મુંબઇ તા.૧: રિલાયન્‍સ ઇન્‍ડસ્‍ટ્રીઝના ચેરમેન મુકેશ અંબાણીના સંપત્તિના આંકડા ઘણીવાર હેડલાઇન્‍સમાં બને છે, પરંતુ શું તમે ક્‍યારેય આ આંકડાઓની ઊંડાઈને સમજવાનો પ્રયાસ કર્યો છે? આજે, અમે તમને એક ગાણિતિક ગણતરી વિશે જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ જે ફક્‍ત રસપ્રદ જ નથી પણ તમને ૅઅસીમ સંપત્તિૅ શું છે તે પણ વિચારવા માટે મજબૂર કરશે.

વિશ્વના ૧૬મા સૌથી ધનિક વ્‍યક્‍તિ અને ભારતના અગ્રણી ઉદ્યોગપતિ મુકેશ અંબાણીની નેટવર્થ વિશે વાંચવું અને સાંભળવું એ એક વાત છે, પરંતુ તેનો અનુભવ કરવો એ એકદમ અલગ વાત છે. આંકડા મુજબ, તેમની કુલ સંપત્તિ ડોલર૧૧૩.૫ બિલિયન અથવા ભારતીય ચલણમાં આશરે રૂા.૧૦.૧૪ લાખ કરોડ હોવાનો અંદાજ છે. આ રકમ એટલી વિશાળ છે કે જો કોઈ સામાન્‍ય વ્‍યક્‍તિ તેને ગણવાનું શરૂ કરે, તો તે જીવનભર ચાલશે. જોકે, આ સંપત્તિના કદને સમજવાનો શ્રેષ્ઠ માર્ગ એક કાલ્‍પનિક ખર્ચ દ્વારા છે. જો મુકેશ અંબાણી પોતાના ખજાના ખોલે અને એક પણ પૈસો કમાયા વિના ખર્ચ કરવાનું શરૂ કરે, તો પૈસા કેટલા સમય સુધી ચાલશે?

ધારો કે મુકેશ અંબાણી આજે પોતાના બધા વ્‍યવસાયો બંધ કરી દે છે. રિલાયન્‍સ તરફથી કોઈ રોકાણ, વ્‍યાજ અને ડિવિડન્‍ડ નથી. તેનો અર્થ એ કે તેમની આવક શૂન્‍ય થઈ જાય છે. આ પછી, તેઓ દરરોજ રૂા.૫ કરોડ ખર્ચવાનું શરૂ કરે છે.  રૂા.૫ કરોડ એવી રકમ છે જે એક ઉચ્‍ચ-મધ્‍યમ વર્ગના પરિવારને પણ આજીવન કમાવવા માટે લાગશે.

મુકેશ અંબાણીની વર્તમાન સંપત્તિ  રૂા.૧,૦૧,૪૦,૦૦,૦૦,૦૦,૦૦૦ ( રૂા.૧૦.૧૪ લાખ કરોડ) છે. જો આને દરરોજ  રૂા.૫ કરોડથી ભાગવામાં આવે, તો તેમની સંપત્તિ ખતમ થવામાં ૨૦૨,૮૦૦ દિવસ લાગશે. આ આંકડો કદાચ મોટી સંખ્‍યા લાગે, પરંતુ જ્‍યારે આપણે તેને વર્ષોમાં રૂપાંતરિત કરીએ છીએ, ત્‍યારે ચિત્ર સ્‍પષ્ટ થાય છે.

૨૦૨,૮૦૦ દિવસને ૩૬૫ વડે ભાગવાથી ૫૫૫ વર્ષ મળે છે. હા, જો મુકેશ અંબાણી હવેથી દરરોજ  રૂા.૫ કરોડ ખર્ચ કરે છે, તો પણ તેમના ખજાના ખાલી થવામાં પાંચ સદીઓ લાગશે. આનો અર્થ એ થયો કે તેમની ઘણી ભાવિ પેઢીઓ બિલકુલ કામ કર્યા વિના વૈભવી જીવનશૈલી જીવી શકશે.

આ અપાર સંપત્તિ રાતોરાત બનાવવામાં આવી ન હતી. તે લાંબા સંઘર્ષ અને દૂરંદેશી વિચારસરણીનું પરિણામ છે. રિલાયન્‍સ ઇન્‍ડસ્‍ટ્રીઝ, જે આજે  રૂા.૧૨૫ અબજની આવક ધરાવે છે, તેની સ્‍થાપના ૧૯૬૬ માં મુકેશ અંબાણીના પિતા ધીરુભાઈ અંબાણી દ્વારા કરવામાં આવી હતી. તે સમયે, તેઓ એક નાના કાપડ ઉત્‍પાદક હતા અને યાર્નનો વેપાર કરતા હતા.

ધીરુભાઈ અંબાણીની મહેનત અને દ્રષ્ટિએ રિલાયન્‍સને ભારતની સૌથી મોટી કંપનીઓમાંની એકમાં પરિવર્તિત કરી. ૨૦૦૨ માં તેમના પિતાના અવસાન પછી, વ્‍યાપાર સામ્રાજ્‍ય મુકેશ અંબાણી અને તેમના નાના ભાઈ અનિલ અંબાણી વચ્‍ચે વહેંચાઈ ગયું. મુકેશ અંબાણીએ પેટ્રોકેમિકલ્‍સ, તેલ અને ગેસ રિફાઇનિગ જેવા મુખ્‍ય વ્‍યવસાયોને પોતાના હાથમાં લીધા અને તેમને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ ગયા. આજે, રિલાયન્‍સનો વ્‍યવસાય ફક્‍ત તેલ પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેમાં રિટેલ, મીડિયા, ટેલિકોમ અને નાણાકીય સેવાઓનો સમાવેશ થાય છે.