નવી દિલ્હી :દિલ્હીના લાલ કિલ્લા વિસ્તારમાં 10 નવેમ્બરના રોજ થયેલા કાર બોમ્બ વિસ્ફોટની તપાસમાં એક સનસનાટીપૂર્ણ ખુલાસો થયો છે. આ વિસ્ફોટ પાછળ સામાન્ય યુવાનો નહીં, પરંતુ ઉચ્ચ શિક્ષિત ડોકટરોનું એક 'વ્હાઇટ કોલર આતંકવાદી મોડ્યુલ' કામ કરી રહ્યું હતું.  જેમનું કટ્ટરપંથીકરણ 2019માં સોશિયલ મીડિયા દ્વારા શરૂ થયું હતું. પાકિસ્તાન અને અન્ય દેશોમાં બેઠેલા વિદેશી હેન્ડલર્સે આ શિક્ષિત યુવાનોનું ઓનલાઈન બ્રેઈનવોશ કર્યું અને તેમને ભારતમાં હુમલાઓનું આયોજન કરવા માટે તૈયાર કર્યા.

તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે હેન્ડલર્સ ડૉ. મુઝમ્મિલ ગનાઈ, ડૉ. અદીલ રાથેર અને ડૉ. ઉમર-ઉન-નબી જેવા સભ્યોની ફેસબુક અને X (ટ્વિટર) પરની પ્રવૃત્તિઓ પર નજર રાખતા હતા. ઓળખ થઈ ગયા બાદ, તેમને એક ખાનગી ટેલિગ્રામ ગ્રુપમાં  સામેલ કરવામાં આવ્યા. અહીં તેમને ખોટા અને ઉશ્કેરણીજનક વીડિયો, સંદેશાઓ અને AI-જનરેટેડ સામગ્રી દ્વારા કટ્ટર બનાવવામાં આવ્યા. આશ્ચર્યની વાત એ છે કે આ ડોકટરોએ ટેલિગ્રામ અને યુટ્યુબનો ઉપયોગ કરીને IED (ઇમ્પ્રુવાઇઝ્ડ એક્સપ્લોઝિવ ડિવાઇસ) બનાવવાની તાલીમ લીધી હતી.

ડિજિટલ ફૂટપ્રિન્ટ્સના આધારે ઉકાસા, ફૈઝાન અને હાશ્મી નામના ત્રણ મુખ્ય વિદેશી હેન્ડલર્સના નામ સામે આવ્યા છે, જેઓ જૈશ-એ-મોહમ્મદ સાથે સંકળાયેલા હોવાનું કહેવાય છે. શરૂઆતમાં આરોપી ડોકટરો વિદેશ જવા માંગતા હતા, પરંતુ હેન્ડલર્સે તેમને ભારતમાં જ હુમલા કરવા માટે કહ્યું. જમ્મુ-કાશ્મીર, યુપી અને હરિયાણા પોલીસે મળીને આ મોડ્યુલનો પર્દાફાશ કર્યો હતો. ફરીદાબાદની એક યુનિવર્સિટીમાંથી 2900 કિલો વિસ્ફોટકો મળી આવતા આખા નેટવર્કનો પર્દાફાશ થયો હતો.

તપાસમાં એ પણ બહાર આવ્યું છે કે લાલ કિલ્લા વિસ્ફોટનો ડ્રાઇવર ડૉ. ઓમર-ઉન-નબી ISISની વિચારધારાથી પ્રભાવિત હતો, જ્યારે અન્ય આરોપીઓ અલ-કાયદા સાથે જોડાયેલા હતા, જેના કારણે તેમના વચ્ચે મતભેદ પણ હતો. હુમલા માટે કુલ 2.6 મિલિયન રૂપિયા એકઠા કરવામાં આવ્યા હતા. 10 નવેમ્બરના રોજ ઓમર વિસ્ફોટ કરવા લાલ કિલ્લા પર પહોંચ્યો, પરંતુ ભીડ ન હોવાથી ત્રણ કલાક રાહ જોયા બાદ તેણે કારને લાલ કિલ્લા મેટ્રો સ્ટેશન નજીક વિસ્ફોટથી ઉડાવી દીધી, જેમાં 13 લોકોના મોત થયા અને ઘણા ઘાયલ થયા.

આ રીતે બનાવાયા કટ્ટરપંથી

1 . સોશિયલ મીડિયા પર ભરતીની શરૂઆત (2019)

નજર રાખવી: પાકિસ્તાન સ્થિત હેન્ડલર્સે ડૉ. મુઝમ્મિલ ગનાઈ, ડૉ. અદીલ રાથેર અને ડૉ. ઉમર-ઉન-નબી જેવા શિક્ષિત યુવાનોની સોશિયલ મીડિયા પ્રવૃત્તિઓ પર નજર રાખી.

પ્લેટફોર્મ: આ યુવાનોની કટ્ટરપંથી ઝોક ધરાવતી પોસ્ટ્સ દ્વારા ફેસબુક અને X (ટ્વિટર) જેવા સાર્વજનિક પ્લેટફોર્મ પર ઓળખ કરવામાં આવી.

2. બ્રેઈનવોશિંગ અને ગુપ્ત કમ્યુનિકેશન

ટેલિગ્રામ ગ્રુપ: ઓળખ થયા બાદ, હેન્ડલર્સે તેમને એક ખાનગી ટેલિગ્રામ ગ્રુપમાં ઉમેર્યા, જ્યાં ગુપ્ત બ્રેઈનવોશિંગ શરૂ થયું.

સામગ્રી: આ ગ્રુપમાં ખોટા અને ઉશ્કેરણીજનક વીડિયો, સંદેશાઓ અને AI-જનરેટેડ સામગ્રી મોકલીને તેમને હિંસા તરફ ધકેલવામાં આવ્યા.

છુપાયેલા રહેવું: આતંકવાદીઓ ભરતી અને સંચાર માટે VPN, નકલી પ્રોફાઇલ અને એન્ક્રિપ્ટેડ એપ્સ (જેમ કે ટેલિગ્રામ) નો ઉપયોગ કરીને તપાસ એજન્સીઓથી છુપાયેલા રહેતા હતા.

3. IED બનાવવાની ઓનલાઈન તાલીમ

તાલીમનું માધ્યમ: આ ડૉક્ટરોને IED (ઇમ્પ્રુવાઇઝ્ડ એક્સપ્લોઝિવ ડિવાઇસ) બનાવવાની સંપૂર્ણ તાલીમ ટેલિગ્રામ અને YouTube નો ઉપયોગ કરીને ઓનલાઈન આપવામાં આવી.

આતંકવાદી હેન્ડલર્સ: ઉકાસા, ફૈઝાન અને હાશ્મી નામના ત્રણ મુખ્ય વ્યક્તિઓ આ હેન્ડલર્સમાં સામેલ હતા, જેઓ જૈશ-એ-મોહમ્મદ (JeM) આતંકવાદી સંગઠન સાથે સંકળાયેલા હતા.

4. હુમલાની તૈયારી અને ભંડોળ

લક્ષ્ય: શરૂઆતમાં આરોપીઓ સીરિયા કે અફઘાનિસ્તાન જવા માંગતા હતા, પરંતુ હેન્ડલર્સે તેમને ભારતમાં જ હુમલાઓનું આયોજન કરવાનું કહ્યું.

ભંડોળ: હુમલાના આયોજન માટે મોડ્યુલના સભ્યો દ્વારા કુલ આશરે 2.6 મિલિયન રૂપિયા (26 લાખ)નું ભંડોળ એકઠું કરવામાં આવ્યું હતું.