નવી દિલ્હી: ચોક્કસપણે, અમેરિકા અને ક્યુબા વચ્ચેના દાયકાઓ જૂના શીતયુદ્ધ જેવા સંબંધોમાં ફરી એકવાર તેજાબી તણાવ જોવા મળી રહ્યો છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર દ્વારા ક્યુબાના રાષ્ટ્રપતિ મિગુએલ ડિયાઝ-કેનલને પદ પરથી હટાવવાની શરતે સમાધાન કરવાની પેશકશને ક્યુબાએ અરીસો બતાવતા સખત શબ્દોમાં ફગાવી દીધી છે. ક્યુબાના નાયબ વિદેશ મંત્રી કાર્લોસ ફર્નાન્ડીઝ ડી કોસિયોએ સ્પષ્ટ ગર્જના કરી છે કે, ક્યુબાનું રાજકીય માળખું અને રાષ્ટ્રપતિ પદ કોઈ વેપારી સોદાબાજી કે વાટાઘાટોનો વિષય નથી. અમેરિકાના આડકતરા દબાણ સામે ઝૂકવાને બદલે ક્યુબાએ પોતાની રાજકીય વ્યવસ્થા અને સાર્વભૌમત્વને સર્વોપરી ગણાવીને મક્કમ વલણ અપનાવ્યું છે.

ટ્રમ્પ સરકાર દ્વારા લાદવામાં આવેલા કડક તેલ પ્રતિબંધોને કારણે ક્યુબા હાલમાં તેના ઈતિહાસના સૌથી ભયાનક આર્થિક સંકટ અને ઈંધણની અછતનો સામનો કરી રહ્યું છે. આમ છતાં, રાષ્ટ્રપતિ મિગુએલ ડિયાઝ-કેનલે રાષ્ટ્રજોગ સંબોધનમાં જણાવ્યું છે કે તેમનો દેશ કોઈપણ પ્રકારના વિદેશી આક્રમણ કે બાહ્ય દબાણ સામે લડવા માટે સજ્જ છે. તેમણે ચેતવણી આપી છે કે જો અમેરિકા ક્યુબા પર પોતાની શરતો થોપવાનો કે સત્તા પલટો કરવાનો પ્રયાસ કરશે, તો તેનો જડબાતોડ જવાબ આપવામાં આવશે. ક્યુબાની જનતા અને સૈન્ય કોઈપણ પડકારને પહોંચી વળવા હાઈ-એલર્ટ પર હોવાનું પણ અહેવાલો સૂચવે છે.

રાજદ્વારી મોરચે સ્થિતિ ત્યારે વધુ વણસી જ્યારે ક્યુબાએ હવાના સ્થિત અમેરિકી દૂતાવાસને તેના જનરેટર માટે ડીઝલ આયાત કરવાની મંજૂરી આપવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરી દીધો. વેનેઝુએલાથી તેલનો પુરવઠો બંધ થવાથી ક્યુબા પોતે અંધકારમાં ડૂબેલું છે, ત્યારે અમેરિકાને સહાય ન કરવાનો આ નિર્ણય વોશિંગ્ટન માટે મોટો આંચકો માનવામાં આવે છે. આ નિર્ણયના વળતા પ્રહાર રૂપે અમેરિકા હવે ક્યુબામાં તેના રાજદ્વારી સ્ટાફની સંખ્યામાં ધરખમ ઘટાડો કરવાનું વિચારી રહ્યું છે. જો અમેરિકા આવું પગલું ભરે છે, તો વોશિંગ્ટનમાં આવેલા ક્યુબન દૂતાવાસ પર પણ તેની ગંભીર અસરો પડવાની શક્યતા છે, જેનાથી બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો સંપૂર્ણપણે તૂટી શકે છે.

વર્તમાન સંજોગોમાં અમેરિકા ક્યુબા પર પ્રભાવ વધારીને ત્યાં લોકશાહીના નામે પોતાની પસંદગીની સરકાર લાવવા માંગે છે, જ્યારે ક્યુબાના શાસકો તેને પોતાના આંતરિક મામલામાં હસ્તક્ષેપ ગણાવી રહ્યા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ આ વિવાદની અસર જોવા મળી રહી છે, કારણ કે ક્યુબાનું આર્થિક પતન પડોશી દેશો માટે પણ ચિંતાનો વિષય છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર આ મડાગાંઠ ઉકેલવા માટે આર્થિક પ્રતિબંધો વધુ કડક બનાવે છે કે પછી રાજદ્વારી ટેબલ પર કોઈ નવો માર્ગ નીકળે છે. હાલ પૂરતું તો, કેરેબિયન સમુદ્રના આ ટાપુ રાષ્ટ્રે મહાસત્તા અમેરિકા સામે નમતું જોખવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરી દીધો છે.