નવી દિલ્હી: તા.૦૯: હિન્દુ ધર્મમાં માઘ માસની એકાદશીનું વિશેષ મહત્વ છે, જે 'ષટ્તિલા એકાદશી' તરીકે ઓળખાય છે. વર્ષ ૨૦૨૬માં આ પવિત્ર તિથિ ૧૪ જાન્યુઆરીના રોજ આવી રહી છે. આ વર્ષની વિશેષતા એ છે કે આ દિવસે સૂર્યનારાયણ પણ મકર રાશિમાં પ્રવેશ કરશે, એટલે કે મકરસંક્રાંતિ અને એકાદશીનો એક અત્યંત શુભ અને દુર્લભ સંયોગ રચાશે. ધાર્મિક માન્યતા મુજબ, આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુની આરાધના કરવાથી સાત જન્મોના પાપ ધોવાઈ જાય છે અને દેવી લક્ષ્મીની અસીમ કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે.
તિલ (તલ) ના છ વિશિષ્ટ ઉપયોગો
'ષટ્તિલા' નામ પ્રમાણે જ આ દિવસે તલના છ પ્રકારે ઉપયોગ કરવાનું વિધાન છે: તલ મિશ્રિત પાણીથી સ્નાન, તલનું ઉબટન, તલથી હવન, તલ મિશ્રિત પાણીનું સેવન, તલનું ભોજન અને તલનું દાન. એવું માનવામાં આવે છે કે જે ભક્ત આ દિવસે તલનું દાન કરે છે, તેને અનેક વર્ષોના તપ સમાન પુણ્ય ફળ મળે છે.
શ્રી હરિ સ્તોત્ર: શાંતિ અને સમૃદ્ધિની ચાવી
આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુને પ્રસન્ન કરવા માટે 'શ્રી હરિ સ્તોત્ર'નો પાઠ કરવો અત્યંત કલ્યાણકારી માનવામાં આવે છે. જગતના પાલનહાર એવા ભગવાન વિષ્ણુના આ સ્તોત્રમાં તેમના ભવ્ય સ્વરૂપનું વર્ણન છે. આ પાઠ કરવાથી ઘરમાં રહેલી નકારાત્મક ઊર્જા દૂર થાય છે અને કાયમી સુખ-શાંતિનો વાસ થાય છે. ખાસ કરીને જે ઘરમાં આર્થિક તંગી રહેતી હોય, ત્યાં આ દિવસે ભક્તિભાવ પૂર્વક વિષ્ણુ સહસ્ત્રનામ અથવા હરિ સ્તોત્રનો પાઠ કરવાથી લક્ષ્મીજી પ્રસન્ન થાય છે.
પૂજા વિધિ અને સાવધાની
ષટ્તિલા એકાદશીના દિવસે સવારે વહેલા ઉઠીને સ્નાન કર્યા બાદ ભગવાન વિષ્ણુ સમક્ષ દીવો પ્રગટાવી વ્રતનો સંકલ્પ લેવો જોઈએ. ભગવાનને પીળા ફૂલ, પંચામૃત અને તલના લાડુનો ભોગ ધરાવવો જોઈએ. આ દિવસે તુલસીના પાન તોડવાની ભૂલ ન કરવી જોઈએ, કારણ કે એકાદશી પર તુલસીજી વિષ્ણુ ભક્તિમાં લીન હોય છે. મકરસંક્રાંતિ પણ આ જ દિવસે હોવાથી પવિત્ર નદીઓમાં સ્નાન અને અન્નદાનનું મહત્વ અનેકગણું વધી જાય છે.
મંત્ર શક્તિ: 'શાન્તાકારમ્ ભુજગશયનં...' મંત્રના જાપ સાથે દિવસની શરૂઆત કરવાથી મન શાંત રહે છે અને આધ્યાત્મિક ઉન્નતિ થાય છે.