નવી દિલ્હી. પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવને કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાનો ભય વિશ્વભરના ઘણા દેશો માટે ચિંતાનું કારણ છે. આશ્ચર્યજનક રીતે, આ માર્ગ દ્વારા સૌથી મોટો તેલ આયાતકાર ચીન, આ કટોકટીનો સામનો કરવા માટે મોટાભાગે તૈયાર હોય તેવું લાગે છે.

ચીન ખાડી દેશોમાંથી નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં તેલ આયાત કરે છે, પરંતુ છેલ્લા ઘણા વર્ષોમાં, તેણે એવી નીતિઓ અપનાવી છે જેનાથી તેની ઊર્જા નિર્ભરતા ઓછી થઈ છે. આ સમજાવે છે કે ચીન અન્ય એશિયન દેશો કરતાં આ કટોકટીનો સામનો કરવા માટે વધુ સારી રીતે સજ્જ છે. ચીનનું રાજ્ય મીડિયા પણ જનતાને ખાતરી આપી રહ્યું છે કે દેશમાં મજબૂત ઊર્જા સુરક્ષા છે અને ગભરાવાની જરૂર નથી.

ચીનમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EVs) ના ઝડપી વિસ્તરણની તેલ વપરાશ પર નોંધપાત્ર અસર પડી છે. 2020 માં, સરકારે 2025 સુધીમાં 20% વાહનો ઇલેક્ટ્રિક બનાવવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું હતું, પરંતુ આ આંકડો ગયા વર્ષે જ લગભગ 50% સુધી પહોંચ્યો હતો.

આ ઝડપી વૃદ્ધિને કારણે, ચીનનો તેલ વપરાશ સ્થિર થયો છે, અને તે અગાઉના અંદાજ કરતાં ઓછું તેલ આયાત કરી રહ્યું છે. નિષ્ણાતોના મતે, ઇલેક્ટ્રિક વાહનોને કારણે બચતું તેલ લગભગ ચીન સાઉદી અરેબિયાથી આયાત કરતું હતું તેના જેટલું જ છે.

ચીનની પાવર સિસ્ટમ મોટાભાગે સ્થાનિક સંસાધનો પર આધારિત છે. કોલસો અને ઝડપથી વિકસતી નવીનીકરણીય ઊર્જા (સૌર અને પવન) વીજળી ઉત્પાદનમાં નોંધપાત્ર ફાળો આપે છે

આનાથી ચીન વીજળી માટે મોટી આયાત પર તેની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં મદદ કરે છે અને તેની ઊર્જા જરૂરિયાતો સરળતાથી પૂરી કરી શકે છે. સ્વચ્છ ઊર્જાનો વિસ્તરણ ચીનને દર વર્ષે તેની વધતી જતી વીજળી માંગને પૂર્ણ કરવામાં પણ મદદ કરી રહ્યું છે.

ચીન તેના તેલ પુરવઠા માટે એક જ દેશ પર આધાર રાખતું નથી. તે રશિયા, વેનેઝુએલા અને ઈરાન સહિત અનેક દેશોમાંથી તેલ ખરીદે છે, જેનાથી જોખમ ઘટે છે. વધુમાં, ચીન પાસે મોટા તેલ ભંડાર છે. અંદાજ મુજબ, ચીન પાસે હોર્મુઝ રૂટ દ્વારા લગભગ સાત મહિના સુધી તેલની અછતને પહોંચી વળવા માટે પૂરતો ભંડાર છે. આ વ્યૂહરચના તેને અચાનક કટોકટીથી બચાવવામાં મદદ કરે છે. 

 ચીનનું સ્થાનિક તેલ ઉત્પાદન પણ વધ્યું છે, જે ગયા વર્ષે દરરોજ 4.3 મિલિયન બેરલ સુધી પહોંચ્યું છે, જે તેની કુલ તેલ જરૂરિયાતોનો મોટો ભાગ પૂર્ણ કરે છે. વધુમાં, ચીને રશિયા, મધ્ય એશિયા અને મ્યાનમારથી પાઇપલાઇન નેટવર્ક દ્વારા તેલ અને ગેસનો પુરવઠો મેળવ્યો છે, જેનાથી દરિયાઈ માર્ગો પરની નિર્ભરતા ઓછી થઈ છે. ભવિષ્યમાં વધુ પાઇપલાઇન પ્રોજેક્ટ્સ પ્રસ્તાવિત હોવા છતાં, તે પૂર્ણ થવામાં સમય લાગશે

નિષ્ણાતો માને છે કે ચીન ધીમે ધીમે વિદેશી તેલ પરની તેની નિર્ભરતા ઘટાડી રહ્યું છે. ઇલેક્ટ્રિક વાહનો અને વૈકલ્પિક ઊર્જા ભવિષ્યમાં તેની તેલની માંગ ઘટાડી શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે જો આયાત ચાલુ રહેશે તો પણ, હોર્મુઝ રૂટ જેવા માર્ગો પરની નિર્ભરતા પહેલા જેટલી નોંધપાત્ર ખતરો નહીં ઉભો કરે. એકંદરે, ચીને મોટી ઉર્જા કટોકટી દરમિયાન પણ તેની અર્થવ્યવસ્થાને ટકાવી રાખવા માટે પોતાને તૈયાર કરી લીધા છે. .