નવી દિલ્હી:અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ઈરાન સાથે મધ્ય પૂર્વના યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે કરવામાં આવેલા ઐતિહાસિક શાંતિ કરાર બાદ વૈશ્વિક રાજકારણમાં ભારે ગતિવિધિઓ જોવા મળી રહી છે. આ દરમિયાન ભારતમાં ઈઝરાયેલના રાજદૂત રૂવેન અઝારે સોમવારે એક વીડિયો ઈન્ટરવ્યુમાં ઈરાનના દાવાઓનું સખત શબ્દોમાં ખંડન કરીને ઈઝરાયેલનું સત્તાવાર વલણ સ્પષ્ટ કર્યું છે. રાજદૂત રૂવેન અઝારે મક્કમતાપૂર્વક જણાવ્યું છે કે, લેબેનોન દેશ આ અમેરિકા-ઈરાન કરારનો કોઈ પણ પ્રકારે ભાગ નથી. લેબેનોનનું ભવિષ્ય અન્ય કોઈ દેશ નક્કી કરી શકે નહીં, પરંતુ તેનો નિર્ણય લેબેનોનની પોતાની સ્વાયત્ત સરકાર કરશે, જે હાલમાં ઈઝરાયેલ સાથે સીધી શાંતિ મંત્રણા ચલાવી રહી છે.

આ વિવાદ ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે તેહરાન (ઈરાન સરકાર) દ્વારા એવો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે અમેરિકા સાથે થયેલી સમજૂતીમાં લેબેનોનનો પણ સમાવેશ થાય છે. ઈઝરાયેલના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા મંત્રી ઇતામાર બેન-ગ્વીર દ્વારા અગાઉ જ આ કરાર અંગે આકરા પ્રહારો કરવામાં આવ્યા હતા અને કહેવાયું હતું કે યહૂદી રાષ્ટ્ર આ કરાર માનવા બંધાયેલું નથી. આ તણાવપૂર્ણ માહોલ વચ્ચે દિલ્હી ખાતેથી ન્યૂઝ એજન્સી એએનઆઈ (ANI) સાથે વાતચીત કરતા રાજદૂત રૂવેન અઝારે જણાવ્યું કે, "સૌથી પહેલી વાત એ છે કે ઈઝરાયેલ પાસે હજુ સુધી આ કરારનો સત્તાવાર દસ્તાવેજ કે લખાણ આવ્યું નથી. આ કરાર હજુ સત્તાવાર રીતે પ્રકાશિત થયો ન હોવાથી, જે દસ્તાવેજની વિગતો અમે જાણતા નથી તેના પર વિસ્તૃત વાત કરવી મુશ્કેલ છે."

જોકે, અત્યાર સુધી સામે આવેલી પ્રાથમિક માહિતીના આધારે રૂવેન અઝારે વિગત આપતા જણાવ્યું કે, આ સમજૂતી મુખ્યત્વે આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગ 'હોર્મુઝની સામુદ્રધુની' ને ફરીથી વ્યાપારી જહાજો માટે ખુલ્લી મૂકવા પર કેન્દ્રિત હોવાનું જણાય છે. ચાલુ વર્ષના ૨૮ ફેબ્રુઆરીથી શરૂ થયેલા સશસ્ત્ર સંઘર્ષ બાદ ઈરાની શાસને આ મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગ બંધ કરી દીધો હતો, જેના કારણે વૈશ્વિક ઉર્જા અને ક્રૂડ ઓઈલના પુરવઠાને ભારે નુકસાન પહોંચ્યું હતું. ઈઝરાયેલી રાજદૂતે ઈરાન પર કટાક્ષ કરતા કહ્યું કે, અમેરિકા પાસેથી આર્થિક વળતર મેળવવાના કે ટેક્સ વસૂલવાના ઈરાનના તમામ દિવાસ્વપ્નો હવે રોળાઈ ગયા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અનુસાર ઈરાને આ જળમાર્ગ ખુલ્લો કરવો જ પડશે અને ત્યારબાદ આગામી ૬૦ દિવસોમાં બંને દેશો બાકી રહેલા તમામ જટિલ મુદ્દાઓ પર પરસ્પર મંત્રણા કરશે.

લેબેનોનના મુદ્દે ઈરાનના પ્રોપગેન્ડાને ફગાવી દેતા રૂવેન અઝારે ભારપૂર્વક કહ્યું કે, લેબેનોનની સાર્વભૌમત્વનો આ ડીલ સાથે કોઈ સંબંધ નથી. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે, "લેબેનોન આ કરારનો હિસ્સો નથી. લેબેનોનનું ભવિષ્ય તેની જ લોકતાંત્રિક સરકાર નક્કી કરશે અને તે સરકાર આ સમયે ઈઝરાયેલ સાથે સીધી શાંતિ સમજૂતી માટે વાટાઘાટોની પ્રક્રિયામાં સામેલ છે." આ નિવેદનથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ઈઝરાયેલ આ ક્ષેત્રમાં ઈરાનની મધ્યસ્થતા કે દખલગીરી સહન કરવાના મૂડમાં નથી અને તે લેબેનોન સાથે સ્વતંત્ર રીતે સરહદી શાંતિ સ્થાપવા માંગે છે.

રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના જણાવ્યા અનુસાર આ ઐતિહાસિક શાંતિ કરાર પર શુક્રવારે વિધિવત હસ્તાક્ષર થવાના છે, જે સમગ્ર વિશ્વ માટે અને ખાસ કરીને મધ્ય પૂર્વમાં સૈન્ય તણાવ ઘટાડવા માટે અત્યંત નિર્ણાયક સાબિત થશે. જોકે, ઈઝરાયેલના રાજદૂતના આ તાજા નિવેદનથી સ્પષ્ટ સંકેતો મળી રહ્યા છે કે જ્યાં સુધી ઈઝરાયેલ પોતાની સુરક્ષાની સંપૂર્ણ ખાતરી ન મેળવે અને કરારના તમામ દસ્તાવેજોનો બારીકાઈથી અભ્યાસ ન કરે, ત્યાં સુધી તે કોઈ પણ આખરી નતીજા પર પહોંચશે નહીં. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આ શાંતિ કરારના સફળ અમલીકરણ માટે આગામી થોડા દિવસો ખૂબ જ મહત્વના બની રહેશે.