મોસ્કો: મધ્ય પૂર્વ અને કાળો સમુદ્ર (બ્લેક સી) ના વિસ્તારમાં વધી રહેલા ભૌગોલિક અને રાજકીય તણાવ વચ્ચે રશિયાએ ભારત અને દક્ષિણ એશિયાઈ દેશો સાથેના પોતાના વેપારને અવિરત રાખવા માટે એક સીમાચિહ્નરૂપ પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. રશિયન નાયબ વડા પ્રધાન મરાત ખુસ્નુલીને સરકારી ન્યૂઝ એજન્સી TASS સાથેની ખાસ વાતચીતમાં ખુલાસો કર્યો છે કે મોસ્કો હવે દરિયાઈ માર્ગો પરની પોતાની નિર્ભરતા ઘટાડીને રશિયાથી સીધા હિંદ મહાસાગર સુધી એક વિશાળ રેલવે લિંક બનાવવાની શક્યતાઓ ચકાસી રહ્યું છે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું કે ભારત સુધી સુરક્ષિત પહોંચ આપતો કોઈપણ જમીની કે રેલવે માર્ગ રશિયા માટે સંપૂર્ણપણે સ્વીકાર્ય અને વ્યાવહારિક ગણાશે.

આ મહત્વાકાંક્ષી રેલવે પ્રોજેક્ટ પાછળનું મુખ્ય કારણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (જળડમરૂમધ્ય) અને બોસ્ફોરસ જેવા વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ વેપાર માર્ગો પર ઉદ્ભવેલું ગંભીર સૈન્ય સંકટ છે. અમેરિકા, ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા સશસ્ત્ર સંઘર્ષ બાદ ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જહાજોની અવરજવર પર આકરા નિયંત્રણો મૂક્યા છે, જ્યાંથી વિશ્વના ૨૫% તેલ અને ૨૦% LNG સપ્લાયની હેરાફેરી થાય છે. બીજી તરફ બોસ્ફોરસ સ્ટ્રેટ પર તુર્કીના વલણને કારણે રશિયાના તેલ ટેન્કરો માટે જોખમ વધ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં મોસ્કો એવો માર્ગ શોધી રહ્યું છે જેમાં તુર્કમેનિસ્તાન, ઈરાન, અફઘાનિસ્તાન અને પાકિસ્તાન થઈને રેલવે લાઈન સીધી હિંદ મહાસાગરના બંદરો સાથે જોડાય, જેથી દરિયાઈ નાકાબંધી વગર જ ભારત સુધી કાર્ગો ઝડપથી પહોંચાડી શકાય.

જોકે, આ રેલવે નેટવર્કનું નિર્માણ કરવું રાજકીય અને ભૌગોલિક દ્રષ્ટિએ અત્યંત પડકારજનક માનવામાં આવી રહ્યું છે. અફઘાનિસ્તાન અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના તણાવપૂર્ણ સંબંધો અને ક્ષેત્રીય અસ્થિરતા આ કોરિડોર માટે મોટો અવરોધ બની શકે છે. આ ઉપરાંત, આટલા મોટા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે અબજો ડોલરના ભંડોળ અને લાંબા ગાળાના સહયોગની જરૂર પડશે. મરાત ખુસ્નુલીને ઉમેર્યું કે રશિયાનું બાંધકામ ક્ષેત્ર વાર્ષિક આશરે ૧ ટ્રિલિયન રુબલ્સ (રૂબલ) વધારાનું રોકાણ સંભાળવા સક્ષમ છે અને આગામી પાંચ વર્ષમાં યોગ્ય ધિરાણ મળે તો આ રશિયા-ભારત આંતરરાષ્ટ્રીય પરિવહન કોરિડોર વાસ્તવિકતા બની શકે છે.