પુણે: મહારાષ્ટ્ર સરકારની મહત્વકાંક્ષી 'મુખ્યમંત્રી લાડકી બહેન યોજના' અત્યારે રાજકીય વિવાદના વમળમાં ફસાઈ છે. શિવસેના (UBT) ના નેતા સુષમા અંધારેએ દાવો કર્યો છે કે રાજ્ય સરકાર દ્વારા 71 લાખ મહિલાઓને આ યોજનામાંથી ગેરલાયક ઠેરવવામાં આવી છે. આ ગંભીર મુદ્દે તેમણે રાજ્યના મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રી અદિતિ તટકરે સહિત સમગ્ર સરકારની નીતિઓ પર સવાલો ઉઠાવ્યા છે.
તિજોરી પર બોજ અને ભ્રષ્ટાચારના આક્ષેપ
એક ન્યૂઝ કોન્ફરન્સને સંબોધતા સુષમા અંધારેએ જણાવ્યું હતું કે, યોજનાની શરૂઆતથી અત્યાર સુધીમાં આ 71 લાખ મહિલાઓને અંદાજે ₹255.60 કરોડની સહાય ચૂકવવામાં આવી છે. જો આ મહિલાઓ હવે ગેરલાયક ઠરી હોય, તો રાજ્યની તિજોરીને થયેલા આ આર્થિક નુકસાન માટે જવાબદાર કોણ? તેમણે મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ અને નાયબ મુખ્યમંત્રી એકનાથ શિંદેને આ બાબતે સ્પષ્ટતા કરવા પડકાર ફેંક્યો છે. અંધારેએ વધુમાં આક્ષેપ કર્યો હતો કે ચૂંટણી જીતવા માટે જાહેર જનતાના નાણાંનો ઉપયોગ કરીને મતદારોને લલચાવવાનો આ પ્રયાસ છે અને આ મામલે છેતરપિંડીનો ગુનો કેમ ન નોંધવો જોઈએ તેવો પ્રશ્ન પણ કર્યો હતો.
e-KYC પ્રક્રિયા અને ખાતા બંધ થવાનું કારણ
સરકારી અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, લાડકી બહેન યોજના હેઠળ લાભાર્થીઓને દર મહિને ₹1,500ની સહાય આપવામાં આવે છે. જોકે, નિર્ધારિત સમયમર્યાદા સુધીમાં ફરજિયાત 'e-KYC' પ્રક્રિયા પૂર્ણ ન કરવાને કારણે અંદાજે 68 લાખ ખાતાઓ બંધ કરી દેવામાં આવ્યા છે. આ પ્રક્રિયા બાદ સક્રિય ખાતાઓની સંખ્યા ઘટીને 1.75 કરોડ થઈ ગઈ છે. અગાઉ e-KYC પૂર્ણ કરવાની છેલ્લી તારીખ 31 માર્ચ હતી, જેને હવે લંબાવીને 30 એપ્રિલ કરવામાં આવી છે.
સરકારની કસોટી
વિપક્ષ દ્વારા એવો પણ દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે વર્ષ 2024ની વિધાનસભા ચૂંટણી પૂર્વે મત મેળવવા માટે ઉતાવળે આ યોજના લાગુ કરવામાં આવી હતી અને હવે વહીવટી ખામીઓના બહાને લાભાર્થીઓની સંખ્યા ઘટાડવામાં આવી રહી છે. બીજી તરફ, સરકારી સૂત્રોનું કહેવું છે કે અપડેટેડ ડેટા અને e-KYC ની નવી મુદત બાદ બંધ થયેલા ખાતાઓની સંખ્યામાં ફેરફાર થઈ શકે છે. હાલમાં આ મુદ્દે મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં ગરમાવો જોવા મળી રહ્યો છે અને સરકાર આ આક્ષેપોનો શું જવાબ આપે છે તેના પર સૌની નજર છે.