નવી દિલ્હી: ભારતમાં સોપારીના ખેડૂતો હાલમાં વિદેશી આયાતના અસામાન્ય પ્રવાહથી ભારે ચિંતામાં મુકાયા છે. કેન્દ્ર સરકારે સંસદમાં રજૂ કરેલા આંકડાઓ અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫માં ભારતે કુલ ૪૨,૨૩૬.૦૨ ટન સોપારીની આયાત કરી હતી, જેનું મૂલ્ય ₹૧,૨૦૮.૩૪ કરોડ હતું. આની સામે, ભારતે માત્ર ૨,૩૯૬.૨૬ ટન સોપારીની નિકાસ કરી હતી.

કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે લોકસભામાં માહિતી આપી હતી કે આયાત કરનારા દેશોમાં બાંગ્લાદેશ (૧૨,૧૫૫.૪૦ ટન), ઇન્ડોનેશિયા (૧૧,૫૮૯.૫૬ ટન), શ્રીલંકા (૮,૩૫૩.૭૦ ટન) અને મ્યાનમાર (૭,૫૬૯.૦૩ ટન) મુખ્ય છે. દક્ષિણ કન્નડના સાંસદ કેપ્ટન બ્રિજેશએ સંસદમાં આ મુદ્દો ઉઠાવતા જણાવ્યું હતું કે આ આયાત ભારતની ખાસ વેપાર યોજના હેઠળ ઓછાં વિકસિત દેશોને મળતી કસ્ટમ ડ્યુટીમાં છૂટનો દુરુપયોગ છે. આના કારણે શૂન્ય-ડ્યુટી સોપારી ભારતમાં પ્રવેશી રહી છે, જે ભારતીય ખેડૂતોને સીધું અને ભારે નુકસાન પહોંચાડી રહી છે.

સાંસદ બ્રિજેશના મતે, ભારત સોપારી ઉત્પાદનમાં સંપૂર્ણપણે આત્મનિર્ભર છે. ૨૦૨૩-૨૪માં, દેશમાં આશરે ૧.૪ મિલિયન ટન સોપારીનું બમ્પર ઉત્પાદન થયું હતું, જેમાં એકલા કર્ણાટકનો ફાળો લગભગ ૧ મિલિયન ટન હતો. દેશમાં ઊંચું ઉત્પાદન હોવા છતાં, શૂન્ય ડ્યુટી પર સોપારીની આયાત થવાથી સ્થાનિક બજાર ભાવમાં તીવ્ર ઘટાડો થઈ રહ્યો છે, જેના કારણે કર્ણાટક અને દક્ષિણ કન્નડના ખેડૂતો માટે આજીવિકા સંકટ સર્જાયું છે.

સ્થાનિક ખેડૂતોને બચાવવા માટે, સાંસદે કેન્દ્રીય નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ અને વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલને પત્ર લખીને તાત્કાલિક નિયમોમાં ફેરફાર કરવાની માંગ કરી છે. તેમણે માંગ કરી છે કે સોપારીને તાત્કાલિક કરમુક્તિ યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવે, જેનાથી સામાન્ય ૧૦૦% મૂળભૂત કસ્ટમ ડ્યુટી લાગુ થઈ શકે. આ સંઘર્ષ ભારતીય ખેડૂતોના આર્થિક હિતો અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર સંબંધો વચ્ચેના જટિલ સંતુલનને દર્શાવે છે.