ટોક્યો, તા. ૧૯: વિમાન પ્રવાસ દરમિયાન સ્માર્ટફોન અને ગેજેટ્સ ચાર્જ કરવા માટે પાવર બેંકનો ઉપયોગ કરતા મુસાફરો માટે જાપાનથી એક મહત્વના સમાચાર આવ્યા છે. જાપાનના જમીન, માળખાગત સુવિધા, પરિવહન અને પર્યટન મંત્રાલય (MLIT) એ પુષ્ટિ કરી છે કે, એપ્રિલ ૨૦૨૬ થી પેસેન્જર વિમાનોમાં મોબાઇલ પાવર બેંકના ઉપયોગ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવશે. આ નવા નિયમો આંતરરાષ્ટ્રીય સલામતી માર્ગદર્શિકાઓને અનુસરીને અમલમાં મૂકવામાં આવી રહ્યા છે.
શા માટે લેવાયો આ કઠોર નિર્ણય?: લિથિયમ-આયન બેટરી પર ચાલતી પાવર બેંકો ઘણીવાર વધુ ગરમ (Overheating) થઈ જતી હોય છે, જેના કારણે વિમાનમાં આગ લાગવાનું જોખમ વધી જાય છે. જાપાનના નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજી એન્ડ ઇવેલ્યુએશનના અહેવાલ મુજબ, વર્ષ ૨૦૨૦માં બેટરી સંબંધિત અકસ્માતોની સંખ્યા ૪૭ હતી, જે ૨૦૨૪માં વધીને ૧૨૩ પર પહોંચી ગઈ છે. તાજેતરમાં જાન્યુઆરી ૨૦૨૫માં એર બુસાનની ફ્લાઇટમાં અને જુલાઈ ૨૦૨૫માં ટોક્યોની ટ્રેનમાં પાવર બેંકને કારણે લાગેલી આગની ઘટનાઓએ સુરક્ષા એજન્સીઓની ચિંતા વધારી દીધી હતી.
નવા નિયમો શું કહે છે?: નવી ગાઈડલાઈન્સ મુજબ, હવે મુસાફરો પોતાની સાથે કેટલી પાવર બેંક રાખી શકશે તેની પણ મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે:
•    ૧૬૦ વોટ-કલાકથી વધુ ક્ષમતા ધરાવતી હાઈ-કેપેસિટી બેટરીઓ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ રહેશે.
•    મુસાફરો ૧૬૦ વોટ-કલાક કે તેથી ઓછી ક્ષમતા ધરાવતી માત્ર બે બેટરીઓ જ પોતાની સાથે રાખી શકશે.
•    હાલમાં ૧૦૦ વોટ-કલાકથી ઓછી બેટરી પર કોઈ મર્યાદા નથી, પરંતુ એપ્રિલ ૨૦૨૬ થી તમામ પર કડક નિયંત્રણો લાગુ થશે.
જાપાન આવતી-જતી તમામ ફ્લાઇટ્સ પર અસર: આ પ્રતિબંધ માત્ર જાપાનની સ્થાનિક ફ્લાઇટ્સ પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ જાપાનથી ઉપડતી અથવા જાપાન આવતી તમામ આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઇટ્સ પર પણ લાગુ પડશે. એરલાઇન્સ કંપનીઓને આ ફેરફારો વિશે જાણ કરી દેવામાં આવી છે અને મુસાફરોને આ નિયમોનું ચુસ્તપણે પાલન કરાવવાની સૂચના આપવામાં આવી છે.
જુલાઈ મહિનાથી જ જાપાની એરલાઇન્સે મુસાફરોને સલાહ આપી છે કે તેઓ બેટરીનો ઉપયોગ કરતી વખતે તેને ઓવરહેડ ડબ્બા (Luggage compartment) માં મૂકવાને બદલે પોતાની પાસે જ રાખે, જેથી કોઈ પણ અઘટિત ઘટના સમયે તાત્કાલિક પગલાં ભરી શકાય. સુરક્ષિત હવાઈ મુસાફરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે જાપાનનું આ પગલું ઉડ્ડયન ક્ષેત્રે મોટો ફેરફાર લાવશે તેમ માનવામાં આવે છે.