મુંબઈ: પશ્ચિમ એશિયામાં ભભૂકી ઉઠેલા ભીષણ યુદ્ધની સીધી અસર હવે સામાન્ય ભારતીયોના ખિસ્સા અને દેશની તિજોરી પર પડવાની શરૂઆત થઈ ગઈ છે. બુધવારે સવારે ભારતીય ચલણ રૂપિયામાં અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો કડાકો જોવા મળ્યો હતો, જેમાં રૂપિયો મનોવૈજ્ઞાનિક રીતે મહત્વપૂર્ણ ગણાતી ૯૨ની સપાટી તોડીને ૯૨.૧૭ના સ્તરે પહોંચી ગયો છે. ઈરાન-ઇઝરાયેલ સંઘર્ષને કારણે ક્રૂડ ઓઈલના પુરવઠામાં અવરોધ ઊભો થતા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવમાં ધરખમ ઉછાળો આવ્યો છે. ડોલર સામે રૂપિયાના આ ઐતિહાસિક ધોવાણને કારણે ભારતની આયાત મોંઘી થશે, જેની સીધી અસર પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ અને પરિવહન ખર્ચ પર પડશે, પરિણામે દેશમાં ફુગાવાનું દબાણ વધવાની પ્રબળ શક્યતા છે.

આ આર્થિક ઉથલપાથલના કેન્દ્રમાં ઊર્જાના ભાવમાં આવેલો તોતિંગ વધારો છે. વૈશ્વિક તેલ પુરવઠાનો અંદાજે ૨૦ ટકા હિસ્સો જ્યાંથી પસાર થાય છે તે 'હોર્મુઝની સામુદ્રધુની' (Strait of Hormuz) પર યુદ્ધના કારણે શિપિંગ ટ્રાફિક લગભગ સ્થિર થઈ ગયો છે. માત્ર એક સપ્તાહમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવમાં ૧૦ ટકાથી વધુનો ઉછાળો નોંધાયો છે, જે અનેક વર્ષોની ઉચ્ચતમ સપાટીએ પહોંચી ગયો છે. જો આ વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ માર્ગ લાંબા સમય સુધી બંધ રહેશે, તો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ હજુ પણ ભડકે બળશે, જેનાથી ભારતની ચાલુ ખાતાની ખાધ (CAD) વધશે અને આરબીઆઈ (RBI) માટે નાણાકીય નીતિનું સંચાલન કરવું અત્યંત પડકારજનક બની રહેશે.

જોકે, રૂપિયાના આ મૂલ્યહ્રાસ વચ્ચે ભારતના આઈટી (IT) અને નિકાસલક્ષી ક્ષેત્રો માટે એક આશાનું કિરણ પણ દેખાઈ રહ્યું છે. ડોલર મજબૂત થવાને કારણે સોફ્ટવેર સેવાઓ અને અન્ય નિકાસ કરતી કંપનીઓની આવકમાં રૂપિયાના સંદર્ભમાં મોટો વધારો જોવા મળી શકે છે. પરંતુ આ લાભ પણ વૈશ્વિક અસ્થિરતા અને સપ્લાય ચેઈનમાં આવતા અવરોધોને કારણે મર્યાદિત રહી શકે છે. શેરબજારમાં પણ આર્થિક અરાજકતાનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે, જ્યાં રોકાણકારો સુરક્ષિત ગણાતા સોના તરફ વળી રહ્યા છે. આગામી દિવસોમાં જો યુદ્ધની સ્થિતિ શાંત નહીં થાય, તો ભારતીય રૂપિયો હજુ પણ વધુ નીચે જઈ શકે છે તેવી આર્થિક નિષ્ણાતો ચેતવણી આપી રહ્યા છે.