નવી દિલ્હી : પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવ અને ઈરાન દ્વારા હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) પર લાદવામાં આવેલા આંશિક પ્રતિબંધોને પગલે વિશ્વભરમાં તેલ અને ગેસના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે. આ ગંભીર સ્થિતિમાં ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિશ્રીએ આજે બ્રિટન દ્વારા આયોજિત ૩૦ દેશોની મહત્વની સમિટમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું. આ વર્ચ્યુઅલ બેઠકનો મુખ્ય એજન્ડા વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વના એવા આ જળમાર્ગને ફરીથી સુરક્ષિત રીતે ખોલવાનો હતો.

ભારતનું સ્પષ્ટ વલણ: "સલામત શિપિંગ એ પ્રાથમિકતા"

વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે સાપ્તાહિક મીડિયા બ્રીફિંગમાં જણાવ્યું હતું કે, ભારત હંમેશા આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા મુજબ મુક્ત અને ખુલ્લા વાણિજ્યિક શિપિંગનો હિમાયતી રહ્યું છે. વિશ્વના ૨૦ ટકા તેલ અને એલએનજી (LNG) નો પુરવઠો આ સાંકડી લેનમાંથી પસાર થાય છે, તેથી તેનું બંધ થવું એ ભારત સહિત અનેક દેશો માટે ઈંધણ અને ખાતરની સુરક્ષા સામે મોટું જોખમ છે. ભારતે આ બેઠકમાં પ્રાથમિકતાના ધોરણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા મુક્ત અવરજવર શરૂ કરવા હાકલ કરી છે.

ઈરાન સાથેની રાજદ્વારી કુનેહના મળ્યા ફળ

ભારત માટે રાહતના સમાચાર એ છે કે તેની સક્રિય રાજદ્વારી ચેનલોના કારણે છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં છ ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને સુરક્ષિત રીતે પાર કરવામાં સફળ રહ્યા છે. ભારત સરકાર અત્યારે ઈરાન અને અન્ય પ્રાદેશિક દેશો સાથે સતત સંપર્કમાં છે જેથી LPG અને અન્ય ઉત્પાદનો વહન કરતા જહાજોને કોઈ અડચણ વગર પરિવહન મળી રહે. ઈરાને હાલમાં માત્ર તેના મિત્ર દેશોના જહાજોને જ આ માર્ગે પસાર થવાની મંજૂરી આપી છે, જે સંદર્ભમાં ભારતની સ્થિતિ મહત્વની બની જાય છે.

ઉર્જા કટોકટી અને ભવિષ્યની ચિંતા

પશ્ચિમ એશિયા એ ભારત માટે ઉર્જા ખરીદીનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે. જો આ નાકાબંધી લાંબો સમય ચાલશે તો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વધવાથી દેશના અર્થતંત્ર પર વિપરીત અસર પડી શકે છે. ભારત અત્યારે આ ક્ષેત્રની તમામ ગતિવિધિઓ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યું છે અને વૈશ્વિક શક્તિઓ સાથે મળીને આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગો પર નેવિગેશનની આઝાદી જળવાઈ રહે તે માટે પ્રયત્નશીલ છે.

વિશ્વ યુદ્ધની અણી પર હોય તેવી સ્થિતિમાં ભારતની આ તટસ્થ અને મક્કમ રાજદ્વારી ભૂમિકા દેશના હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે અત્યંત નિર્ણાયક સાબિત થઈ રહી છે.