નવી દિલ્‍હી, તા.૪: બેટરી ટેકનોલોજીમાં ઐતિહાસિક સફળતા, વર્તમાન સમયમાં ઇલેક્‍ટ્રિક વાહનો સામે સૌથી મોટો પડકાર બેટરી ર્ચાજિંગમાં લાગતો સમય અને તેની મર્યાદિત રેન્‍જ છે. અત્‍યાર સુધી વપરાતી લિથિયમ-આયન બેટરીઓને ચાર્જ થવામાં ઘણો સમય લાગે છે, પરંતુ વૈજ્ઞાનિકોએ હવે આ સમસ્‍યાનો ઉકેલ શોધી કાઢયો છે.

શું છે આ નવી ટેકનોલોજી? સામાન્‍ય બેટરીમાં લિક્‍વિડ એટલે કે પ્રવાહી ઇલેક્‍ટ્રોલાઇટનો ઉપયોગ થાય છે, જે ગરમ થવાનું અને આગ લાગવાનું જોખમ ધરાવે છે.

તેની સામે આ નવી સોલિડ-સ્‍ટેટ બેટરીમાં ઘન પદાર્થોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્‍યો છે. આ બેટરી વધુ સુરક્ષિત છે અને તે વધુ ઉર્જા સંગ્રહિત કરી શકે છે.

વર્તમાન અને નવી ટેકનોલોજી વચ્‍ચેનો તફાવત, જો આપણે હાલની બેટરીઓ અને નવી સોલિડ-સ્‍ટેટ બેટરીની સરખામણી કરીએ તો મોટો તફાવત જોવા મળે છે. અત્‍યારે ઇલેક્‍ટ્રિક વાહનોને ચાર્જ કરવામાં પિસ્‍તાલીસ થી નેવું મિનિટ જેટલો સમય લાગે છે, જ્‍યારે નવી ટેકનોલોજીની મદદથી આ કામ માત્ર પાંચ મિનિટમાં પૂર્ણ થઈ જશે. ર્ચાજિંગ સમયની સાથે તેની ક્ષમતામાં પણ ધરખમ વધારો થયો છે. અત્‍યારની બેટરીઓ એક ચાર્જમાં માંડ ત્રણસો થી ચારસો કિલોમીટરની મુસાફરી કરાવી શકે છે, તેની સામે સોલિડ-સ્‍ટેટ બેટરી ગાડીને એક હજાર કિલોમીટરથી પણ વધુ અંતર સુધી દોડાવી શકશે.

સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ પણ આ નવી બેટરી ઘણી ચઢિયાતી છે. અત્‍યારની બેટરીઓમાં આગ લાગવાનું મધ્‍યમ જોખમ રહેતું હોય છે, પરંતુ નવી ઘન પદાર્થ વાળી બેટરી અત્‍યંત સુરક્ષિત છે. વળી, તેનું આયુષ્‍ય પણ ઘણું લાંબુ છે. હાલની બેટરીઓ આઠ થી દસ વર્ષ ચાલે છે, જ્‍યારે સોલિડ-સ્‍ટેટ બેટરી વીસ વર્ષ થી પણ વધુ સમય સુધી કાર્યરત રહી શકે છે.

વૈજ્ઞાનિકોનું શું કહેવું છે? હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટી અને ટોયોટા જેવી મોટી કંપનીઓના સંશોધકો આ ટેકનોલોજી પર કામ કરી રહ્યા છે. તેમના મતે, આગામી એકથી બે વર્ષમાં આ બેટરીઓનું વ્‍યાવસાયિક ઉત્‍પાદન શરૂ થઈ શકે છે. જે દિવસે આ બેટરી બજારમાં આવશે, તે દિવસથી સામાન્‍ય લોકો માટે ઇલેક્‍ટ્રિક કાર રાખવી અત્‍યંત સરળ અને સસ્‍તી બની જશે. લાંબી મુસાફરી દરમિયાન ર્ચાજિંગના ટેન્‍શન વગર હવે પ્રવાસ કરી શકાશે, જે પર્યાવરણ અને ખિસ્‍સા બંને માટે ફાયદાકારક સાબિત થશે.