નવી દિલ્હી:ભારતીય ઘરોમાં લક્ષ્મીનું સ્વરૂપ ગણાતી મહિલાઓ બચત કરવામાં હંમેશા મોખરે રહી છે, પરંતુ પોતાની આ બચતને અનેકગણી વધારવાની રેસમાં તેઓ હજુ પણ પાછળ છે. તાજેતરના એક ચોંકાવનારા અહેવાલ મુજબ, દેશની 70 ટકા મહિલાઓ દર મહિને શિસ્તબદ્ધ રીતે પૈસા બચાવે છે, પરંતુ જ્યારે રોકાણની વાત આવે છે ત્યારે મોટાભાગની મહિલાઓ ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) અને સોના જેવા પરંપરાગત અને સુરક્ષિત ગણાતા વિકલ્પોમાં જ અટકી જાય છે. જોખમ લેવાની ક્ષમતા ઓછી હોવી અને બજારના ઉતાર-ચઢાવનો ડર આ માટેના મુખ્ય કારણો છે. જોકે, આ ચિત્ર હવે બદલાઈ રહ્યું છે કારણ કે 30 વર્ષથી ઓછી ઉંમરની યુવતીઓ હવે નાણાકીય સ્વતંત્રતાના નવા પાઠ શીખી રહી છે અને SIP (સિસ્ટમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન) દ્વારા બજારમાં એન્ટ્રી કરી રહી છે.

રસપ્રદ વાત એ છે કે નાણાકીય જાગૃતિ હવે માત્ર મુંબઈ કે દિલ્હી જેવા મેટ્રો શહેરો પૂરતી મર્યાદિત નથી રહી. લખનૌ, જયપુર, નાગપુર અને ભોપાલ જેવા 'નોન-મેટ્રો' શહેરોમાં મહિલા રોકાણકારોની સંખ્યામાં વાર્ષિક ધોરણે અઢી ગણો તોતિંગ વધારો જોવા મળ્યો છે. ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સ અને મોબાઈલ એપ્સના કારણે રોકાણની પ્રક્રિયા સરળ બની છે, જેનાથી મહિલાઓનો આત્મવિશ્વાસ વધ્યો છે. મ્યુચ્યુઅલ ફંડ હવે મહિલાઓમાં પ્રિય વિકલ્પ બની રહ્યો છે, કારણ કે તે લાંબા ગાળે સોના કે FD કરતા વધુ વળતર આપવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. છતાં, હજુ પણ મોટો પડકાર એ છે કે ઘણી મહિલાઓ નાણાકીય નિર્ણયો લેવા માટે આજે પણ પોતાના પરિવારના પુરુષ સભ્યો પર નિર્ભર રહે છે.

નિષ્ણાતોના મતે, જો મહિલાઓ પોતાની આવકનો અમુક હિસ્સો દેશની ટોચની 50 કંપનીઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા 'ઈન્ડેક્સ ફંડ'માં રોકાણ કરવાનું શરૂ કરે, તો તેઓ જોખમ ઘટાડીને લાજવાબ વળતર મેળવી શકે છે. શેરબજારના જોખમથી ડરવાને બદલે યોગ્ય માર્ગદર્શન સાથે આગળ વધવામાં આવે તો આગામી દાયકા ભારતીય રોકાણ બજારમાં મહિલાઓના વર્ચસ્વનો રહેશે. પરિવર્તનની આ લહેર ધીમી પણ મક્કમ છે, અને તે સાબિત કરે છે કે ભારતીય નારી હવે માત્ર 'સેવર' (બચતકાર) જ નહીં પરંતુ એક સ્માર્ટ 'ઈન્વેસ્ટર' (રોકાણકાર) તરીકે ઉભરી રહી છે.