વોશિંગ્ટન, તા.7: અમેરિકાના આરોગ્ય ક્ષેત્રમાં અત્યારે ભારે ખળભળાટ મચી ગયો છે. યુએસ આરોગ્ય સચિવ રોબર્ટ એફ. કેનેડી જુનિયરે દેશની સૌથી શક્તિશાળી રસી સલાહકાર પેનલ એટલે કે 'એડવાઈઝરી કમિટી ઓન ઈમ્યુનાઈઝેશન પ્રેક્ટિસીસ' (ACIP) ના સભ્યપદ માટેના નિયમોમાં ધરખમ ફેરફાર કર્યા છે. આ એ જ પેનલ છે જે નક્કી કરે છે કે અમેરિકન બાળકોને કઈ રસી આપવી જોઈએ અને ક્યારે.
કોર્ટનો ચુકાદો અને વિવાદનું મૂળ
આ વિવાદની શરૂઆત ત્યારે થઈ જ્યારે કેનેડીએ ગયા વર્ષે આ પેનલના તમામ 17 સ્વતંત્ર નિષ્ણાતોને એકસાથે દૂર કરી દીધા હતા અને તેમની જગ્યાએ પોતાના માનીતા સભ્યોની નિમણૂક કરી હતી. જોકે, 16 માર્ચના રોજ બોસ્ટનની ડિસ્ટ્રિક્ટ કોર્ટે આ નિમણૂકોને 'ગેરકાયદેસર' ગણાવી રદ કરી દીધી હતી. જજ બ્રાયન મર્ફીએ સ્પષ્ટ કહ્યું હતું કે કેનેડી દ્વારા પસંદ કરાયેલા સભ્યો પાસે રસીના સંશોધન કે ક્લિનિકલ પ્રેક્ટિસનો કોઈ અર્થપૂર્ણ અનુભવ નથી.
નિયમોમાં શું ફેરફાર કરાયા?
કોર્ટના ઠપકા બાદ નમતું જોખવાને બદલે કેનેડીએ આખી રમત જ બદલી નાખી છે. 6 એપ્રિલના રોજ જાહેર કરાયેલા નવા ચાર્ટર મુજબ:
•    સભ્ય બનવા માટેના 'નિષ્ણાત' હોવાના માપદંડોને વધુ વ્યાપક બનાવી દેવાયા છે.
•    હવે માત્ર રસી સંશોધકો જ નહીં, પણ બાયોસ્ટેટિસ્ટિક્સ અને ટોક્સિકોલોજી (ઝેર વિજ્ઞાન) ના જાણકારોને પણ પેનલમાં સામેલ કરી શકાશે.
•    આ ફેરફારનો સીધો અર્થ એ છે કે જે લોકો પરંપરાગત રસીકરણ પ્રથાઓના ટીકાકાર છે, તેઓ માટે આ પેનલમાં પ્રવેશવું હવે કાયદેસર રીતે સરળ બનશે.
રસી વિરોધી ચળવળની જીત?
રસી સલામતી પર સવાલ ઉઠાવતા જૂથો, જેવા કે 'ઇન્ફોર્મ્ડ કન્સેન્ટ એક્શન નેટવર્ક' (ICAN), આ ફેરફારોનું સ્વાગત કરી રહ્યા છે. તેઓનું માનવું છે કે અત્યાર સુધી આ પેનલ પર માત્ર રસી બનાવતી કંપનીઓના સમર્થકોનો કબજો હતો. બીજી તરફ, જાહેર આરોગ્યના નિષ્ણાતો ચિંતિત છે કે જો રસીના મૂળભૂત વિજ્ઞાનનો અનુભવ ન ધરાવતા લોકો નીતિઓ નક્કી કરશે, તો અમેરિકામાં બાળપણના રસીકરણના સમયપત્રક પર જોખમ આવી શકે છે.
હાલમાં ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે કોર્ટના ચુકાદા સામે અપીલ કરી નથી, પરંતુ નવા નિયમો સાથે કેનેડીએ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે તેઓ અમેરિકાની રસી નીતિને પોતાના વિવાદાસ્પદ વિચારો મુજબ ફરીથી આકાર આપવા માટે મક્કમ છે.