અમદાવાદ, તા.૨૫: ગુજરાતમાં રોકાણનો માહોલ ઝડપથી બદલાઈ રહ્યો છે, અને રાજ્યનું સૌથી મોટું શહેર અમદાવાદ આ પરિવર્તનનું નેતૃત્વ કરી રહ્યું છે. સમગ્ર વર્ષ દરમિયાન શેરબજારમાં વધઘટ છતાં, અમદાવાદે ઇકિવટી એસેટ અંડર મેનેજમેન્ટ (AUM) માં વૃદ્ધિના સંદર્ભમાં દેશના ટોચના ૧૦ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ હબમાં પોતાને સ્થાપિત કર્યું છે. વૃદ્ધિ દરની દ્રષ્ટિએ શહેર મુંબઈ પછી બીજા ક્રમે છે.

એસોસિએશન ઓફ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ ઇન ઇન્ડિયા (AMFI) ના તાજેતરના ડેટા દર્શાવે છે કે અમદાવાદની ઇકિવટી એસેટ અંડર મેનેજમેન્ટ (AUM) ૧૬.૬%વધીને રૂ.૨.૨૬ લાખ કરોડ સુધી પહોંચી ગઈ છે.

જોકે, કુલ રોકાણના સંદર્ભમાં મુંબઈ હજુ પણ દેશમાં આગળ છે, રૂ.૨૧.૧૮ લાખ કરોડ (૧૭.૩% ની વૃદ્ધિ) સાથે. જોકે, અમદાવાદના રોકાણકારો જે ગતિએ બજારમાં ભાગીદારી વધારી રહ્યા છે તે નોંધપાત્ર છે. આ બદલાતા રોકાણ વર્તને અમદાવાદને રાષ્ટ્રીય સ્તરે છઠ્ઠા સ્થાને પહોંચાડ્યું છે, વૃદ્ધિની ગતિની દ્રષ્ટિએ ઘણા મોટા મહાનગરોને પાછળ છોડી દીધા છે.

આ તેજીનું કારણ શું છે?

બજાર વિશ્લેષકો માને છે કે SIP સંસ્કૃતિનો વિકાસ, ઇકિવટી (શેરબજાર) માં લોકોનો રસ વધવો અને નિકાલજોગ આવકમાં વધારો આના મુખ્ય કારણો છે. લોકો હવે લાંબા ગાળાની ભંડોળ વ્યૂહરચના પર કામ કરી રહ્યા છે.

નાણાકીય સલાહકાર પેઢીના ડિરેકટર મુમુક્ષુ દેસાઈએ એક રાષ્ટ્રીય દૈનિકને જણાવ્યું હતું કે "TINA" (ધેર ઇઝ નો ઓલ્ટરનેટિવ) પરિબળ મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણને આગળ ધપાવી રહ્યું છે.

દેસાઈ કહે છે, સામાન્ય માણસ માટે રિયલ એસ્ટેટ કંઈક અંશે વધુ સુલભ બન્યું છે, અને FD વ્યાજ દરોમાં પણ ઘટાડો થયો છે. તે જ સમયે, ભારતે ઘણા વૈશ્વિક ઇકિવટી બજારો કરતાં વધુ સારું પ્રદર્શન કર્યું છે. ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સે રોકાણ એટલું સરળ બનાવ્યું છે કે SIP ની સંખ્યા સતત વધી રહી છે. ઉચ્ચ નેટવર્થ ધરાવતા વ્યકિતઓ (HNIs), જેઓ અગાઉ નિશ્ચિત આવક પર આધાર રાખતા હતા, તેઓ પણ હવે હાઇબ્રિડ અને મલ્ટી-એસેટ ફંડ્સ તરફ વળ્યા છે. જ્યારે FD દર લગભગ ૬% હતા, ત્યારે ૮-૯% વળતર અને કર લાભોએ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સને ખૂબ જ આકર્ષક વિકલ્પ બનાવ્યો હતો.ઙ્ખ

આ અસર સમગ્ર ગુજરાતમાં દેખાય છે.

રોકાણનો આ મોજું ફકત અમદાવાદ પૂરતું મર્યાદિત નથી. ગુજરાતના નવ શહેરો હવે દેશના ટોચના ૧૦૦ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ બજારોમાં સામેલ છે, જે તેને દેશના સૌથી વ્યાપક રોકાણ ક્ષેત્રોમાંનું એક બનાવે છે.

વડોદરા રાષ્ટ્રીય ટોચના ૧૦ માં પ્રવેશ કરે છેઃ વડોદરામાં ઇકિવટી ખ્શ્પ્માં ૧૫્રુ નો નોંધપાત્ર ઉછાળો જોવા મળ્યો, જે ચેન્નાઈ અને હૈદરાબાદ જેવા મોટા મહાનગરોને પણ વૃદ્ધિમાં પાછળ છોડી દે છે.

સુરતઃ ડાયમંડ સિટી સુરત રૂ.૫૮,૨૨૨ કરોડ અને ૧૨.૭% વૃદ્ધિ સાથે મજબૂત ટાયરપ્ર૨ બજાર રહ્યું છે, જોકે અન્ય શહેરોએ તેને પાછળ છોડી દીધું હોવાથી તે રેન્કિંગમાં એક સ્થાન નીચે ગયું છે.

નાના શહેરો પાછળ નથી : મધ્યમ કદના શહેરોમાં પણ આ વૃદ્ધિ ચાલુ છે. રાજકોટમાં ૧૩.૨% નો વધારો જોવા મળ્યો, AUM રૂ.૨૪,૯૫૨ કરોડ સુધી પહોંચ્યો, જે કોચીન, રાંચી, ભુવનેશ્વર અને વિશાખાપટ્ટનમ જેવા અનેક રાજ્ય રાજધાનીઓ કરતાં વધુ સારો દેખાવ કર્યો.

દરમિયાન, ગાંધીનગરમાં ૧૫.૭% નો મજબૂત વિકાસ જોવા મળ્યો, જે PSU કર્મચારીઓ અને GIFT સિટીમાં આર્થિક પ્રવૃત્તિમાં વધારો દ્વારા પ્રેરિત થયો. આણંદમાં, SME અને ડેરી ઉદ્યોગોના રોકાણકારો દ્વારા AUM રૂ.૭,૫૬૧ કરોડ સુધી પહોંચ્યો.

વલસાડમાં રાજ્યમાં સૌથી મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો, જે ૧૨.૩% ની વૃદ્ધિ સાથે પાંચ સ્થાન ઉપર ચઢ્યો. ભાવનગર અને ભરૂચે પણ બે આંકડામાં વિસ્તરણ નોંધાવ્યું.

સલાહકારે નિષ્કર્ષ કાઢ્યો, બજારમાં વધઘટ દરમિયાન પણ આવા સતત SIP પ્રવાહ, આ શહેરોમાં રોકાણની વધતી પરિપકવતા દર્શાવે છે.

ડેટા પર એક નજર

ટોચના ૧૦ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ બજારો (ઇકિવટી AUM – સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૩  AMFI)

શહેર AUM (રૂપિયામાં)

મુંબઈ ૨૧.૧૮ અબજ (રૂ. AUM)

દિલ્હી ૯.૨૭ અબજ (રૂ. AUM)

બેંગલુરુ ૪.૦૬ અબજ (રૂ. AUM)

પુણે ૨.૯૬ અબજ (રૂ. કોલકાતા ૨.૪૯ અબજ (રૂ. AUM)

અમદાવાદ ૨.૨૬ અબજ (રૂ. AUM)

ચેન્નાઈ ૧.૫૭ અબજ (રૂ. AUM)

હૈદરાબાદ ૧.૫૦ અબજ (રૂ. AUM)

વડોદરા ૬૫.૦૨૭ અબજ (રૂ. AUM)

જયપુર ૫૪.૨૭૧ અબજ (રૂ. AUM)

ભારતના ટોચના ૧૦૦ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ બજારોમાં ગુજરાતના અન્ય શહેરો (રૂપિયા AUM) કરોડ)

 વડોદરાઃ ૬૫.૦૨૭ (રૂ. AUM)

 રાજકોટઃ ૨૪.૯૫૨ (રૂ. AUM)

 ગાંધીનગરઃ ૧૧.૩૪૮ (રૂ. AUM) ભાવનગરઃ ૭,૫૬૧

 વાપીઃ ૬,૭૭૫

 આણંદઃ ૬,૦૧૯

 વલસાડઃ ૫,૨૮૫.