તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
યુધ્ધ રોકવાનો જશ ખાટવા હવે ચીનને અભરખો
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ બાદ વધુ એક ‘‘ક્રેડિટખોર'' મેદાનેઃ ચીને ઢોલ વગાડયા... અમે ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચે યુધ્ધવિરામ કરાવ્યું : પાકિસ્તાનને છુપી મદદ કરનાર ‘‘ડ્રેગન'' હવે ડાહી-ડાહી વાતો કરવા લાગ્યું: યુધ્ધના ૭ મહિના બાદ જશ લેવા દોડયું
બીજીંગ તા.૩૧: શું શી જિનપિંગ પણ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની જેમ નોબેલ શાંતિ પુરસ્કારને લાયક છે? આ પ્રશ્ન એટલા માટે ઉભો થયો છે કારણ કે, અમેરિકા પછી, ચીને હવે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે તણાવ દરમિયાન મધ્યસ્થી કરવાનો દાવો કર્યો છે. ચીન પહેલા અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અનેક વખત ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામ કરાવવાનો દાવો કર્યો હતો. હવે, ચીનના વિદેશ પ્રધાન વાંગ યીએ જણાવ્યું છે કે તેમના દેશે સંઘર્ષ દરમિયાન નવી દિલ્હી અને ઇસ્લામાબાદ વચ્ચે મધ્યસ્થી કરી હતી અને યુદ્ધવિરામ કરાવવા અને શાંતિ લાવવામાં ભૂમિકા ભજવી હતી. ચીન અને પાકિસ્તાન વચ્ચેની મિત્રતા વિશ્વભરમાં જાણીતી છે. દરમિયાન, તાજેતરમાં ભારત-ચીન સંબંધોમાં પણ સુધારો થયો છે.
ચીનના વિદેશ પ્રધાન વાંગ યીએ મંગળવારે (૩૦ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૫) જણાવ્યું હતું કે ચીને આ વર્ષે અનેક હોટસ્પોટ મુદ્દાઓૅ પર મધ્યસ્થી કરી હતી, જેમાં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના તણાવનો પણ સમાવેશ થાય છે. વાંગ યી બેઇજિગમા આંતરરાષ્ટ્રીય પરિસ્થિતિ અને ચીનની વિદેશ નીતિ વિષય પર એક પરિસંવાદને સંબોધિત કરી રહ્યા હતા. જોકે, ભારતે અગાઉ ચીનના દાવાને નકારી કાઢ્યો છે. નવી દિલ્હી સ્પષ્ટપણે જણાવે છે કે ૭ થી ૧૦ મે, ૨૦૨૫ દરમિયાન ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે થયેલા લશ્કરી મુકાબલાનું નિરાકરણ બંને સેનાઓના ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ મિલિટરી ઓપરેશન્સ (DGMOs) વચ્ચે સીધી વાતચીત દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. વિદેશ મંત્રાલયે ૧૩ મેના રોજ એક પ્રેસ બ્રીફિગમાં જણાવ્યું હતું કે ૧૦ મે, ૨૦૨૫ના રોજ બપોરે ૩:૩૫ વાગ્યે થયેલી DGMO-સ્તરની ફોન વાતચીતમાં યુદ્ધવિરામની તારીખ, સમય અને શરતો પર સંમતિ સધાઈ હતી. ભારત એ પણ સ્પષ્ટ વલણ જાળવી રાખે છે કે ભારત-પાકિસ્તાનના મુદ્દાઓમાં કોઈ તૃતીય પક્ષની કોઈ ભૂમિકા નથી.
વાંગ યીએ પોતાના ભાષણમાં જણાવ્યું હતું કે બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી આ વર્ષે સૌથી વધુ સ્થાનિક યુદ્ધો અને સરહદપાર સંઘર્ષો જોવા મળ્યા છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ચીને નિષ્પક્ષ અને ઉદ્દેશ્યપૂર્ણૅ અભિગમ અપનાવ્યો હતો, જેમાં સમસ્યાઓના કારણો અને લક્ષણો બંને પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે ચીને ઉત્તરી મ્યાનમાર, ઈરાની પરમાણુ મુદ્દો, ભારત-પાકિસ્તાન તણાવ, ઇઝરાયલ-પેલેસ્ટાઇન વિવાદ અને કંબોડિયા-થાઇલેન્ડ સંઘર્ષમાં મધ્યસ્થી કરી હતી. મે ૨૦૨૫ માં ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન ભારત-પાકિસ્તાન સંઘર્ષમાં ચીનની ભૂમિકા અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા થયા હતા. પાકિસ્તાનને લશ્કરી સમર્થન આપવા બદલ ચીનની ખાસ ટીકા કરવામાં આવી હતી. સંઘર્ષના પહેલા દિવસે ૭ મે ના રોજ, ચીને ભારત અને પાકિસ્તાનને સંયમ રાખવાની અપીલ કરી અને ભારતીય હવાઈ હુમલા પર દુઃખ વ્યક્ત કર્યું. ચીનના વિદેશ મંત્રાલયે એમ પણ કહ્યું કે તે તમામ પ્રકારના આતંકવાદનો વિરોધ કરે છે, જેને પહેલગામ આતંકવાદી હુમલાના સંદર્ભમાં જોવામાં આવ્યું હતું.
ચીને ઓપરેશન સિદૂર દરમિયાન મધ્યસ્થી કરવાનો દાવો કર્યો હશે. જોકે, સત્ય એ છે કે આ સંઘર્ષમાં ચીનની ભૂમિકા પર સવાલ ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. ચીન દ્વારા પાકિસ્તાનને કરવામાં આવતા શષાોના પુરવઠા અંગે પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. ચીન પાકિસ્તાનનો સૌથી મોટો શષ સપ્લાયર છે, જે તેના લશ્કરી સાધનોનો ૮૧ ટકાથી વધુ સપ્લાય કરે છે.
ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન, પાકિસ્તાને ભારત સામે મોટી માત્રામાં ચીની શષોનો ઉપયોગ કર્યો હતો. યુએસ કોંગ્રેસની સમિતિ, યુએસ-ચીન આર્થિક અને સુરક્ષા સમીક્ષા પંચે એક અહેવાલમાં જણાવ્યું હતું કે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના ચાર દિવસના સંઘર્ષ દરમિયાન ચીની શષોનો પ્રયોગશાળા તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
અહેવાલ મુજબ, આ પહેલી વાર હતું જ્યારે ચીનના આધુનિક શષાો, જેમ કે HQ-9 વાયુ સંરક્ષણ પ્રણાલી, PL-૧૫ એર-ટુ-એર મિસાઇલ અને J-10 ફાઇટર જેટનો વાસ્તવિક યુદ્ધમાં ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. વધુમાં, ચીને પાકિસ્તાનને ભારતીય સૈન્ય સંબંધિત જીવંત ઇનપુટ પૂરા પાડ્યા હતા.
ભારતીય વાયુસેનાએ ભારતીય ક્ષેત્રમાં ચીની PL-15 મિસાઇલને તોડી પાડી. આ મિસાઇલ ભારતને કોઈ નુકસાન પહોંચાડવામાં નિષ્ફળ ગઈ.
ભારત માટે, ડેપ્યુટી ચીફ ઓફ આર્મી સ્ટાફ લેફટનન્ટ જનરલ રાહુલ આર. સિહે આરોપ લગાવ્યો કે ચીને સંઘર્ષનો ઉપયોગ ૅજીવંત પ્રયોગશાળૉ તરીકે કર્યો અને પાકિસ્તાનને શક્ય તમામ સહાય પૂરી પાડી. તેમણે કહ્યું કે ચીને, તેની પ્રાચીન લશ્કરી વ્યૂહરચનાના ભાગ રૂપે, ઉધાર લીધેલા છરીથી હુમલો કરવાનીૅ નીતિ અપનાવી. ચીને સીધો જવાબ ટાળીને આ આરોપને ઓછો કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. વાંગ યીએ પોતાના ભાષણમાં ભારત-ચીન સંબંધોમાં સુધારાની ૅસારી ગતિૅનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે નોંધ્યું કે ઓગસ્ટમાં તિયાનજિનમાં શાંઘાઈ સહયોગ સંગઠન (SCO) સમિટમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારત-ચીન સંબંધોમાં સકારાત્મક સંકેતો જોવા મળ્યા છે. વાંગ યીએ બ્રિક્સના વિસ્તરણ, પડોશી દેશો સાથે ચીનના સંબંધો અને ચીન-અમેરિકાના સંબંધો પર પણ ચર્ચા કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ચીન-અમેરિકાના સંબંધો વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાંના એક છે અને બંને દેશોએ પરસ્પર આદર અને વાતચીત દ્વારા મતભેદોનો ઉકેલ લાવવો જોઈએ.(૩૮.૧૨)
(10:52 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
