<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Thursday, 2nd April 2026

વિદેશમાં અભ્‍યાસ રૂા.૧૦ લાખ મોંઘોઃ ફોરેન ટૂરનાં ભાવ વધ્‍યા

ઘટતા રૂપિયાએ મધ્‍યમવર્ગની મુશ્‍કેલીઓ કર્યો વધારો

નવી દિલ્‍હી તા.૨: રૂપિયાના ઘટાડાથી મધ્‍યમ વર્ગના ભારતીય પરિવારો માટે બાળકોને વિદેશમાં શિક્ષણ આપવાનું ઘણું મોંઘું થઈ ગયું છે. ઘણા વિદ્યાર્થીઓ પહેલાથી જ લોન લઈ ચૂક્‍યા છે, અને હવે, વધતી ફી, વિદેશી વિનિમય શુલ્‍ક અને રૂપિયાના ઘટાડાને કારણે, તેમનો કુલ ખર્ચ શરૂઆતમાં અંદાજ કરતાં ઘણો વધારે હોઈ શકે છે. રૂપિયાના ઘટાડાથી વિદેશ પ્રવાસ પર પણ અસર પડી છે.

ખર્ચ કેટલો વધ્‍યો છે?

વિદેશમાં અભ્‍યાસ પ્‍લેટફોર્મ, લીપના સહ-સ્‍થાપક અર્ણવ કુમારે ટાઈમ્‍સ ઓફ ઈન્‍ડિયાને જણાવ્‍યું હતું કે છેલ્‍લા એક વર્ષમાં વધુ લોકપ્રિય અભ્‍યાસક્રમોનો કુલ ખર્ચ આશરે રૂા.૩.૫ થી રૂા.૪ લાખ જેટલો વધ્‍યો છે. આ પરિવારોના બજેટ પર દબાણ લાવી રહ્યું છે અને તેમનો બોજ વધારી રહ્યું છે.

શિક્ષણ કેટલું મોંઘું છે?

* માહિતી અનુસાર, આ વર્ષે ડોલર સામે રૂપિયો ૪.૯%, યુરો સામે ૨.૫% અને પાઉન્‍ડ સામે ૩.૩% ઘટ્‍યો છે.

* ૨૦૨૪-૨૫ નાણાકીય વર્ષમાં ડોલર સામે રૂપિયો આશરે ૫% થી ૬% નબળો પડ્‍યો છે.

* જો વિદેશી કોલેજોની વધતી ફીને પણ સામેલ કરવામાં આવે તો, રૂપિયાની દ્રષ્ટિએ શિક્ષણનો ખર્ચ દર વર્ષે ૭% થી ૧૧% વધી રહ્યો છે.

લોન સમસ્‍યાઓ?

નિષ્‍ણાતોના મતે, ભારતીય બેંકો પાસેથી લેવામાં આવેલી શિક્ષણ લોન વર્તમાન ચલણ દર (રૂપિયાના મૂલ્‍ય) ના આધારે નક્કી કરવામાં આવે છે. વિદેશી બેંકો પાસેથી લોન લેવાનો વિકલ્‍પ હોવા છતાં, મોટાભાગના લોકો ભારતમાંથી લોન લેવાનું પસંદ કરે છે. આનું કારણ એ છે કે વિદેશમાં લોન મેળવવા માટે સ્‍થાનિક ગેરંટી અથવા મિલકત (કોલેટરલ) ની જરૂર પડે છે.

શું વ્‍યૂહરચના છે?

IDP શિક્ષણના પ્રાદેશિક નિયામક પીયૂષ કુમાર કહે છે કે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ હવે તેમની વ્‍યૂહરચના બદલી રહ્યા છે. તેઓ કાં તો તેમની યોજનાઓ એક કે બે વર્ષ માટે મુલતવી રાખી રહ્યા છે અથવા લોન અને શિષ્‍યવૃત્તિ જેવા માર્ગો શોધી રહ્યા છે.

શું અસર થશે?

NMIMS સ્‍કૂલ ઓફ કોમર્સના પ્રોફેસર પંકજ કપૂરે સમજાવ્‍યું કે વિદ્યાર્થીઓએ પસંદ કરેલા દેશ અને કોર્ષના આધારે, ૨૦૨૩ કરતાં વિદ્યાર્થીઓને વાર્ષિક ૫ થી ૧૦ લાખ રૂપિયા વધુ ચૂકવવા પડી શકે છે.

વિદેશી મુસાફરી પર અસર?

* નિષ્‍ણાતોના મતે, રૂપિયાના નબળા પડવાથી અચાનક ટ્રિપ પ્‍લાન ૧૦-૧૫% વધુ ખર્ચ કરી શકે છે.

* જે લોકોએ પહેલાથી જ બુકિગ કરાવ્‍યું છે તેમને પણ હવે તેમના મુસાફરી ખર્ચને સમાયોજિત કરવો પડી રહ્યો છે.

* આ કારણે, લોકો કાં તો તેમની ટ્રિપ્‍સ ટૂંકી કરી રહ્યા છે અથવા નજીકના દેશોની મુલાકાત લઈ રહ્યા છે.

શું ફેરફાર થયો છે?

કન્‍સલ્‍ટન્‍ટ મીનલ દમાનીના મતે, ગયા વર્ષની સરખામણીમાં આ વર્ષે વિદેશ પ્રવાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્‍યામાં ઘટાડો થયો છે. ઘણા વિદ્યાર્થીઓ હવે અમેરિકા કરતાં યુરોપને પસંદ કરી રહ્યા છે. લીવરેજ એજ્‍યુના સીઈઓ અક્ષય ચતુર્વેદીએ જણાવ્‍યું હતું કે હવે વિદ્યાર્થીઓ માટે એ જાણવું વધુ મહત્‍વપૂર્ણ બની ગયું છે કે તેઓ મોટી યુનિવર્સિટીના મોટા નામ કરતાં ભવિષ્‍યમાં રોકાણ કરેલા પૈસાના બદલામાં તેમને કેટલો ફાયદો થશે.

 

(10:09 AM IST)