નવી દિલ્હી: બાંગ્લાદેશમાંથી આવેલા હિન્દુ, જૈન, બૌદ્ધ અને અન્ય લઘુમતી સમુદાયોને સ્પેશિયલ ઇન્ક્લુઝન રજિસ્ટરમાં સામેલ કરવાની માગણી કરતી એક મહત્વપૂર્ણ અરજી પર સુપ્રીમ કોર્ટે ચૂંટણી પંચ , કેન્દ્ર સરકાર અને પશ્ચિમ બંગાળ સરકારને નોટિસ ફટકારી છે. NGO આત્મદીપ દ્વારા દાખલ કરાયેલી આ અરજીમાં આરોપ લગાવવામાં આવ્યો છે કે આ લઘુમતીઓએ ૨૦૧૪ પહેલા નાગરિકતા માટે અરજી કરી હોવા છતાં, તેમની અરજીઓ પર કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી નથી. અરજીકર્તાઓ દાવો કરે છે કે તેઓ બાંગ્લાદેશમાં ધાર્મિક અત્યાચારનો સામનો કરીને ભારતમાં આશ્રય લેવા આવ્યા હતા.

સુનાવણી દરમિયાન, મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાન્તે આ મામલાની સંવેદનશીલતા પર ભાર મૂક્યો અને "ડીમ્ડ નાગરિકત્વ " ની વિભાવના પર મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી કરી. તેમણે કહ્યું કે, "કોઈ વ્યક્તિ જૈન છે કે બૌદ્ધ છે તેના આધારે આપણે ભેદભાવ કરી શકીએ નહીં. ડીમ્ડ નાગરિકત્વનો ખ્યાલ લાગુ થવો જોઈએ." જોકે, કોર્ટે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે નાગરિકતાનો અધિકાર છે, પરંતુ દરેક કેસનો નિર્ણય તેના તથ્યોના આધારે કરવામાં આવશે. આનાથી એ સ્પષ્ટ થાય છે કે કોર્ટ માનવીય પાસાં અને બંધારણીય અધિકારો બંનેને ધ્યાનમાં લઈ રહી છે.

વરિષ્ઠ વકીલ કરુણા નંદીએ કોર્ટમાં દલીલ કરી હતી કે અરજદારો મોટાભાગે હિન્દુઓ છે, પરંતુ તેમાં બૌદ્ધો અને ખ્રિસ્તીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે, "અમે ૨૦૧૪ પહેલા આવ્યા હતા, તેથી અમને CAA (નાગરિકતા સંશોધન અધિનિયમ) નું રક્ષણ મળતું નથી." તેમણે માગણી કરી કે બાસુદેવના ચુકાદા માં જે વચગાળાની રાહત આપવામાં આવી હતી, તે SIR ને લાગુ થવી જોઈએ. આ વચગાળાની રાહતનો અર્થ છે કે નાગરિકતા પ્રક્રિયા પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી તેમને અમુક હદ સુધી સુરક્ષા અને અધિકારો મળવા જોઈએ.

આ મામલો પશ્ચિમ બંગાળની રાજનીતિ અને સરહદી સુરક્ષાના દૃષ્ટિકોણથી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. સુપ્રીમ કોર્ટે હવે આ અરજીને અન્ય સમાન કેસોની સાથે ૯ ડિસેમ્બરે સૂચિબદ્ધ કરી છે. કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો તેમજ ચૂંટણી પંચ દ્વારા નોટિસના જવાબમાં શું વલણ અપનાવવામાં આવે છે તે જોવાનું બાકી છે, પરંતુ કોર્ટનો આદેશ બાંગ્લાદેશથી આવેલા લઘુમતીઓના કાનૂની અને માનવાધિકારી મુદ્દાઓને રાષ્ટ્રીય સ્તરે ચર્ચામાં લાવશે.