નવી દિલ્હી: વૈશ્વિક રેટિંગ એજન્સી મૂડીઝે પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભીષણ લશ્કરી સંઘર્ષની ગંભીર અસરોને ટાંકીને ભારતના આર્થિક વિકાસ દર અંગે લાલબત્તી ધરી છે. મૂડીઝના તાજા અહેવાલ અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે ભારતનો જીડીપી (GDP) વૃદ્ધિ દર અગાઉના 6.8% ના અંદાજથી ઘટાડીને 6% કરી દેવામાં આવ્યો છે. આ મોટા ઘટાડા પાછળનું મુખ્ય કારણ ઇંધણના વધતા આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ અને ફુગાવાનું વધતું જોખમ છે. ભારત તેની જરૂરિયાતનું 55% ક્રૂડ ઓઇલ અને 90% થી વધુ લિક્વિફાઇડ પેટ્રોલિયમ ગેસ (LPG) પશ્ચિમ એશિયાના દેશોમાંથી આયાત કરે છે, જેના સપ્લાયમાં વિક્ષેપ પડતા આગામી સમયમાં દેશમાં મોંઘવારીનો મોટો ઉછાળો આવવાની અને લોકોના વપરાશમાં ઘટાડો થવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે.
અર્થતંત્ર પર પડનારા આ આઘાતની અસર માત્ર ઉદ્યોગો પૂરતી મર્યાદિત નહીં રહે, પરંતુ તેની સીધી અસર સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર પડશે. આયાતી ખાતરો પર ભારતની ભારે નિર્ભરતાને કારણે ખેતીના ખર્ચમાં મોટો વધારો થશે, જે અંતે ખાદ્ય ફુગાવાને નવી ઊંચાઈએ લઈ જઈ શકે છે. મૂડીઝના રિપોર્ટ મુજબ, ફેબ્રુઆરીમાં ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ થયા બાદ વૈશ્વિક બજારમાં તેલના ભાવમાં 50% જેટલો તોતિંગ વધારો ઝીંકાયો છે. આ વિકટ પરિસ્થિતિને કારણે ભારત સરકાર પર સબસીડીનું ભારણ વધશે અને રાજકોષીય ખાધને કાબૂમાં રાખવી સરકાર માટે પડકારજનક સાબિત થશે. જો આ સંઘર્ષ લાંબો ચાલશે તો કોર્પોરેટ નફાકારકતા ઘટશે, જેની નકારાત્મક અસર જીએસટી (GST) સંગ્રહ પર પણ પડી શકે છે.
રેટિંગ એજન્સીએ ચેતવણી આપતા જણાવ્યું છે કે વધતા ઇનપુટ ખર્ચ અને ઊંચા વ્યાજ દરોને કારણે ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓમાં નોંધપાત્ર નરમાઈ આવી શકે છે. મૂડીઝ ઉપરાંત અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય એજન્સીઓ જેવી કે OECD અને ઇક્રાએ પણ ભારતના વિકાસ દરના અંદાજમાં કાપ મૂક્યો છે, જે ભારતીય શેરબજાર અને અર્થતંત્ર માટે ચિંતાનો વિષય છે. સરકાર ભલે માળખાગત સુવિધાઓ પર ખર્ચ વધારીને રોકાણ પ્રવૃત્તિને વેગ આપવાનો પ્રયાસ કરી રહી હોય, પરંતુ અત્યારે સૌથી મોટો પડકાર પશ્ચિમ એશિયામાંથી ગેસ અને તેલના વૈકલ્પિક તેમજ સસ્તા સ્ત્રોતો શોધવાનો છે. જો વૈશ્વિક તણાવ વહેલી તકે ઓછો નહીં થાય, તો મોંઘવારી અને ધીમા વિકાસ દરની બેવડી માર ભારતીય મધ્યમ વર્ગ અને રોકાણકારોએ સહન કરવી પડશે.