બ્રાતિસ્લાવા | તા. 1૬ જૂન, 2026: ભારતીય રાજદ્વારી ઇતિહાસમાં એક સુવર્ણ પ્રકરણ ઉમેરાયું છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સ્લોવાકિયાની મુલાકાત લેનાર પ્રથમ ભારતીય વડાપ્રધાન બનીને ઈતિહાસ રચ્યો છે. બ્રાતિસ્લાવામાં સ્લોવાકિયાના વડા પ્રધાન રોબર્ટ ફિકો સાથેની આ મુલાકાત માત્ર સૌજન્યભરી ન રહી, પરંતુ બંને રાષ્ટ્રો વચ્ચે દ્વિપક્ષીય સંબંધોને 'વ્યાપક ભાગીદારી'ના સ્તરે લઈ જવાનો પાયો નાખ્યો છે. આ બેઠકમાં આર્થિક જોડાણથી લઈને સંરક્ષણ સુધીના ક્ષેત્રોમાં નવા આયામો સર કરવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
આર્થિક સમૃદ્ધિની નવી દિશા: ભારત-EU મુક્ત વેપાર કરાર
વડાપ્રધાન મોદીએ ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન (EU) વચ્ચે મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) માટે સ્લોવાકિયાના મજબૂત સમર્થન બદલ વડા પ્રધાન ફિકોનો વિશેષ આભાર માન્યો હતો. આ કરારનું વહેલું અમલીકરણ બંને દેશોના સ્ટાર્ટઅપ્સ, ઉદ્યોગો અને વેપારીઓ માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે. વડા પ્રધાન ફિકોએ આ કરારને અત્યાર સુધીના સૌથી મહત્વાકાંક્ષી કરારોમાંનો એક ગણાવીને સ્લોવાકિયાનું પૂર્ણ સમર્થન જાહેર કર્યું હતું. તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે, ભારતને હવે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં કાયમી સભ્ય તરીકે સ્થાન મળવું જ જોઈએ, જે ભારતના વધતા વૈશ્વિક પ્રભાવનો સ્વીકાર છે.
ડિજિટલ ક્રાંતિ અને AI: ભવિષ્યના સહયોગના મુખ્ય સ્તંભો
વડા પ્રધાન મોદીએ જણાવ્યું હતું કે ડિજિટલ ટેકનોલોજી હવે બંને દેશો વચ્ચેના સહકારનો મુખ્ય આધારસ્તંભ બનશે. ડિજિટલ જાહેર માળખાગત સુવિધાઓ અને નવીનતા પર હસ્તાક્ષર કરાયેલ સમજૂતી કરાર (MoU) નવી શક્યતાઓના દ્વાર ખોલશે. ખાસ કરીને, સ્લોવાક યુનિવર્સિટીમાં 'ભારત અધ્યક્ષ' (India Chair) હેઠળ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) પર થનારું સંશોધન, નવીનતા અને માનવીય ગૌરવના સમન્વય સાથે આગળ વધશે. વડા પ્રધાન ફિકોએ તો ત્યાં સુધી સ્વીકાર્યું કે ભારત ડિજિટલાઇઝેશન અને AIના ક્ષેત્રમાં પશ્ચિમી દેશો કરતા પણ વધુ ઝડપથી પ્રગતિ કરી રહ્યું છે.
સંરક્ષણ અને સંસ્કૃતિ: વિશ્વાસના નવા પાયા
બંને દેશો વચ્ચે સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં થયેલો 'ઉદ્દેશ પત્ર' (Letter of Intent) સંયુક્ત વિકાસ અને ઉત્પાદન માટે નવી ગતિ આપશે. આ વ્યૂહાત્મક સહયોગ બંને દેશો વચ્ચેના વધતા પરસ્પર વિશ્વાસનું જીવંત પ્રમાણ છે. સાંસ્કૃતિક સ્તરે, વડાપ્રધાને ભારતના પ્રાચીન ઉપનિષદોના સ્લોવાક ભાષામાં અનુવાદનો ઉલ્લેખ કરીને બંને દેશો વચ્ચેના ઊંડા સાંસ્કૃતિક જોડાણને મજબૂત ગણાવ્યું હતું. તેમણે સ્લોવાકિયામાં રહેલા ભારતીય ડાયસ્પોરાના યોગદાનને બિરદાવતા કહ્યું હતું કે તેઓ બંને દેશો વચ્ચેની સદ્ભાવનાને વધુ ગાઢ બનાવી રહ્યા છે.
વિવાદોનો શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ: વૈશ્વિક પરિપ્રેક્ષ્ય
વૈશ્વિક પડકારો અંગે ચર્ચા કરતા બંને નેતાઓએ એકમત સાધ્યો હતો કે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઉદ્ભવતા કોઈપણ તણાવ કે વિવાદોનો ઉકેલ માત્ર શાંતિપૂર્ણ માર્ગે જ શક્ય છે. ભારત અને સ્લોવાકિયા આંતરરાષ્ટ્રીય મંચો પર એકબીજા સાથે ગાઢ સંકલનમાં કામ કરવા માટે સંમત થયા છે. ઐતિહાસિક મુલાકાતના અંતે, બંને દેશોએ સહિયારા મૂલ્યો અને ભવિષ્યની સમાન દ્રષ્ટિને આધાર બનાવીને સંબંધોને એક નવી ઊંચાઈ પર લઈ જવાનો સંકલ્પ કર્યો છે.