઈએમએફ પાસેની અનામત ૮.૬ કરોડ ડૉલર ઘટીને ૪.૮૦૪ અબજ ડૉલર થઈ ગઈ છે.

વૈશ્વિક સ્તરે આર્થિક અને રાજકીય અનિશ્ચિતતાનો માહોલ હોવાથી આગામી સમયમાં વિદેશી હૂંડિયામણની સ્થિતિ કેવી રહેશે તેના પર નાણાકીય નિષ્ણાતોની નજર રહેલી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ તેલના ભાવ અને વૈશ્વિક ચલણોની વધઘટ ભારતના ફોરેક્સ ભંડારની ભાવિ દિશા નક્કી કરવામાં મહત્વનો ભાગ ભજવશે.