નવી દિલ્હી/વોશિંગ્ટન: ખાડી દેશોમાં વધી રહેલા તણાવ અને ઈરાન-અમેરિકા વચ્ચેના સીધા સંઘર્ષની અસર હવે વૈશ્વિક સ્તરે દેખાઈ રહી છે. રવિવારે કુવૈતના પોર્ટ શુઆઈબા સ્થિત અમેરિકી કમાન્ડ સેન્ટર પર થયેલા ભયાનક ડ્રોન હુમલામાં માર્યા ગયેલા 6 સૈનિકો પૈકી 4ની ઓળખ પેન્ટાગન દ્વારા જાહેર કરવામાં આવી છે. આ સૈનિકોમાં કેપ્ટન કોડી ખોર્ક અને સાર્જન્ટ ડેક્લાન કોડી જેવા યુવા જવાનોનો સમાવેશ થાય છે, જેઓ આર્મી રિઝર્વના 103મા સસ્ટેનમેન્ટ કમાન્ડમાં કાર્યરત હતા. આ ઘટના બાદ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અત્યંત આક્રમક અને વિવાદાસ્પદ વલણ અપનાવતા કહ્યું હતું કે, "આ તો માત્ર શરૂઆત છે, હજુ વધુ મોત થશે અને યુદ્ધમાં આવું જ થતું હોય છે." ટ્રમ્પના આ નિવેદને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચર્ચા જગાવી છે કે અમેરિકા હવે સીધી સૈન્ય કાર્યવાહી તરફ આગળ વધી રહ્યું છે.

આ લશ્કરી સંઘર્ષની સીધી અને નકારાત્મક અસર ભારતીય નાણાકીય બજાર પર જોવા મળી છે. યુદ્ધના ભય અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વધવાની આશંકાથી ભારતીય શેરબજારમાં ભૂકંપ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે. સેન્સેક્સમાં 1600થી વધુ પોઈન્ટનો જંગી ઘટાડો નોંધાતા રોકાણકારોના લાખો કરોડો રૂપિયા સ્વાહા થઈ ગયા છે. બજારના નિષ્ણાતો માને છે કે જો ખાડીમાં તણાવ ઓછો નહીં થાય તો આવનારા દિવસોમાં મોંઘવારી વધવાની સાથે બજારમાં હજુ વધુ ઉથલપાથલ જોવા મળી શકે છે. વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ જવાના ડરે રોકાણકારો સુરક્ષિત રોકાણ તરફ વળ્યા છે, જેના કારણે ઈક્વિટી માર્કેટમાં વેચવાલીનું ભારે દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે.

બીજી તરફ, ઈરાને અમેરિકાના ઈરાદાઓ પર ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. ઈરાનના સુપ્રીમ લીડરની ઓફિસના ખાસ પ્રતિનિધિ અબ્દુલ મજીદ હકીમ ઈલાહીએ એક ઈન્ટરવ્યુમાં સનસનીખેજ દાવો કર્યો છે કે અમેરિકા માત્ર ઈરાન સાથે જ નહીં, પરંતુ ભારત, ચીન અને રશિયા જેવી ઉભરતી આર્થિક અને લશ્કરી શક્તિઓના વિકાસને રોકવા માટે આ યુદ્ધ રમી રહ્યું છે. ઈલાહીના મતે, વોશિંગ્ટન ઈચ્છે છે કે વિશ્વમાં 'મલ્ટીપોલર વર્લ્ડ ઓર્ડર' (બહુધ્રુવીય વિશ્વ વ્યવસ્થા) ક્યારેય સ્થાપિત ન થાય અને અમેરિકાનું વર્ચસ્વ કાયમ રહે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે અમેરિકા આ દેશોના ભવિષ્યના વિકાસમાં રોડા નાખવા માટે તબક્કાવાર રીતે યુદ્ધો ભડકાવી રહ્યું છે જેથી કરીને વૈશ્વિક 'પાવર શિફ્ટ'ને અટકાવી શકાય.

વર્તમાન પરિસ્થિતિ જોતા ઈરાને સંકેત આપ્યો છે કે તેઓ યુદ્ધને વિરામ આપવા માટે વાતચીત કરવા તૈયાર છે, પરંતુ તે માત્ર તેમના માટે 'સન્માનજનક' શરતો પર જ શક્ય બનશે. જોકે, પેન્ટાગન અને અમેરિકી રક્ષામંત્રીએ સૈનિકોના બલિદાનને વ્યર્થ ન જવા દેવાની કસમ ખાધી છે, જે સૂચવે છે કે ખાડીમાં શાંતિ હાલ તો દૂરની વાત છે. આંતરરાષ્ટ્રીય વિશ્લેષકો માને છે કે જો આ સંઘર્ષ વધુ લાંબો ચાલશે તો ભારત જેવા દેશોએ તેની મોટી કિંમત ચૂકવવી પડશે, કારણ કે ઉર્જા સુરક્ષા અને આર્થિક સ્થિરતા સીધી રીતે આ પ્રદેશની શાંતિ પર ટકેલી છે.