મુંબઈ/નવી દિલ્હી: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધ અને ભૌગોલિક રાજકીય તણાવની સીધી અને ગંભીર અસર હવે વૈશ્વિક કોમોડિટી માર્કેટ પર જોવા મળી રહી છે. ગુરુવારે ભારતીય વાયદા બજાર એટલે કે મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર અત્યારે મોડી સાંજે સાત વાગ્યે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં અચાનક ૧૨.૫૦% નો ઐતિહાસિક અને તોતિંગ ઉછાળો નોંધાયો હતો, જેના કારણે ટ્રેડર્સ અને રોકાણકારોમાં ભારે ગભરાટ ફેલાયો છે. 

ડિજિટલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ અને ફાઇનાન્શિયલ વેબસાઇટ્સ પરથી પ્રાપ્ત સત્તાવાર વિગતો અનુસાર, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં પણ ક્રૂડ ઓઇલમાં ભડકો જોવા મળ્યો છે.

**ઉછાળા પાછળના મુખ્ય કારણો:**

આ પ્રચંડ તેજી પાછળનું સૌથી મોટું કારણ અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું તાજેતરનું આક્રમક નિવેદન છે. રાષ્ટ્રજોગ સંબોધનમાં ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ ચીમકી આપી છે કે યુદ્ધ રોકવાની કોઈ શક્યતા નથી અને આગામી બે થી ત્રણ અઠવાડિયા સુધી ઈરાન પર અત્યંત આકરા હુમલાઓ ચાલુ રહેશે. ઈરાનને "સ્ટોન એજ" (પાષાણ યુગ) માં ધકેલી દેવાની અમેરિકાના સંરક્ષણ મંત્રીની ધમકી બાદ ઉત્તર ઈરાન અને તેહરાનમાં થયેલા બ્લાસ્ટથી સ્થિતિ વધુ વણસી છે.

**સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ બ્લોક થવાનો ડર:**

વૈશ્વિક ક્રૂડ સપ્લાયનો લગભગ ૨૦% હિસ્સો ઈરાન નજીક આવેલા 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' માર્ગેથી પસાર થાય છે. યુદ્ધના કારણે આ માર્ગમાંથી પસાર થતા ઓઇલ ટેન્કરો પર જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે. આ ચૉકપોઇન્ટ બ્લોક થવાના અહેવાલોને પગલે સપ્લાય ચેન ખોરવાઈ જવાની ભીતિથી શોર્ટ-કવરિંગ અને પેનિક બાઇંગ જોવા મળ્યું છે, જેણે એમસીએક્સ પર ભાવને ૧૨.૫૦% ઊંચકવામાં મોટો ભાગ ભજવ્યો છે.

**આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર અને ભારત પર અસર:**

• આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડનો ભાવ ઉછળીને પ્રતિ બેરલ ૧૦૫ થી ૧૦૬ ડોલરની સપાટીને પાર કરી ગયો છે, જ્યારે અમેરિકન ડબ્લ્યુટીઆઈ ક્રૂડ ૧૦૪ ડોલરની ઉપર ટ્રેડ કરી રહ્યું છે.

ભારત પોતાની જરૂરિયાતના લગભગ ૯૦% ક્રૂડ ઓઇલની આયાત કરે છે, જેમાંથી ૪૦% પશ્ચિમ એશિયા (મિડલ ઈસ્ટ) માંથી આવે છે. એમસીએક્સ પર ક્રૂડમાં આવેલા આ અસાધારણ ઉછાળાને કારણે આગામી દિવસોમાં ભારતમાં પેટ્રોલ, ડીઝલ, જેટ ફ્યુઅલ (એટીએફ) અને રોજિંદી ચીજવસ્તુઓના ભાવોમાં ભડકો થવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે, જે સ્થાનિક બજારમાં મોંઘવારીનો નવો રાઉન્ડ શરૂ કરી શકે છે.