ઉજ્જૈન: કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાને વિશ્વના સમય માપદંડમાં ક્રાંતિકારી ફેરફાર લાવવાની દિશામાં એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. ઉજ્જૈનમાં આયોજિત 'મહાકાલ: ધ માસ્ટર ઓફ ટાઇમ' આંતરરાષ્ટ્રીય પરિષદના ઉદ્ઘાટન પ્રસંગે તેમણે જણાવ્યું હતું કે, ગ્રીનવિચ મીન ટાઇમ (GMT) ને બદલે હવે 'મહાકાલ માનક સમય' (MST) ને વૈશ્વિક સ્તરે માન્યતા મળવી જોઈએ. મંત્રીએ દલીલ કરી હતી કે ઉજ્જૈન એ ઐતિહાસિક સ્થળ છે જ્યાં વિષુવવૃત્ત અને કર્કવૃત્તનું મિલન થાય છે અને ભારતીય પૂર્વજોએ સૂર્ય સિદ્ધાંત જેવા ગ્રંથો દ્વારા યુગો પહેલા સમયની સચોટ ગણતરી કરી હતી. આ પગલાથી ભારતનું પ્રાચીન વૈજ્ઞાનિક ગૌરવ વિશ્વ સમક્ષ ફરી પ્રસ્થાપિત થશે અને વસાહતી કાળના લદાયેલા ધોરણોમાંથી દેશને મુક્તિ મળશે.

મધ્યપ્રદેશના મુખ્યમંત્રી મોહન યાદવે આ વિચારને સમર્થન આપતા જણાવ્યું કે ઉજ્જૈનમાં સમય માપન માત્ર ધાર્મિક પરંપરા નથી પરંતુ સંપૂર્ણપણે વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિ પર આધારિત છે. ભારતીય પ્રણાલી સૂર્યોદય, સૂર્યાસ્ત અને ગ્રહોની ગતિ પર આધારિત હોવાથી તે GMT કરતા પણ વધુ સચોટ હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. પ્રધાને ભાર મૂક્યો હતો કે આગામી દાયકામાં ભારતે 'મકાઉલે માનસિકતા' છોડીને પોતાની શૈક્ષણિક અને વૈજ્ઞાનિક વિરાસત પર ગર્વ લેવો જોઈએ. આ પ્રસંગે ઉજ્જૈન સાયન્સ સેન્ટર અને પ્લેનેટોરિયમનું પણ લોકાર્પણ કરવામાં આવ્યું હતું, જે ભવિષ્યની પેઢીઓમાં વૈજ્ઞાનિક દૃષ્ટિકોણ વિકસાવવામાં પાયાનો પથ્થર સાબિત થશે.

બીજી તરફ, વિપક્ષી નેતાઓએ આ પ્રસ્તાવની આકરી ટીકા કરી છે. કોંગ્રેસના પ્રવક્તા રશીદ અલ્વીએ આ બાબતની મજાક ઉડાવતા કહ્યું હતું કે ભાજપ સરકાર પાસે વિકાસના નામે માત્ર નામો બદલવાનો જ એજન્ડા બાકી રહ્યો છે. તેમણે કટાક્ષ કર્યો હતો કે સમયના ધોરણો બદલવા એ માત્ર ભાજપની વૈચારિક નાદારી દર્શાવે છે. જોકે, ભાજપના નેતાઓ આને ભારતની સાચી ઓળખ પરત મેળવવાની દિશામાં એક મોટું ડગલું ગણાવી રહ્યા છે. ઉજ્જૈનને ધાર્મિક અને વૈજ્ઞાનિક એમ બંને રીતે વિશ્વના કેન્દ્રમાં લાવવા માટે સરકાર મક્કમ દેખાઈ રહી છે, જેના કારણે રાષ્ટ્રીય સ્તરે એક નવી ચર્ચા છેડાઈ છે.