નવી દિલ્હી : ભેંસ દંગલ નિવારણ પ્રાણી ક્રૂરતા અધિનિયમ, 1960 હેઠળ પ્રતિબંધિત છે. આ કાયદો પ્રાણીઓને બિનજરૂરી પીડા પહોંચાડવાને સજાપાત્ર ગુનો બનાવે છે. ભૂતકાળમાં, ભેંસોને આક્રમક બનાવવા માટે દારૂ આપવામાં આવતો હોવાના બનાવો અસંખ્ય અકસ્માતોમાં પરિણમ્યા છે, જેમાં માત્ર પ્રાણીઓ જ નહીં પરંતુ દર્શકોના જીવનને પણ જોખમમાં મુકવામાં આવ્યું છે. આ કારણે વહીવટીતંત્રે હવે કડક વલણ અપનાવ્યું છે.

સ્થાનિક યાદવ સમુદાય તેને પોતાનો સાંસ્કૃતિક વારસો માને છે. તેઓ કહે છે, "ભેંસો કોઠારમાં પણ એકબીજા સાથે લડે છે; આ ક્રૂરતા નથી પણ કુદરતી સહજતા છે." ઘણા વડીલો કહે છે કે ભેંસ દંગલ અગાઉ દિવાળી પછી કૃષિ ઉત્સવ તરીકે યોજવામાં આવતી હતી, જ્યારે ખેડૂતોએ તેમના મહેનતના પૈસાની ઉજવણી કરી હતી.

શુક્રવારે ઉજ્જૈનના લાલપુર વિસ્તારમાં પરંપરાગત દંગલ યોજાઈ હતી. આ સ્પર્ધામાં ભેંસની ત્રણ જોડીએ ભાગ લીધો હતો: શિવ વિરુદ્ધ જીત, શનિ વિરુદ્ધ જલવા અને બીજી જોડી. જ્યારે આ ભેંસો મેદાનમાં આમને-સામને થઈ ત્યારે દર્શકો રોમાંચિત થઈ ગયા. લડાઈ દરમિયાન એક ભેંસનું શિંગડું તૂટી ગયું, પરંતુ ભીડે તાળીઓના ગડગડાટ સાથે લડાઈનો આનંદ માણ્યો. ઉજ્જૈનના પોલીસ અધિક્ષક પ્રદીપ શર્માએ અગાઉ આવા કાર્યક્રમો પર પ્રતિબંધ મૂકવાના આદેશો જારી કર્યા હતા, પરંતુ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં એકાંત સ્થળોએ પશુપાલકો પરંપરાને જીવંત રાખી રહ્યા છે.

કુસ્તી સ્પર્ધા માટે ભેંસોને તૈયાર કરવા માટે મહિનાઓની સખત મહેનતની જરૂર પડે છે. દરેક ભેંસની તૈયારી લગભગ ત્રણ મહિના અગાઉથી શરૂ થાય છે. તેમને દરરોજ ઘી, દૂધ, કાજુ, બદામ અને ઈંડા ખવડાવવામાં આવે છે. તેમની શક્તિ જાળવવા માટે તેમને સરસવના તેલથી માલિશ કરવામાં આવે છે. બે લોકો દિવસ-રાત તેમની સંભાળ માટે સમર્પિત છે. આયોજકો કહે છે કે લડાઈ પહેલાં ભેંસોને દારૂ આપવામાં આવે છે તેવી અફવાઓ સંપૂર્ણપણે ખોટી છે. જ્યારે બે ભેંસોને સામને લાવવામાં આવે છે, ત્યારે તેઓ સ્વાભાવિક રીતે જ લડે છે. આ તેમના સ્વભાવનો એક ભાગ છે.