નવી દિલ્હી. ધુરંધર 2 માં, જ્યાં હમઝા (રણવીર સિંહ) ખાનાની ભાઈઓમાંના એક જાવેદ ખાનાનીને મારી નાખે છે, તે દ્રશ્ય ફક્ત સિનેમેટિક રોમાંચ જ નહીં, પણ ફિલ્મમાં દર્શાવવામાં આવેલી વાસ્તવિકતા કરતાં પણ વધુ ઘેરી અને ખતરનાક વાસ્તવિકતાની ઝલક પણ આપે છે.

   "પૈસા બેંકોમાંથી વહેતા નથી, તે રસ્તાઓમાંથી વહે છે... અને તે રસ્તાઓ આપણા છે," ધુરંધર 1 માં ખાનાની ભાઈઓનો આ સંવાદ વાસ્તવિક નેટવર્કની વાર્તા કહે છે જેણે સરહદો, કાયદાઓ અને સિસ્ટમનો વિરોધ કરીને ભારતમાં નકલી ચલણ ભર્યું હતું. તેઓ ISI ના પ્રભાવ હેઠળ હતા, રાજકીય આશ્રય મેળવતા હતા અને પાકિસ્તાની સરકાર દ્વારા તેમને ઉદારતાથી ટેકો મળતો હતો.

   આ જ કારણ હતું કે અલ્તાફ ખાનાની અને જાવેદ ખાનાની બંને ભાઈઓએ દાઉદ ઇબ્રાહિમ સાથે મળીને કરાચીથી દુબઈ, દિલ્હી અને અમેરિકા સુધી નકલી ચલણ, શસ્ત્રો અને આતંકવાદનું મોટું નેટવર્ક બનાવ્યું હતું, પરંતુ 2016 ના નોટબંધીએ એક જ ઝાટકે આ સમગ્ર સામ્રાજ્યને હચમચાવી નાખ્યું, જેના પછી થોડા દિવસો પછી છત પરથી પડીને જાવેદનું રહસ્યમય રીતે મૃત્યુ થયું, અને બીજો ક્યાં છે તે કોઈને ખબર નથી.

   ખાનાની ભાઈઓ કોણ હતા, તેમનો ગુજરાત સાથે શું સંબંધ છે? બંને ભાઈઓએ તેમના પિતાની નાની વિદેશી ચલણની દુકાનને કેવી રીતે મોટા વ્યવસાયમાં ફેરવી? અલ્તાફ ખાનાનીએ વિદેશમાં હવાલા નેટવર્ક અને પાકિસ્તાનમાં જાવેદ કેવી રીતે સ્થાપ્યું?

  ખાનાની ભાઈઓ અંડરવર્લ્ડ ડોન અને મુંબઈ બોમ્બ વિસ્ફોટના માસ્ટરમાઇન્ડ દાઉદ સાથે કેવી રીતે જોડાયા અને તેમણે દાઉદના ડ્રગ અને ગેરકાયદેસર હથિયારોના વેપારનું સામ્રાજ્ય કેવી રીતે વિસ્તૃત કર્યું? યુએસ એજન્સીએ અલ્તાફ ખાનાનીને કેવી રીતે ફસાવી અને તેને લઈ ગઈ? ભારતમાં નોટબંધી થઈ, પરંતુ થોડા દિવસો પછી જાવેદ ખાનાની રહસ્યમય રીતે પાકિસ્તાનમાં મૃત હાલતમાં મળી આવ્યો?

૧૯૪૭માં જ્યારે બ્રિટિશ શાસનનો અંત આવ્યો, ત્યારે દેશે ભાગલાનું દુઃખ પણ સહન કર્યું. ભારતથી અલગ થયેલું પાકિસ્તાન એક નવું રાષ્ટ્ર બન્યું. અરાજકતાનું શાસન હતું. લોકો પોતાના ઘર, મિલકત, પેઢી દર પેઢીની કમાણી અને વ્યવસાયો છોડીને નવી રચાયેલી સરહદ પાર કરી રહ્યા હતા. સદીનું સૌથી મોટું સ્થળાંતર થઈ રહ્યું હતું.

   આ સમયની આસપાસ, ગુજરાતનો એક વેપારી પરિવાર પણ પાકિસ્તાનના કરાચીમાં આવ્યો. આ પરિવાર ગુજરાતના મેનન સમુદાયનો હતો. પરિવારના વડા અબ્દુલ સત્તાર ખાનાની હતા. મેનન સમુદાય વિશે એવું કહેવાય છે કે વ્યવસાય તેમના લોહીમાં ચાલે છે. આ લોકો વાટાઘાટોમાં કુશળ અને પારંગત છે.

  અબ્દુલ સત્તાર ખાનાનીએ કરાચીમાં પોતાનું નવું ઘર બનાવ્યું. એક સ્થાયી પરિવારને પાછળ છોડીને, અબ્દુલની કરાચીમાં આર્થિક સ્થિતિ સારી ન હતી. તેમ છતાં, અબ્દુલ સત્તારે નોકરી ન કરવાનો નિર્ણય લીધો પરંતુ પોતાનો વ્યવસાય શરૂ કરવાનો નિર્ણય લીધો, ભલે તે નાનો હોય.

   ત્યારબાદ તેમણે કરાચીના બોલ્ટન બજારના ફૂટપાથ પર મોબાઇલ ચલણ વિનિમયની દુકાન ખોલી. લોકો તેમની પાસે વિદેશી ચલણ લઈને આવતા, અને તેઓ તેને પાકિસ્તાની ચલણમાં બદલતા. આ તેમની આવકનો સ્ત્રોત બની ગયો.

2 મે, 1961 ના રોજ, અબ્દુલ સત્તાર ખાનાનીને જોડિયા પુત્રો થયા. તેમનું નામ જાવેદ અને અલ્તાફ રાખવામાં આવ્યું. જેમ જેમ તેઓ મોટા થયા, તેમ તેમ અબ્દુલ સત્તારે તેમના પિતા સાથે કામ કરવાનું શરૂ કર્યું. બંનેમાંથી કોઈને વધારે શિક્ષણ નહોતું, તેમ છતાં તેઓ તીક્ષ્ણ મન ધરાવતા હતા. જાવેદ અને અલ્તાફે પહેલા વિદેશી ચલણ વિનિમયની જટિલતાઓ શીખી અને પછી, 1980 ના દાયકાની શરૂઆતમાં, તેમના પિતાનો વ્યવસાય સંપૂર્ણપણે સંભાળી લીધો.

તે જ સમયે, કરાચી બજારમાં એક બીજું નામ ઝડપથી ઉભરી રહ્યું હતું. તે હતું હનીફ કાલિયા. કાલિયા અને સત્તાર એક જ ઉંમરના હતા અને એકબીજાને સારી રીતે ઓળખતા હતા. હનીફ કાલિયા પણ ચલણમાં કામ કરતા હતા, પરંતુ અબ્દુલ સત્તાર કરતા અલગ ક્ષેત્રમાં. કાલિયા પ્રાઇસ બોન્ડનો વેપાર કરતા હતા. આ જ કારણ હતું કે કાલિયા અને સત્તાર સારા મિત્રો બન્યા.

ખરેખર, 1980 ના દાયકામાં, પ્રાઇસ બોન્ડ્સ પાકિસ્તાન સરકારની એક યોજના હતી જેમાં લોકો નિશ્ચિત કિંમતે બોન્ડ ખરીદતા હતા. બોન્ડ્સ પર કોઈ વ્યાજ નહોતું, પરંતુ દર મહિને અથવા નિશ્ચિત સમયે લકી ડ્રો યોજાતો હતો.

લકી ડ્રોમાં, ચોક્કસ બોન્ડ નંબરો દોરવામાં આવતા હતા. જેનો બોન્ડ નંબર લકી ડ્રો સાથે મેળ ખાતો હતો તેને વિજેતા જાહેર કરવામાં આવતો હતો અને ઇનામ તરીકે મોટી રકમ મળતી હતી. આનો અર્થ એ થયો કે બોન્ડમાં રહેલા પૈસા સુરક્ષિત રહ્યા. આ ઉપરાંત, બોન્ડ ખરીદનારાઓને લકી ડ્રો દ્વારા મહત્તમ રકમ જીતવાની તક મળી હતી.

આ એક સ્કીમ હતી, હનીફ કાલિયાનું કામ નહીં. કાલિયા પ્રાઇસ બોન્ડ ટ્રેડિંગમાં સામેલ હતા. હવે તમે વિચારી રહ્યા હશો કે આ શું હતું?

    હકીકતમાં, ઘણા લોકો ફક્ત લકી ડ્રોમાં ભાગ લેવા માટે બોન્ડ ખરીદતા હતા અને પછી તેને બજારમાં વેચતા હતા. જ્યારે લકી ડ્રો આવતો હતો, ત્યારે હનીફ અફવા ફેલાવતો હતો કે કોઈ ચોક્કસ બોન્ડમાં ઇનામ જીતવાની સૌથી વધુ શક્યતા છે, અને તેનો નંબર પણ છે. જો તમે ઇચ્છો, તો તમે તમારા પોતાના જોખમે આ બોન્ડ ખરીદી શકો છો

બોન્ડની કિંમત 1000 રૂપિયા હતી. હનીફે તેને 1500 રૂપિયામાં ખરીદ્યો. બોન્ડનો નંબર લકી ડ્રોમાં નીકળ્યો હોવાની અફવા ફેલાતા, તેની કિંમત આસમાને પહોંચી ગઈ. બોન્ડની હરાજી કરવામાં આવશે, અને હનીફને પૈસા કમાવવા પડશે. આ રીતે પ્રાઈસ બોન્ડ ટ્રેડિંગ કામ કરતું હતું.

ભારતે પોતાનું બજાર વિશ્વ માટે ખુલ્લું મૂકી દીધું હતું. પાકિસ્તાન પણ ભારતના ઉદાહરણને અનુસરી રહ્યું હતું. 1990 ના દાયકાની શરૂઆતમાં, વિદેશથી માલ આયાત થવા લાગ્યો. લોકો જીવનનિર્વાહ માટે અન્ય દેશોમાં કામ કરવા લાગ્યા. ગલ્ફમાંથી પાકિસ્તાની સ્થળાંતર કામદારો નોંધપાત્ર નાણાં મોકલી રહ્યા હતા. બજાર ઝડપથી બદલાઈ રહ્યું હતું. ચલણ વિનિમય માટે વિશાળ અવકાશ હતો.

કાલિયા અને ખાનાની પરિવારો પહેલાથી જ એકબીજાને જાણતા હતા. હનીફ કાલિયાનો પુત્ર, હુઝૈફા કાલિયા, તેના પિતાનો વ્યવસાય સંભાળી રહ્યો હતો. દરમિયાન, અબ્દુલ સત્તાર ખાનાનીના પુત્રો અલ્તાફ અને જાવેદ પહેલાથી જ તેના પિતાના કામમાં નિપુણ બની ગયા હતા.

ખાનાની ભાઈઓ તેમના પિતાના વ્યવસાયનો વિસ્તાર કરવા માંગતા હતા. તેમને પૈસા અને નેટવર્કિંગની જરૂર હતી. કાલિયા પરિવાર પાસે બંને હતા. ખાનાની ભાઈઓએ હનીફ કાલિયા અને તેમના પુત્ર હુઝૈફા સાથે વાત કરી અને વ્યવસાય યોજના સમજાવી. કાલિયાઓને આ યોજના ગમી.

જ્યારે સ્ટેટ બેંક ઓફ પાકિસ્તાન (SBP) એ વિદેશી ચલણ અને ચલણનો વ્યવહાર કરનારાઓને લાઇસન્સ આપવાનું શરૂ કર્યું, ત્યારે અલ્તાફ, જાવેદ અને હુઝૈફાએ લાઇસન્સ માટે અરજી કરી. ત્યારબાદ ખાનાની ભાઈઓ અને કાલિયા પરિવારે ખાનાની & કાલિયા ઇન્ટરનેશનલ (KKI) નામની એક કંપની બનાવી.

શરૂઆતમાં KKI મોટી કંપની નહોતી. તે ફક્ત કરાચીના બોલ્ટન માર્કેટમાં એક વિદેશી ચલણ વિનિમય દુકાન હતી. લોકો ત્યાં દિરહામ, ડોલર અને અન્ય વિદેશી ચલણનું વિનિમય કરવા આવતા હતા. શરૂઆતમાં, કંપનીએ આ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું. જાવેદ અને કાલિયા પાકિસ્તાનમાં કામગીરી સંભાળતા હતા. અલ્તાફ દુબઈમાં એક નેટવર્ક બનાવી રહ્યો હતો, કારણ કે તેની અન્ય મહત્વાકાંક્ષાઓ હતી.

થોડા વર્ષોમાં, KKI એ માત્ર પાકિસ્તાનના તમામ શહેરોમાં જ નહીં, પરંતુ દુબઈ, લંડન, ન્યુ યોર્ક અને ટોરોન્ટો જેવા મુખ્ય શહેરોમાં પણ તેના લોકો સ્થાપિત કર્યા. તેઓએ તેમના જોડાણો મજબૂત કર્યા. KKI પાકિસ્તાનના વિદેશી ચલણ બજારના 40 ટકાથી વધુ ભાગને નિયંત્રિત કરે છે, જેમાં વાર્ષિક અબજો ડોલરના વ્યવહારો થાય છે.

બહારથી, તે એક સફળ અને કાયદેસર કંપની દેખાતી હતી, પરંતુ તેની સાચી વાર્તા ફિલ્મ ધુરંધર જેવી જ હતી. વિદેશી વિનિમય બજારની સમાંતર, હવાલા નામની સિસ્ટમ કાર્યરત હતી.

કોઈને કરાચીથી દુબઈ પૈસા મોકલવાની જરૂર છે. જો તેઓ બેંક દ્વારા પૈસા મોકલે છે, તો તેમણે પોતાની ઓળખ, સહી, દસ્તાવેજો બતાવવા અને કર ચૂકવવાની જરૂર પડશે. સરકાર રેકોર્ડ પણ રાખશે, જ્યારે હવાલા સાથે આવું કંઈ થતું નથી. કરાચીમાં હવાલા એજન્ટને રોકડ ચૂકવો.

તે એજન્ટ દુબઈમાં તેના ભાગીદારને જાણ કરશે, અને દુબઈ એજન્ટ તરત જ ડિલિવર કરવાના પૈસા લઈને આવશે. બાદમાં, કરાચી અને દુબઈના એજન્ટો હિસાબ ચૂકવે છે.

ખાનાની બ્રધર્સ હવાલા સિસ્ટમ દ્વારા મોટા પ્રમાણમાં પૈસા ટ્રાન્સફર કરતા હતા અને નોંધપાત્ર કમિશન કમાતા હતા. અલ્તાફે પોતાનું નેટવર્ક એટલું વિસ્તૃત કર્યું હતું કે દુબઈનું અલ-જુની એક્સચેન્જ પણ KKIનું ભાગીદાર બની ગયું હતું.

ખાનાની બ્રધર્સના નેટવર્કે પાકિસ્તાનમાં શક્તિશાળી લોકોનું ધ્યાન પણ ખેંચ્યું. ટૂંક સમયમાં, રાજકારણીઓ, અધિકારીઓ અને મોટા ઉદ્યોગપતિઓ બેંકો કરતાં KKI પર વધુ વિશ્વાસ કરવા લાગ્યા, કારણ કે અબજો રૂપિયાના વ્યવહારો કોઈપણ કાગળ વગર થતા હતા.

ખાનાની બ્રધર્સનું નેટવર્ક કાળા નાણાં છુપાવવાનો એક સારો રસ્તો પણ હતો. પરિણામે, KKI એ બધા વ્યવસાયિક નિયમો અને નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરવાનું શરૂ કર્યું.

1993 ના મુંબઈ બોમ્બ વિસ્ફોટ પછી, દાઉદ ઇબ્રાહિમ ભારતમાંથી ભાગી ગયો અને દુબઈ પહોંચ્યો. પાકિસ્તાની ગુપ્તચર એજન્સી, ISI, તેને ભારત વિરુદ્ધ કાવતરું ઘડવા માટે રક્ષણ પૂરું પાડી રહી હતી. કેટલાક આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, ISI દાઉદ અને ડી કંપની (દાઉદના સહયોગીઓ) ને પોતાની સાથે પાકિસ્તાન લઈ ગઈ.

દાઉદ ડ્રગ્સ, શસ્ત્રો અને ખંડણીમાંથી મોટી રકમ મેળવી રહ્યો હતો, પરંતુ પ્રશ્ન એ હતો કે આ પૈસા અન્ય દેશોમાં તેના સહયોગીઓને કેવી રીતે ટ્રાન્સફર કરવા. દાઉદને તેના પૈસા ખસેડવા માટે બેંક નહીં પણ ગેરકાયદેસર સિસ્ટમની જરૂર હતી.

ત્યારે દાઉદને ખાનાની ભાઈઓ - જાવેદ અને અલ્તાફ વિશે ખબર પડી. જ્યારે દાઉદે પોતાની યોજના સમજાવી, ત્યારે તેઓ તરત જ સંમત થયા. તેમણે ખાનાની મની લોન્ડરિંગ ઓર્ગેનાઇઝેશન (ખાનાની એમએલઓ) નામની એક સંસ્થા પણ બનાવી.

આ સંગઠને દાઉદના નાણાંને ભારત વિરુદ્ધ સ્થળો અને કાવતરાં વચ્ચે ફેલાવ્યા. ખાનાની MLO નેટવર્ક કરાચીના સદર બજારથી દુબઈ, ટોરોન્ટો અને પૂર્વ આફ્રિકન બંદરો સુધી ફેલાયેલું હતું.

ખાનાની ભાઈઓએ એકલા હાથે બધા કાર્યો સંભાળ્યા: મેક્સિકોથી આવતા ડ્રગના નાણાંનું સંતુલન, ગલ્ફ દેશોમાંથી આતંકવાદી ભંડોળને રૂટ કરવું, લશ્કર-એ-તૈયબા અને જૈશ-એ-મોહમ્મદ સાથે જોડાયેલા સિન્ડિકેટના હિસાબ સેટલ કરવા અને ડી કંપનીના વૈશ્વિક સંચાલન માટે ભંડોળ એકત્ર કરવું.

પાકિસ્તાનમાં રહેતા જાવેદ ખાનાની અને દુબઈમાં રહેતા અલ્તાફ ખાનાની, હિન્દી ફિલ્મોમાં આર્થિક વિનાશ કરનારા ખલનાયકો જેવા કંઈ નહોતા. તેમની પાસે કોઈ મોટો અવાજ નહોતો, કોઈ શોમેનશીપ નહોતી. તેઓ સરળ ચશ્મા પહેરતા હતા, શાંત વર્તન કરતા હતા અને એકાઉન્ટન્ટની ચોક્કસ ભાષા બોલતા હતા, છતાં તેમના મનમાં એટલું ચાલાક હતું કે તેઓ વિશ્વના સૌથી ખતરનાક નાણાકીય નેટવર્કમાંનું એક ચલાવતા હતા. યુએસ ટ્રેઝરી રિપોર્ટ મુજબ, આ બંને ભાઈઓ વાર્ષિક $14 થી $16 બિલિયન વચ્ચે લોન્ડરિંગ કરતા હતા.

2000 સુધીમાં, અલ્તાફ ખાનાની અને જાવેદ ખાનાનીનું નેટવર્ક વિશ્વભરમાં ફેલાઈ ગયું હતું. ડ્રગ કાર્ટેલ અને આતંકવાદી સંગઠનો માટે નાણાં હવાલા દ્વારા ટ્રાન્સફર કરવામાં આવતા હતા. જાવેદ પાકિસ્તાનથી અને અલ્તાફ દુબઈથી કામ કરતો હતો. પરિવારના સભ્યો તેમાં સામેલ થયા, અને દેખીતી રીતે કાયદેસર કંપનીઓ દ્વારા મની લોન્ડરિંગ શરૂ થયું. ત્યાં સુધીમાં, ભારતીય અને યુએસ એજન્સીઓને આ વાતની જાણ થઈ ગઈ હતી. બંને દેશોની એજન્સીઓ નેટવર્કમાં ઘૂસવા માટે કામ કરી રહી હતી.

દરમિયાન, ભારતમાં અચાનક નકલી ભારતીય ચલણનો છલકાઇ ગયો. નકલી નોટો મજૂર વર્ગથી લઈને ઉચ્ચ કક્ષાના ઉદ્યોગપતિઓ અને ખેડૂતો સુધી દરેક સુધી પહોંચી રહી હતી. આશ્ચર્યજનક રીતે, ભારતીય બજારમાં ફરતી નકલી નોટો ફક્ત સ્થાનિક રીતે છાપેલી, હલકી ગુણવત્તાવાળી જ નહોતી; તે મૂળ નોટો જેવી જ હતી કે તે ઘણીવાર ATM સેન્સરને મૂર્ખ બનાવતી હતી. હકીકતમાં, તે સુરક્ષા-ગ્રેડ કાગળ પર છાપવામાં આવતી હતી, જેમાં વોટરમાર્ક અને ખાસ ફાઇબર પણ હતા

નકલી ચલણી સિન્ડિકેટની કરોડરજ્જુ તોડવા માટે એજન્સીઓ દિવસ-રાત દરોડામાં રોકાયેલી હતી. આખરે, દિલ્હી પોલીસ, NIA, DRI અને BSF સહિત અનેક એજન્સીઓની તપાસ એક સામાન્ય પેટર્ન પર કેન્દ્રિત થઈ: નકલી નોટોના છાપકામ, કાગળ અને સીરીયલ પેટર્ન પાકિસ્તાન સાથે જોડાયેલ સપ્લાય ચેઇન સાથે મેળ ખાતા હતા.

ત્યારબાદ સુરક્ષા એજન્સીઓએ દાણચોરી ચેનલો અને આંતરરાષ્ટ્રીય જોડાણોને ટ્રેક કરીને પાકિસ્તાનના કાવતરાનો પર્દાફાશ કર્યો. તપાસ એજન્સીઓએ ભારતીય બજારમાં નકલી નોટો સપ્લાય કરવામાં સામેલ ઘણા ઓપરેટિવ્સની ધરપકડ કરી, જેમાંથી એક અબ્દુલ કરીમ ટુંડા હતો. આનાથી નકલી ચલણી નેટવર્ક વિશે અનેક ચોંકાવનારા ખુલાસા થયા.

તપાસ એજન્સીઓએ શોધી કાઢ્યું કે નકલી નોટો પાકિસ્તાનની અંદર સુરક્ષિત, રાજ્ય-સંરક્ષિત સુવિધાઓમાં છાપવામાં આવતી હતી. ત્યાંથી, આ નોટો દુબઈ, કાઠમંડુ, ઢાકા અને મલેશિયાની રાજધાની કુઆલાલંપુર થઈને ભારતમાં પહોંચાડવામાં આવતી હતી. ત્યાંથી, D-કંપનીના સભ્યો, લશ્કર-એ-તૈયબાના સુવિધાકર્તાઓ અને સરહદ પારના દાણચોરો પછી આ નોટોનું વેચાણ કરતા હતા.

એજન્સીઓ અનુસાર, પાકિસ્તાનથી દર વર્ષે ₹1,500 થી ₹2,000 કરોડની નકલી ચલણી નોટો ભારતમાં મોકલવામાં આવી રહી હતી. આ નકલી નોટો એકસાથે બે હેતુઓ પૂરા કરી રહી હતી: આતંકવાદીઓને ભંડોળ પૂરું પાડવું અને રૂપિયાના મૂલ્યને નબળું પાડવું, જે અર્થતંત્રને અસર કરી રહ્યું હતું

2010 અને 2011 ની વચ્ચે, વિશ્વની સૌથી મોટી અને સૌથી પ્રતિષ્ઠિત ચલણી કાગળ ઉત્પાદક કંપની, ડે લા રુ, એક મોટા વિવાદમાં ફસાઈ ગઈ. આ બ્રિટિશ કંપની વિશ્વના ઘણા દેશોમાં બેંકનોટ છાપવાના કાગળ, સુરક્ષા દોરો અને અન્ય સુરક્ષા સામગ્રી સપ્લાય કરે છે.

દેશની તપાસ એજન્સીઓ નકલી ચલણી નોટોના નેટવર્કને તોડી પાડવા માટે તમામ પ્રયાસો કરી રહી હતી. ભારતમાં પણ કંપનીનું ઓડિટ કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં ઘણી ગંભીર ગેરરીતિઓ બહાર આવી હતી.

ઓડિટ રિપોર્ટ મુજબ, કંપનીએ ભારતને હલકી ગુણવત્તાવાળા અથવા નબળી ગુણવત્તાવાળા ચલણી કાગળ પૂરા પાડ્યા હતા. ગુણવત્તા પ્રમાણપત્રોના ખોટા પુરાવા પણ મળી આવ્યા હતા. આશરે 2,000 ટન ચલણી કાગળને નકારી કાઢવા પડ્યા હતા. આ ખુલાસા પછી, ભારત સરકારે કંપનીને સત્તાવાર રીતે હાંકી કાઢી, પરંતુ વાર્તા હજી પૂરી થઈ નથી

ભારત સરકારની ખરીદી વ્યવસ્થા સંપૂર્ણપણે ખુલ્લી અને પારદર્શક નહોતી. આ નબળાઈનો લાભ લઈને, કંપની પરોક્ષ ચેનલો દ્વારા સપ્લાય ચેઈનમાં રહી. દરમિયાન, પાકિસ્તાનથી આવતી નકલી નોટોની ગુણવત્તામાં અચાનક વધારો થયો. તેમની રચના, સુરક્ષા સુવિધાઓ અને બીજું બધું ખૂબ જ અદ્યતન હતું.

ખાનાની જેવા હવાલા ઓપરેટરો હોશિયારીથી ભારતીય બજારમાં અસલી નોટો જેવી દેખાતી નકલી નોટો સપ્લાય કરી રહ્યા હતા. આનાથી તપાસ એજન્સીઓને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈનમાં ક્યાંક લીક થવાની શંકા ગઈ.

વધતી જતી શંકા વચ્ચે, સીબીઆઈએ એફઆઈઆર નોંધાવી. તપાસનો પ્રાથમિક પ્રશ્ન એ હતો કે શું કેટલાક અધિકારીઓએ ઇરાદાપૂર્વક નિયમોને ડી લા રુને ફાયદો પહોંચાડવા માટે નિયમોને વળાંક આપ્યો હતો.

આ સમજવા માટે, આપણે વર્ષ 2000 માં પાછા ફરવાની જરૂર છે. ભારતીય અને અમેરિકન ગુપ્તચર એજન્સીઓ સતત આ નેટવર્કના સ્તરો ખોલી રહી હતી. 2008 સુધીમાં, બંને દેશોની તપાસ એજન્સીઓ એક જ નામ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી હતી: ખાનાની અને કાલિયા ઇન્ટરનેશનલ

હવે, આ ફક્ત ફૂટપાથ પરની દુકાન જેવી કંપની રહી ન હતી, પરંતુ પાકિસ્તાનના ઊંડા રાજ્ય હેઠળ કાર્યરત આતંકવાદી, ગુનેગાર અને રાજકીય નેટવર્ક માટે નાણાકીય સ્વિચબોર્ડ બની ગઈ હતી.

જો ISI ને કોઈ આંગળીના છાપ છોડ્યા વિના પૈસા ખસેડવાની જરૂર હોય, તો ખાનાની ભાઈઓ તે કરશે. દાઉદના કહેવા પર, ખાનાની ભાઈઓએ ભારત સામે એક પ્રકારનું આર્થિક યુદ્ધ શરૂ કર્યું હતું, તાલિબાન અને હિઝબુલ્લાહ જેવા આતંકવાદી સંગઠનોને ભંડોળ પૂરું પાડ્યું હતું.

2008 માં, વિશ્વભરમાં પરિસ્થિતિ બદલાઈ રહી હતી. સમગ્ર વિશ્વ વૈશ્વિક આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહ્યું હતું. પાકિસ્તાનનું અર્થતંત્ર પણ નબળું પડી રહ્યું હતું. પાકિસ્તાની રૂપિયો ઝડપથી ઘટવા લાગ્યો, અને ડોલર સતત વધતો રહ્યો.

સ્ટેટ બેંક ઓફ પાકિસ્તાનને શંકા હતી કે મોટી રકમના ડોલર ગેરકાયદેસર રીતે દેશની બહાર ટ્રાન્સફર થઈ રહ્યા છે. શંકા સીધી ખાનાની જેવા મુખ્ય હવાલા નેટવર્ક પર પડી.

નવેમ્બર 2008 માં, પાકિસ્તાનની ફેડરલ ઇન્વેસ્ટિગેશન એજન્સી (FIA) એ એક સાથે લાહોર, કરાચી અને ગુંજવાલા ખાતે KKI ઓફિસો પર દરોડા પાડ્યા. જાવેદ ખાનાની, અલ્તાફ ખાનાની અને મુનાફ કાલિયાની ધરપકડ કરવામાં આવી. સ્ટેટ બેંક ઓફ પાકિસ્તાને પહેલા KKIનું લાઇસન્સ સસ્પેન્ડ કર્યું અને પછી તેને કાયમ માટે રદ કર્યું.

ખાનાની ભાઈઓ અને મુનાફ કાલિયા જેલમાં હતા, પરંતુ તેમનું નેટવર્ક એટલું મજબૂત હતું કે કેસમાં પુરાવા ધીમે ધીમે ગાયબ થઈ ગયા. બધા સાક્ષીઓ ગાયબ થઈ ગયા. કેસ નબળો પડ્યો, અને અંતે, ત્રણ વર્ષ પછી, માર્ચ 2011 માં, પુરાવાના અભાવે ત્રણેય નિર્દોષ જાહેર થઈ ગયા.

KKI પર પ્રતિબંધ મૂકાતા, બંને ભાઈઓએ ખાનાની મની લોન્ડરિંગ ઓર્ગેનાઇઝેશનને પુનર્જીવિત કર્યું. તાલિબાન અને હિઝબુલ્લાહ જેવા આતંકવાદી સંગઠનોને ભંડોળ મળવા લાગ્યું. પાકિસ્તાન સરકારમાં તેમનો પ્રભાવ એ હકીકત પરથી અંદાજી શકાય છે કે તેમનું લાઇસન્સ, જે 2008 માં રદ કરવામાં આવ્યું હતું, 2011 માં જેલમાંથી છૂટ્યા પછી પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવ્યું હતું.

આ તે જગ્યા છે જ્યાં યુએસ ડ્રગ એન્ફોર્સમેન્ટ એડમિનિસ્ટ્રેશન (DEA) પ્રવેશ્યું. અમેરિકાએ ખાનાની બ્રધર્સને ખતરા તરીકે જોવાનું શરૂ કર્યું હતું. તેમનું મિશન કોઈપણ કિંમતે અલ્તાફ ખાનાનીનીને ધરપકડ કરવાનું હતું.

DEA એ ઓસ્ટ્રેલિયન પોલીસ સાથે મળીને એક અત્યંત ગુપ્ત યોજના ઘડી. એજન્સીઓ જાણતી હતી કે અલ્તાફને પકડવો અશક્ય છે. તેથી, તેઓએ ખાનાની બ્રધર્સને પોતાની જ જાળમાં ફસાવ્યા

DEA એજન્ટો ડ્રગ સ્મગલરના વેશમાં આવ્યા. નકલી ઓળખ, નકલી નેટવર્ક અને નકલી વાર્તાઓ સાથે, તેઓ અલ્તાફના ડ્રગ નેટવર્કમાં ઘૂસણખોરી કરે છે. વાટાઘાટો શરૂ થાય છે. વિશ્વાસ કમાય છે.

પછી એક દિવસ, એજન્ટો અલ્તાફને કહે છે, "અમારી પાસે ડ્રગના અબજો ડોલરના પૈસા છે જેને સાફ કરવાની જરૂર છે. અમે એક મોટું કમિશન પણ આપીશું. એકમાત્ર શરત એ છે કે પૈસા વિશ્વભરમાં ફરતા કરવામાં આવે અને પછી પાછા આપવામાં આવે