ન્યૂયોર્ક, તા. 8: અમેરિકામાં એચ-1બી (H-1B) વિઝા પર કામ કરતા લાખો ભારતીયો માટે ગ્રીન કાર્ડ એ માત્ર દસ્તાવેજ નથી, પણ માનસિક શાંતિનું સાધન છે. પરંતુ પ્રશ્ન એ થાય છે કે અન્ય દેશોના લોકોને જે ગ્રીન કાર્ડ ઝડપથી મળી જાય છે, તેના માટે ભારતીયોએ શા માટે 10 કે 20 વર્ષ સુધી રાહ જોવી પડે છે? આ ખેલ છે 'પ્રાયોરિટી ડેટ' (Priority Date) અને દેશ દીઠ નક્કી કરાયેલા ક્વોટાનો.
શું છે આ 'પ્રાયોરિટી ડેટ'ની માયાજાળ?
જ્યારે તમારી કંપની તમારા માટે ગ્રીન કાર્ડની પ્રક્રિયા શરૂ કરે છે, ત્યારે જે દિવસે તમારી અરજી સબમિટ થાય તે દિવસ તમારી 'પ્રાયોરિટી ડેટ' બની જાય છે. આ તારીખ એટલે ગ્રીન કાર્ડની લાઈનમાં તમારો ટોકન નંબર. અમેરિકન કાયદા મુજબ, કોઈપણ એક દેશને કુલ રોજગાર વિઝાના 7% થી વધુ વિઝા મળી શકતા નથી. ભારતની વસ્તી અને ત્યાંથી આવતા કુશળ કામદારોની સંખ્યા એટલી વધારે છે કે આ 7% નો ક્વોટા તરત જ ભરાઈ જાય છે, પરિણામે વર્ષો લાંબો 'બેકલોગ' સર્જાય છે.
જન્મસ્થળનો નિયમ: નાગરિકતા ગમે તે હોય, જન્મ ભારતનો તો લાઈન લાંબી!
ઘણા લોકોને લાગે છે કે જો તેઓ ભારત છોડીને કેનેડા કે સિંગાપોરની નાગરિકતા લઈ લે, તો તેમને ગ્રીન કાર્ડ ઝડપથી મળશે. પરંતુ યુએસ ઇમિગ્રેશન નિયમો મુજબ, ગ્રીન કાર્ડની ગણતરી તમારા 'જન્મસ્થળ' (Country of Birth) ના આધારે થાય છે, તમારી વર્તમાન નાગરિકતાના આધારે નહીં. એટલે કે, જો તમે ભારતમાં જન્મ્યા હોવ તો તમે ભારતના જ ક્વોટામાં ગણાવો.
'ક્રોસ-ચાર્જેબિલિટી': રાહ જોવાનો સમય ઘટાડવાનો શોર્ટકટ
જો તમે ભારતીય છો પણ તમારા જીવનસાથી (પતિ કે પત્ની) નો જન્મ એવા કોઈ દેશમાં થયો હોય જ્યાં ગ્રીન કાર્ડની લાઈન ટૂંકી છે (દા.ત. યુએઈ, સિંગાપોર કે કોઈ યુરોપિયન દેશ), તો તમે 'ક્રોસ-ચાર્જેબિલિટી'નો લાભ લઈ શકો છો. આ નિયમ હેઠળ, તમે તમારા જીવનસાથીના જન્મના દેશના ક્વોટાનો ઉપયોગ કરીને ગ્રીન કાર્ડ મેળવી શકો છો. આનાથી દાયકાઓની રાહ જોવાનો સમય અચાનક ઘટીને માત્ર થોડા મહિનાઓનો થઈ શકે છે!
વિઝા બુલેટિન પર રાખવી પડે નજર
દર મહિને યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ સ્ટેટ 'વિઝા બુલેટિન' બહાર પાડે છે. તે જોવું એ ભારતીય આઈટી પ્રોફેશનલ્સ માટે સવારની ચા જેટલું જ અનિવાર્ય છે. તેમાં કઈ તારીખ સુધીના અરજદારોને ગ્રીન કાર્ડ મળશે તેની વિગત હોય છે. જો તમારી પ્રાયોરિટી ડેટ તેમાં દર્શાવેલ તારીખ કરતા વહેલી હોય, તો સમજો કે તમારા માટે ગ્રીન કાર્ડના દ્વાર ખુલી ગયા છે.
આમ, ગ્રીન કાર્ડની પ્રક્રિયા માત્ર ધીરજની જ નહીં, પણ નિયમોની ચોક્કસ સમજણની પણ રમત છે. યોગ્ય સમયે સાચો વિકલ્પ પસંદ કરવામાં આવે, તો અમેરિકી સ્વપ્ન વહેલું સાકાર થઈ શકે છે.