નવી દિલ્હી:  અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની 'અમેરિકા ફર્સ્ટ' નીતિ અને ભારત સાથેના વેપાર કરારમાં રશિયન તેલનો મુદ્દો હવે ગરમાયો છે. ભૂતપૂર્વ ભારતીય રાજદૂત કે.સી. સિંહે ભારત સરકારને એક અત્યંત મહત્વની અને આક્રમક સલાહ આપી છે. તેમણે કહ્યું કે જો ટ્રમ્પ પ્રશાસન રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા બદલ ભારત પર ૨૫% ટેરિફ લાદવાની શરત મૂકી શકતું હોય, તો ભારતે પણ વળતો પ્રહાર કરવો જોઈએ. સિંહના જણાવ્યા અનુસાર, જો ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર પાકિસ્તાનને ખુશ કરવા માટે કોઈ પગલાં ભરે અથવા ભારતમાં સીમાપારથી થતા આતંકવાદ પર મૌન રહે, તો ભારતે પણ અમેરિકન સામાન પર ટેરિફ લાદવાની શરત વેપાર કરારમાં ઉમેરવી જોઈએ. આ એક એવી રણનીતિ છે જે ટ્રમ્પને તેમની જ ભાષામાં જવાબ આપવાની તાકાત રાખે છે.

રાજદૂતે ચીનનું ઉદાહરણ આપતા સમજાવ્યું કે ટ્રમ્પ સાથે વ્યવહાર કરવાનો એક જ રસ્તો છે - 'પ્રેશર પોલિટિક્સ'. જ્યારે ટ્રમ્પે ચીન પર ટેરિફ લાદ્યા ત્યારે ચીને 'રેર અર્થ મેટલ્સ' (દુર્લભ ધાતુઓ)નો સપ્લાય રોકવાની ધમકી આપી ટ્રમ્પને પાછા હટવા મજબૂર કર્યા હતા. બીજી તરફ, ભારત રશિયા પાસેથી જે તેલ નથી ખરીદી રહ્યું, તે જ તેલ ચીન વધુ જથ્થામાં ખરીદીને પોતાની અર્થવ્યવસ્થા મજબૂત કરી રહ્યું છે. સિંહે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો છે કે યુક્રેન યુદ્ધ યુરોપને વધુ અસર કરી રહ્યું છે, છતાં યુરોપિયન દેશોએ ભારત પર તેલ ન ખરીદવા માટે આવી કોઈ આકરી શરતો લાદી નથી, તો પછી અમેરિકા કેમ વેપારને ભૂ-રાજકીય દબાણનું સાધન બનાવી રહ્યું છે?

ભારત માટે અત્યારે સૌથી મોટો પડકાર એ છે કે રશિયા પાસેથી સસ્તું તેલ ખરીદવું કે અમેરિકા સાથેના વેપાર સંબંધો સાચવવા. રશિયન તેલ બંધ કરવાથી ભારતના સામાન્ય નાગરિકો પર મોંઘવારીનો બોજ વધી શકે છે. કે.સી. સિંહનું માનવું છે કે ભારતનો પક્ષ નબળો નથી, પરંતુ આપણે ખાનગી વાટાઘાટોમાં અમેરિકાને સ્પષ્ટ સંભળાવવું પડશે કે પાકિસ્તાનના સૈન્ય પ્રમુખને ખુશ કરવાની અમેરિકાની આદત ભારતની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ખતરો છે. જો અમેરિકા તેની વિદેશ નીતિને વેપાર સાથે જોડશે, તો ભારતે પણ તેની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને પાકિસ્તાન કનેક્શનને ટેબલ પર લાવવું જ પડશે. આ 'ગીવ એન્ડ ટેક'ની રમત હવે માત્ર તેલ અને ટેરિફ પૂરતી મર્યાદિત નથી રહી, પણ એશિયાની સર્વોપરિતાની લડાઈ બની ગઈ છે.