નવી દિલ્હી: ચોક્કસપણે, 28 ફેબ્રુઆરીથી શરૂ થયેલા અમેરિકા-ઇઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચેના ભીષણ મહાયુદ્ધે હવે ત્રીજા અઠવાડિયામાં પ્રવેશ કર્યો છે અને આ 21 દિવસો આધુનિક લશ્કરી ઇતિહાસના સૌથી વિનાશક દિવસો સાબિત થયા છે. ઈરાન પર થયેલા હવાઈ હુમલાના જવાબમાં તેહરાને મિસાઈલ અને આત્મઘાતી ડ્રોન દ્વારા અમેરિકી સૈન્ય મથકોને નિશાન બનાવીને અબજો ડોલરની સંપત્તિનો સોથ વાળી દીધો છે. અમેરિકાના અત્યંત ગર્વ સમાન ગણાતા F-35 લાઈટનિંગ II ફાઈટર જેટને ઈરાની હવાઈ ક્ષેત્રમાં થયેલું નુકસાન સંરક્ષણ નિષ્ણાતો માટે આઘાતજનક છે, કારણ કે ઈતિહાસમાં પહેલીવાર આ વિમાન દુશ્મનની કાર્યવાહીથી ક્ષતિગ્રસ્ત થયું છે.

આ સંઘર્ષમાં અમેરિકાને સૌથી મોટો ફટકો તેની હવાઈ સંપત્તિમાં પડ્યો છે. ઈરાનની 'ખોરદાદ-15' અને 'બાવર-373' જેવી મજબૂત વાયુ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓએ અમેરિકાના 10 થી 12 જેટલા MQ-9 રીપર ડ્રોનને તોડી પાડ્યા છે, જેની અંદાજિત કિંમત 550 મિલિયન ડોલર સુધી આંકવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત, કુવૈત અને ઇરાકમાં થયેલી ટેકનિકલ નિષ્ફળતા અને હુમલાઓમાં F-15E સ્ટ્રાઈક ઈગલ અને KC-135 સ્ટ્રેટોટેન્કર જેવા મહાકાય વિમાનો પણ નાશ પામ્યા છે. આ અકસ્માતોમાં 6 અમેરિકી ક્રૂ સભ્યોના કરુણ મોત નિપજ્યા છે, જ્યારે 140 થી વધુ સૈનિકો ગંભીર રીતે ઘાયલ હોવાના અહેવાલો પ્રાપ્ત થયા છે.

દરિયાઈ મોરચે પણ સ્થિતિ અત્યંત સ્ફોટક બની છે. હોર્મુઝની સામુદ્રધુની અને પર્સિયન ગલ્ફમાં ઈરાની સ્વોર્મ ડ્રોન અને 'નૂર' એન્ટી-શિપ મિસાઈલોએ યુએસ નેવીના મિસાઈલ ડિસ્ટ્રોયર જહાજોના રડાર અને સંદેશાવ્યવહાર તંત્રને નકામું બનાવી દીધું છે. ઈરાન સમર્થિત જૂથોએ ઈરાક અને સીરિયામાં આવેલા અમેરિકી થાણાઓ પર સેંકડો મિસાઈલોનો વરસાદ કર્યો છે, જેમાં 'અલ-અસદ' એર બેઝના રનવે અને લશ્કરી આવાસોને ભારે નુકસાન પહોંચ્યું છે. હોર્મુઝ નજીક ત્રણ લોજિસ્ટિકલ સપ્લાય જહાજોને પણ ઈરાની નૌકાદળ દ્વારા અટકાવવામાં આવતા અમેરિકાની સપ્લાય લાઇન જોખમમાં મુકાઈ છે.

સામે પક્ષે, અમેરિકાએ પણ ઈરાન પર વિનાશક વળતો પ્રહાર કર્યો છે. અત્યાર સુધીના ઓપરેશનમાં અમેરિકી દળોએ ઈરાનના 120 થી વધુ યુદ્ધ જહાજોને દરિયામાં ડૂબાડી દીધા છે અને 190 થી વધુ મિસાઈલ લોન્ચરનો ખાત્મો બોલાવ્યો છે. જોકે, ઈરાનની ઓછી કિંમતની ડ્રોન ટેકનોલોજી સામે અમેરિકાની મોંઘીદાટ લશ્કરી મશીનરીનો નાશ થવો એ પેન્ટાગોન માટે ચિંતાનો વિષય છે. સંઘર્ષ હજુ અટકવાના કોઈ સંકેત દેખાતા નથી, ત્યારે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને તેલના ભાવ પર તેની શું અસર પડશે તેના પર સમગ્ર વિશ્વની મીટ મંડાયેલી છે.