મુંબઈ: ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ની આગામી 6 થી 8 એપ્રિલ દરમિયાન યોજાનારી નાણાકીય નીતિ સમિતિની બેઠકમાં વ્યાજદરો યથાવત રહેવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI) ના તાજા રિસર્ચ રિપોર્ટ મુજબ, પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભીષણ યુદ્ધને કારણે વૈશ્વિક ઉર્જા બજારોમાં ભારે અરાજકતા સર્જાઈ છે, જેની સીધી અસર ભારતીય અર્થતંત્ર પર પડી રહી છે. ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં તણાવ શરૂ થયા પછી આ પહેલી નીતિ વિષયક બેઠક હશે, જેમાં કેન્દ્રીય બેંક કોઈ પણ જોખમ લેવાને બદલે 'થોભો અને રાહ જુઓ' ની નીતિ અપનાવી શકે છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં સર્જાયેલા અવરોધોએ 1973 પછી પહેલીવાર વૈશ્વિક તેલ બજારને આ સ્તરે હચમચાવી દીધું છે, જેનાથી ભારત પણ બાકાત નથી.

વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાના આ માહોલમાં ભારતીય ચલણ રૂપિયા પર ભારે દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે. હાલમાં રૂપિયો ડોલર સામે 93 ની ઐતિહાસિક નીચી સપાટી વટાવી ગયો છે, જ્યારે ક્રૂડ ઓઈલ પ્રતિ બેરલ 100 ડોલરની ઉપર ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે. આ સ્થિતિને કારણે 'આયાતી ફુગાવો' (Imported Inflation) 5.4 ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે, જે આગામી સમયમાં સામાન્ય જનતા માટે મુશ્કેલીઓ વધારી શકે છે. એસબીઆઈના અહેવાલ મુજબ, સંભવિત 'સુપર અલ નીનો' ની અસરને કારણે ખાદ્ય ચીજોના ભાવમાં પણ ઉછાળો આવી શકે છે, જેનાથી સીપીઆઈ ફુગાવો આગામી ત્રણ ત્રિમાસિક ગાળા સુધી 4.5 ટકાની ઉપર રહેવાનો અંદાજ છે. આથી આરબીઆઈ અત્યારે વ્યાજદરો ઘટાડવાનું જોખમ ઉઠાવશે નહીં.

આર્થિક પડકારોની સાથે મૂડીના પ્રવાહમાં પણ મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. નાણાકીય વર્ષ 2026 માં વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII) દ્વારા 16.6 અબજ ડોલરનું જંગી આઉટફ્લો જોવા મળ્યું છે, જે 1991 પછીનો સૌથી મોટો આંકડો છે. રિપોર્ટમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે નાણાકીય વર્ષ 2027 માં દેશનું ચુકવણી સંતુલન ખાધમાં રહી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં આરબીઆઈ વ્યાજદરો કરતા બજારની પ્રવાહિતા (Liquidity) અને રૂપિયાની સ્થિરતા પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. કેન્દ્રીય બેંકના આ સાવચેતીભર્યા વલણની અસર બેંકિંગ ક્ષેત્ર અને લોન લેનારા ગ્રાહકો પર પણ જોવા મળી શકે છે, કારણ કે આગામી સમયમાં ધિરાણકર્તાઓ માટે કાર્યકારી પડકારો વધી શકે છે.