તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
ખાતર સહિત ૪૦ પેટ્રોકેમિકલ્સ પરની સીસ્ટમ ડયુટીમાં છૂટછાટ
મધ્ય-પૂર્વના સંકટ વચ્ચે સરકારે લીધો મહત્વનો નિર્ણયઃ મહત્વના પેટ્રોકેમિકલ્સ પર છૂટથી પલાસ્ટીક - કપડા - ફાર્મા - ઓટો સેકટરને લાભ : એમોનિયમ નાઇટ્રેટ પર કસ્ટમ ડયૂટીમાં છૂટથી ખાતર કંપનીઓને મળશે રાહતઃ ખાદ્ય અને કેકિલ્સ ઇન્ડસ્ટ્રીને ફાયદો થશે
નવી દિલ્હી તા.૨: મધ્ય પૂર્વ કટોકટી વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારે એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. સરકારે મુખ્ય પેટ્રોકેમિકલ્સ પર સંપૂર્ણ કસ્ટમ ડ્યુટી મુક્તિ ૩૦ જૂન સુધી લંબાવી છે. પﾍમિ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને પુરવઠામાં વિક્ષેપો વચ્ચે આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે. પ્લાસ્ટિક, કાપડ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને ઓટો ક્ષેત્રોને આનો લાભ મળશે. ઉત્પાદન પુરવઠા શૃંખલામાં રાહતની અપેક્ષા છે. ગ્રાહકોને અંતિમ ઉત્પાદનના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. આ મુક્તિઓનો હેતુ પુરવઠો સુનિﾍતિ કરવા અને ઇનપુટ ખર્ચ ઘટાડવાનો છે.
સરકારે અગાઉ પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં રૂા.૧૦ પ્રતિ રૂા.ની મુક્તિ આપી હતી જેથી તેલ કંપનીઓ પર ભાવ વધારવાનું દબાણ ઓછું થાય. જોકે, LPG ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં રૂા.૬૦નો વધારો થયો છે, અને વાણિજ્યિક સિલિન્ડરના ભાવમાં ત્રણ ગણાથી વધુ વધારો કરવામાં આવ્યો છે. પﾍમિ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને ધ્યાનમાં રાખીને ભારત સરકારે મુખ્ય પેટ્રોકેમિકલ ઉત્પાદનો પર સંપૂર્ણ કસ્ટમ ડ્યુટી મુક્તિની જાહેરાત કરી છે. આ મોટી મુક્તિ પ્લાસ્ટિક, પેકેજિગ, કાપડ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, રસાયણો અને ઓટોમોટિવ ઘટકો સહિત અનેક ઉત્પાદન ક્ષેત્રોને રાહત આપશે, જે પેટ્રોકેમિકલ ફીડસ્ટોક પર આધાર રાખે છે.
નાણા મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે, મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને તેના પરિણામે વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલાઓમાં વિક્ષેપને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારત સરકારે મહત્વપૂર્ણ પેટ્રોકેમિકલ ઉત્પાદનો પર સંપૂર્ણ કસ્ટમ ડ્યુટી મુક્તિ ૩૦ જૂન, ૨૦૨૬ સુધી લંબાવવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ મુક્તિથી પ્લાસ્ટિક, પેકેજિગ, કાપડ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, રસાયણો, ઓટોમોટિવ અને પેટ્રોકેમિકલ ફીડસ્ટોક પર આધારિત અન્ય ઉત્પાદન ક્ષેત્રોને ફાયદો થવાની અપેક્ષા છે. તે ગ્રાહકોને પણ રાહત આપશે.
મધ્ય પૂર્વ યુદ્ધને કારણે ઉદભવેલા વૈશ્વિક સંકટ વચ્ચે, કેન્દ્ર સરકારે ખાતર કંપનીઓને નોંધપાત્ર રાહત આપી છે. એમોનિયમ નાઈટ્રેટ માટે કસ્ટમ ડ્યુટીમાં મુક્તિની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. ઘણા પેટ્રોકેમિકલ્સને પણ કસ્ટમ ડ્યુટીમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવશે. આ મુક્તિઓ ૨ એપ્રિલથી ૩૦ જૂન સુધી અમલમાં રહેશે. ભારત સરકારે અનેક મુખ્ય કાચા માલ પર કસ્ટમ ડ્યુટી ઘટાડીને શૂન્ય કરીને ખાતર અને રસાયણ ઉદ્યોગને નોંધપાત્ર રાહત આપી છે. આ નિર્ણય એવા સમયે લેવામાં આવ્યો છે જ્યારે વૈશ્વિક યુદ્ધ અને પુરવઠાના અવરોધો ઉદ્યોગ પર ખર્ચનું દબાણ વધારી રહ્યા છે.
નાણા મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલ ગેઝેટ નોટિફિકેશન અનુસાર, આશરે ૪૦ પેટ્રોકેમિકલ કાચા માલ અને મધ્યસ્થીઓની આયાત પર કસ્ટમ ડ્યુટી માફ કરવામાં આવી છે. આમાં એમોનિયમ નાઈટ્રેટ, મિથેનોલ, ફિનોલ, પીવીસી અને પોલીપ્રોપીલીન જેવા ઘણા મુખ્ય રસાયણોનો સમાવેશ થાય છે.
સરકાર માને છે કે વર્તમાન વૈશ્વિક સંકટ વચ્ચે ઉદ્યોગને રાહત આપવા માટે આ પગલું જાહેર હિતમાં લેવામાં આવ્યું છે.
સરકારના આ નિર્ણયથી ખાતર કંપનીઓને નોંધપાત્ર રાહત મળવાની અપેક્ષા છે, ખાસ કરીને કારણ કે એમોનિયમ નાઈટ્રેટ જેવા રસાયણો ખાતર ઉત્પાદનમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. આ ઉત્પાદન ખર્ચ ઘટાડશે અને પુરવઠા શૃંખલા પર દબાણ હળવું કરશે.
એમોનિયમ નાઈટ્રેટ પરનો કૃષિ માળખાગત અને વિકાસ ઉપકર પણ દૂર કરવામાં આવ્યો છે, જે ખાતર ક્ષેત્રને વધારાના લાભો પૂરા પાડશે. એકંદરે, આ સરકારી પગલાને ઉદ્યોગ માટે 'ખર્ચ રાહત પેકેજ' તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે, જે વર્તમાન વૈશ્વિક અનિﾍતિતાઓ વચ્ચે ઉત્પાદન અને પુરવઠો જાળવવામાં મદદ કરશે.
સરકારના આ નિર્ણયથી ઉદ્યોગો માટે કાચા માલ સસ્તા થઈ શકે છે, પુરવઠાની અછત દૂર કરવામાં મદદ મળી શકે છે, ઉત્પાદન ખર્ચ ઘટાડી શકાય છે અને ફુગાવાને નિયંત્રિત કરી શકાય છે. મુક્તિમાં સમાવિષ્ટ રસાયણોમાં મિથેનોલ, એસિટિક એસિડ, ફિનોલ, ટોલ્યુએન અને એમોનિયા જેવા મૂળભૂત ઔદ્યોગિક રસાયણોનો સમાવેશ થાય છે, જેનો ઉપયોગ દરેક રાસાયણિક ઉદ્યોગ દ્વારા થાય છે.
પેકેજિંગ, ઓટોમોબાઈલ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ગ્રાહક માલ ક્ષેત્રોમાં વપરાતા પેટ્રોકેમિકલ્સ અને પ્લાસ્ટિક કાચા માલ પરની ફરજો પણ દૂર કરવામાં આવી છે. એરોસ્પેસ, સંરક્ષણ, તબીબી ઉપકરણો અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સમાં ઉચ્ચ કક્ષાની ઇજનેરી સામગ્રીનો ઉપયોગ થાય છે. પીવીસી પાઇપ, પેઇન્ટ, કોટિગ્સ અને ઇન્સ્યુલેશન સામગ્રીના ઉત્પાદનમાં પણ ઘણા રસાયણોનો ઉપયોગ થાય છે.
આ રસાયણોનો ઉપયોગ ઓટોમોબાઇલ ઉદ્યોગ માટે પ્લાસ્ટિકના ભાગો અને સીટ ફોમના ઉત્પાદનમાં પણ થાય છે. જે ઉત્પાદનો પર ડ્યુટી દૂર કરવામાં આવી છે તેમાં, આ રસાયણો ફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ છે, જે દવાઓના ઉત્પાદનને સરળ બનાવે છે.
એમોનિયમ નાઈટ્રેટ પર ડ્યુટી દૂર કરવાથી ખાતરોની ઉપલબ્ધતા સુનિﾍતિ થશે અને કિમતોને સ્થિર કરવામાં મદદ મળશે. આ મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્ર, ફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્રમાં સપ્લાય ચેઇન પણ જાળવી રાખશે.
(10:31 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
